زنی در میانه‌ی رنج و امید در خیابان‌های کابل دستفروشی می‌کند!
جنگ‌های اخیر در افغانستان، مادران، زنان و خواهران زیاد افغانستانی را متاثر کرده است. در کنار از دست دادن عزیزان، مشکلات اقتصادی و محدودیت‌های سنتی دامنگیر این زنان است، با این همه، اما می‌توان گفت زنان افغانستان قوی‌ترین انسان‌های جهان است. آنها نماد صبر، تحمل و استقامت هستند و آموخته‌اند چگونه از سخره‌ها به بلندی‌ها برسند و از تنگناهای زندگی روزنه‌ی امید را بیابند. روز جهانی زن و نگاهی به وضعیت زنان افغانستان در آستانه فرا رسیدن هشت مارچ روز جهانی زن ما باز هم روایتی از یک زن افغان را داریم که سال هاست به خاطر لحظه‌ی خوش زندگی نفس می‌کشد، اما دنیا چادر غم را بالای سر او هموارکرده و او را هرازگاهی با سوگ عزیزان و سختی‌های روزگار روبرو کرده است. حکایت پر درد و رنج فریبا؛ زنی که با پسر خرد سال خود در جاده‌های شهر کابل قلم و صافی می‌فروشد. او نشانه‌ای از آواره‌گی و مشکلاتی هزاران زنی است که در افغانستان زندگی می‌کنند. فریبا زن جوانی‌ست از ولایت تخار و در حال حاضر مدت یک سال است که در کابل زندگی می‌کند. او می‌گوید به خاطر کار و پیدا کردن یک لقمه نان با زحمت خودش از ولایت تخار به کابل کوچ کرده اند. او در یکی از چهار راهی‌های شهر کابل مصروف فروش صافی و قلم است. فریبا با تحمل درد و رنج زیاد باز هم امیدش را به آینده از دست نداده و از هفت صبح تا هفت شام در جاده‌ها مصروف فروش صافی و قلم است. از فروش صافی‌ها و قلم‌ها مصارف زندگی فرزندان و کرایه خانه را به سختی در می‌آورد. بماند این که او برای بسیاری از خواسته‌ها و نیازهای فرزندانش رسیدگی نمی‌تواند و به سوال فرزند کوچکش که می‌گوید چرا برایم سامان بازی نمی‌خری و دیگر سوال‌های فرزندانش پاسخ ندارد… فریبا می‌گوید: او بسیار کوچک بوده که مادرش را از دست می‌دهد و خودش هم در سن کم عروسی کرده است. روزهای خوبی در زندگی داشته است که البته بعدا شوهرش معتاد شد و دشواری‌های زندگی او شروع گردید. شوهر اول فریبا بعد معتاد شدن، خانه را ترک کرده و او با فرزندانش به مدت‌های زیادی در انتظار شوهر و پدر فرزندانش بوده است، اما از او خبر و احوالی نشده و تاهنوز ناپدید است. قصه و یادآوری روزهای گذشته فریبا را به گریه آورد و به چشم پر از اشک گفت: هفت سال بیوه بوده و روزها را به سختی سپری میکرد. به دلیل فقر و تنگدستی یکی از فرزندانش را به دختر کاکایش در ازای (بدل) پنجاه هزار افغانی در مزار شریف فروخته است. تا پول فروش آن یکی فرزنداش را خرچ مصارف دیگر فرزندانش کند. او همچنین گفت تا کنون دو خانه و دو زندگی را سپری کرده است، پس از هفت سال به دلیل که با دو فرزند باقی مانده از شوهر معتاداش بی‌سرپرست نماند و برای داشتن کسی که دستش را بگیرد با مرد دیگر (یعقوب) عروسی می‌کند. فریبا از شوهر دومش صاحب دو فرزند شده بود که در جنگ‌های اخیر و درگیری‌های نیروهای امنیتی افغانستان و طالبان، با حمله گروه طالبان در محبس ولایت قندوز کشته می‌شود و روزگار باز هم فریبا را با چهار فرزنداش درگیر رنج‌ها و مشکلات می‌کند. فریبا در میدان نبرد زندگی تنها می‌ماند، او قصه‌ها و ناگفته‌های زندگی‌اش را با گریه ادامه می‌دهد و می‌افزاید هفت بار دو گانه‌گی به دنیا آورده ولی از چهارده اولادش فقط پنج فرزنداش زنده مانده است. او می‌گوید: زمانی که شوهر اولم معتاد شد روزها تا ناوقت شب در زمین‌ها (شالی نیال می‌کردم) بیرون از خانه کار می‌کردم، یک روز وقتی از سر کار می‌آیم دختر شیر خواره‌ام در گهواره فوت شده است، فرزند دیگرم را دانه‌ی سرخکان گرفته و از دنیا رفت، او توان خرید کفن برای طفل خورد سالش را نداشت، همسایه‌ها و نزدیکان پسر فریبا را کفن و به خاک می‌سپارند. فریبا سرپرست خانواده پنچ نفری‌اش است که در یک خانه گِلی و عاری از وسایل خانه زندگی‌اش را با هزاران غصه اما به امید آینده‌ی خوب فرزندانش سپری می‌کند. وی از مسولان حکومتی میخواهد تا برای زنان کارگر زمینه کار را فراهم کند. فریبا می‌گوید چندین بار از سوی نیروهای حکومت سرپرست طالبان از سر کار در جاده‌ها برده شده و نام و مشخصات‌شان گرفته شده و بایمتریک شده است اما نه کدام کمک دریافت کرده است و نه زمینه کاری برایش از سوی مسئولان فراهم شده است. او می‌گوید به خاطر دو دختر و دو پسرش تمام سختی‌های زندگی را تحمل کرده و کار می‌کند… سهیلا گلستانی ۱۴۰۱/۱۲/۱۲ کابل افغانستان
دختری بازمانده از تحصیل: ما مثل کبوتران در قفس هستیم
من رقیه (اسم مستعار) سمستر هفتم در رشته حقوق علوم سیاسی در دانشگاه کابل درس می‌خوانم. من برای اینکه به این رشته دلخواهم کامیاب شوم و در دانشگاه دولتی بتوانم بخوانم زحمات بسیاری کشیده ام. نه تنها من بلکه پدرم که اقتصاد خوبی نداشت برای اینکه بتوانم در کورس‌های آمادگی درس بخوانم برایم شب روز کار میکرد، در کنار خرج و مصارف خانه و خانواده فیس کورس و مواد درسی من نیز پول لازم داشت. من هر روز یک کتاب را سه بار مرور می‌کردم. در این دو سال برای آمادگی کانکور علاوه بر این که شب روز تایم غذایی درستی هم نداشتم یک مسافه طولانی خانه تا کورس را هم یک ساعت پیاده می‌رفتم که البته این یک ساعت راه رفتن برای من یک سرگرمی برای خواندن کتاب بود تا هم پول کرایه موتر برای خریدن مواد درسی بماند هم بتوانم بیشتر کتاب بخوانم. پس از دو سال آمادگی کانکور من امتحان کانکور دادم و پدرم با چشمان پر اشک‌اش گفت، «دخترم تو می‌توانی، من بالایت باور دارم». من با یک دنیا امید راهی دانشگاه کابل شدم پس از یک مدت که برای من بسیار طولانی بود نتیجه کانکور اعلام شد من با گرفتن ۳۰۵ نمره در رشته دلخواه خود کامیاب شدم و این کامیاب شدن تازه شروع یک موفقیت برای من و خانواده‌ام بود. در این سه سال که دانشگاه رفتم بعضی وقت‌ها کرایه موتر نداشتم، البته مسیر کوته سنگی و دانشگاه همیشه پیاده بوده اما بیشتر اوقات کرایه کامل راه رفتن و برگشتن را نداشتم اما به دانشگاه می‌رفتم. پدر و مادرم خیلی برایم افتخار می‌کردند و یک آینده پر از موفقیت برایم می‌دیدند. اما هیچ وقت باورم نمی‌شد که روزی برسد تمام تلاش‌هایم هیچ شود. همیشه با خودم می‌گویم تنها گناه من زن بودن است، نمی‌دانم چرا فقط در کشوری که من زندگی می‌کنم نه تنها من بلکه بیشتر دخترانی که در این سرزمین زندگی می‌کنند و در تلاش برای ساختن یک جایگاه برای خود هستند باید این طور خانه‌نشین شوند! هر روز می‌شنوم که بعد از بند شدن دانشگاه‌ها دوستانم یکی پی دیگری شوهر می‌کنند، چون دختران حالا جز ازدواج دیگر راهی ندارد، البته این چیزی ست که دولت میخواهد نه دختران. فردا باید ۱۵ حوت روز سیاه در تاریخ زندگی زنان افغانستان حک شود. از این به بعد نمی‌دانم چه کنم، نمی‌دانم چه خواهد شد! البته خیلی سخت است برایم که می‌بینم فردا برادرانم، پسران کاکایم راهی دانشگاه میشوند اما دختران حق رفتن به دانشگاه را ندارند… گلویم را بغض گرفته… شاید تنها من نه بلکه تمام دختران همین وضعیت را داشته باشند. ما مثل کبوتران در قفس هستیم! گزارش: شکریه حجت
شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان خواستار اقدام فوری جامعه جهانی در حمایت از زنان کشور شد
شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان به مناسبت فرا رسیدن ۸ مارچ (روز جهانی همبستگی زنان) خواستار اقدام فوری و جدی جامعه جهانی در حمایت از زنان افغانستان شد. این جنبش روز گذشته (یکشنبه، ۵ مارچ) با برپایی تجمع اعتراضی و صدور قطعنامه‌ای در واکنش به «گروگان» گرفته شدن «سرنوشت» بانوان افغانستان از سوی طالبان، خواستار اقدام فوری جامعه جهانی در حمایت از زنان شده است. در قطعنامه این شبکه آمده است: «ما زنان معترض و مبارز افغانستان از وضعیت موجود و ظلم و ستم حاکم در افغانستان به ستوه آمده‌ایم و از جامعه جهانی خواهان یک اقدام فوری و جدی در برابر این نقض علنی حقوق بشر و این جنایات آشکار که طالبان بر زنان افغانستان روا می‌دارند، هستیم. این خواست تمام مردم افغانستان مخصوصا زنان است.» قطعنامه همچنین افزوده است: «سکوت جامعه جهانی در برابر جنایات طالبان مهر تاییدی بر سرکوب زنان و خلاف موازین حقوق بشری است.» گفتنی است گروه طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان محدودیت‌های زیادی بر زنان وضع کرده است؛ منع کار و تحصیل از محدودیت‌های تازه این گروه بر زنان است.
خواست معاون دبیرکل سازمان ملل از طالبان برای پایان‌دادن فوری به ممنوعیت آموزش دختران
امینه محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل می‌گوید که محرومیت دختران از آموزش در افغانستان باید فورا پایان یابد. معاون دبیرکل سازمان ملل در پیامی که توسط صندوق جهانی سازمان ملل برای آموزش در شرایط اضطراری و بحران منتشر شده، می‌گوید که بیش از ۵۰۰ روز است که طالبان در افغانستان حق آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را انکار کرده‌اند. خانم محمد می‌گوید که جامعه‌ی بین‌المللی برای رسیدگی به نیازهای آموزشی و حقوق دختران افغانستان به اتحاد خود ادامه دهد. او می‌افزاید: «ضروری است که با این دختران همبستگی کنیم و صدای آنان را تقویت کنیم. آنان تنها نیستند.» معاون دبیرکل سازمان ملل بر ادامه‌ی تأمین مالی برای فراهم ساختن کمک غذایی، صحی و دسترسی به آموزش تأکید کرده است. او از تمویل‌کنندگان و شرکای سازمان ملل میخواهد که از صندوق جهانی سازمان ملل برای آموزش در شرایط اضطراری و بحران حمایت کنند تا اطمینان حاصل شوند که هیچ دختر در افغانستان و جای دیگر پشت سر باقی نمی‌ماند. در حال حاضر زنان و دختران در افغانستان زیر حاکمیت طالبان از آموزش، کار و تحصیل محروم هستند. در حالی‌که طالبان می‌گویند این ممنوعیت دایمی نیست، اما به نظر می‌رسد که در سال جدید تعلیمی و تحصیلی نیز دختران افغانستان از مکتب و دانشگاه محروم می‌مانند.
روزنامه واشنگتن‌پست: با تسلط طالبان هزاران پرونده طلاق زنان در افغانستان باطل شده‌است
روزنامه واشنگتن‌پست در تازه‌ترین گزارش از افغانستان به پرونده‌های طلاق زنان در حکومت پیشین پرداخته و گفته است که با تسلط طالبان هزاران پرونده طلاق از سوی این گروه باطل اعلام شده است. بربنیاد این گزارش که امروز شنبه، 13 حوت/ ۴ مارچ، نشر شده است، طالبان با تغییر قوانین ازدواج جان هزاران زن طلاق گرفته را با خطر روبه‌رو کرده‌اند. برپایه اطلاعات نشر شده، قاضیان و وکلای مدافع پیشین افغانستان تخمین زده‌اند که هزاران زن افغان که بدون رضایت شوهران‌شان در حکومت پیشین طلاق گرفته‌اند، در حال حاضر با خطر زندانی شدن و انتقام‌جویی روبه‌رو هستند. قاضیان پیشین افغانستان گفته‌اند که طلاق یک‌طرفه در حکومت پیشین عمدتاً به زنانی داده می‌شد که از شوهران بدخوی، از جمله افراد معتاد به مواد مخدر، جدا می‌شدند. گزارش حاکی از آن است که با تسلط طالبان و لغو قوانین ازدواج در حکومت پیشین، بخش دیگری از حقوق زنان توسط طالبان نقض شده است. در این گزارش با شماری از زنانی که تجربه‌های طلاق یک‌طرفه را دارند و در نزدیک به ۲۰ ماه گذشته با انواع تهدید‌ها توسط شوهران سابق‌شان مواجه شده‌اند، گفت‌وگو شده است. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، حاضر نشده به پرسش‌ها در این مورد پاسخ دهد؛ اما تأکید کرده که در حاکمیت این گروه در پرونده‌های طلاق باید زن و شوهر هر دو در برابر قاضی حاضر شده و تن به جدایی از هم بدهند. گفتنی است که طالبان پس از تسلط بر افغانستان با لغو قوانین نافذ در حکومت پیشین، محدودیت‌های زیادی بر زنان وضع کرده‌اند.
برخورد طالبان با زنان؛ تام ویست: امریکا از زنان افغان حمایت می‌کند
تام ویست، نماینده ویژه امریکا در افغانستان می‌گوید که کشورش از زنان افغان حمایت می‌کند. تام ویست، نماینده ویژه امریکا برای افغانستان می‌گوید که با ماری اکرمی و پلوشه حسن، دو تن از فعالان حقوق زنان افغان، در مورد وضعیت بانوان در افغانستان گفتگو کرده است. ویست ناوقت روز گذشته در توئیترش گفت که در این نشست به تاثیر برخورد تبعیض‌آمیز طالبان بر زنان و دختران در افغانستان پرداخته شد. به گفته وی، ظرفیت و توانایی زنانی مانند ماری اکرمی و پلوشه حسن الهام بخش است زیرا آنها به کار برای کمک به زنان افغان در هر نقطه از جهان ادامه می‌دهند. او عکسی را هم با این دو فعال حقوق زنان نشر کرده اما جزئیات بیشتر نداده است.
امریکا: بسته‌ماندن مکاتب دختران تاثیر گسترده بر تعامل ما با طالبان داشته است
وزارت خارجه امریکا می‌گوید که سال تعلیمی جدید در افغانستان به زودی آغاز می‌شود و ایالات متحده این که طالبان در راستای بازگشایی مکاتب متوسطه و لیسهٔ دختران چه تصمیم می‌گیرند را از نزدیک زیر نظر دارد. ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا روز گذشته به رسانه‌ها گفت که تصمیم طالبان در خصوص مسدود کردن مکاتب متوسطه و لیسه دختران تخطی از تعهداتی است که طالبان خود به مردم افغانستان داده بودند. پرایس افزود که محروم شدن دختران افغان از مکاتب «تاثیر گسترده روی به جریان انداختن تعامل ما با نمایندگان طالبان داشته است.» این در حالی است که انتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا امروز دوم مارچ (۱۱ حوت) در جریان سخنرانی به شورای حقوق بشر ملل متحد، محدودیت وضع شدهٔ طالبان بر دختران و زنان در افغانستان را تقبیح کرد. او گفت: ما سرکوب شدید زنان و دختران در افغانستان توسط طالبان، به شمول منع آنان از رفتن و مکاتب متوسطه و لیسه و دانشگاه‌ها، را تقبیح می‌کنیم. سال تعلیمی ۱۴۰۲ در افغانستان تا حدود یک ماه دیگر آغاز خواهد شد و سخنگوی وزارت خارجه امریکا از طالبان خواست به دختران و زنان اجازه بدهند به مکتب بروند و در جامعه نقش کامل داشته باشند. حکومت طالبان همواره می‌گوید که مسدود شدن مکاتب متوسطه و لیسهٔ دختران امر موقت بوده و با مساعد شدن زمینه بازگشایی خواهند شد اما نه تنها دروازه‌های مکاتب به روی دختران باز نشد بلکه طالبان در ماه دسمبر سال گذشته دروازهٔ‌های دانشگاه‌ها را نیز به روی دختران مسدود کردند. ند پرایس گفت که دسترسی به آموزش به عنوان حق بشری در سطح بین المللی پذیرفته شده است و «آموزش برای رشد افغانستان، برای ثبات اقتصادی و رفاه آن، لازمی است.» وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان دو روز پیش اعلام کرد که قرار است دروس دانشگاه‌های دولتی مناطق سردسیر افغانستان، به شمول کابل، تا پنج روز دیگر آغاز شود.
برخورد طالبان با زنان؛ لیلا بسیم: زنان افغانستان مرحله به مرحله از تمامی عرصه‌ها حذف میشوند
بیش از یک سال از عمر حکومت گروه طالبان در افغانستان می‌گذرد. در این مدت زنان جامعه شاهد بیشترین محدودیت‌ها و فشارهای این گروه بوده است. زنان در این مدت از حقوق سیاسی و اجتماعی‌شان محروم بوده و حتی حق آموزش و کار نیز از آنان گرفته شده است. برخی فعالان حقوق زن با انتقاد از وضعیت موجود، طالبان را متهم به حذف زنان از تمام ساختارهای جامعه می‌کنند. لیلا بسیم، فعال حقوق زن در خصوص برخورد طالبان با زنان افغانستان می‌گوید: «طالبان یک گروه ایدئولوژیک است. فکر و عقیده این گروه در مورد زنان طوری است که نمی‌خواهند زنان در اجتماع و مسایل کشور حضور داشته باشند. به این اساس مرحله به مرحه زنان را از تمام عرصه‌ها حذف می‌کند. از بستن مکاتب گرفته تا محدودیت‌های تحصیلی و کاری؛ تا حدی که حالا ما شاهد هستیم که درهای دانشگاه و تمام مراکز آموزشی به روی زنان بسته است و همچنین تمام درهای کاری از نهادهای دولتی گرفته تا شرکت‌های خصوصی و انجوهای ملی و بین‌المللی.» بسیم با اشاره به چالش‌های فراراه زنان در شرایط موجود، گفت: «طالبان حق زندگی را اکنون از زنان گرفته است و تمام راه‌های زندگی را بر روی آنان بسته‌اند. تنها بخش آموزشی را که طالبان برای زنان اجازه داده بودند بخش‌های طبی بود اما دیدیم که طالبان آن هم محدود شد و در آموزن طبابت بازهم زنان را اجازه ورود ندادند. این مشخص می‌سازد که تمام حرف‌های‌شان دروغ و نیرنگ است.» به گفته وی، «طالبان هیچ برنامه‌ای برای تحصیل و کار زنان ندارد و ذهنیت عقب مانده طالب هم این اجازه را به زنان نمی‌دهد که به مشارکت بانوان در ساختارهای سیاسی و اجتماعی باور داشته باشند» بسیم در خصوص ادعای طالبان مبنی بر تامین حقوق زنان براساس «شریعت اسلامی»، تصریح کرد: « دیدگاه طالبان در شریعت اسلام هم جایی ندارد. اکنون طالبان زنان را از تمام عرصه‌های اجتماعی حذف کرده است. در صورتی که ما می‌دانیم در دوران حضرت عمر (رض) یک زن شهردار یک شهر بود و حضرت عمر به مردمش فهماند که این زن حق دارد نرخ تعیین کند و حق دارد دستور بدهند، اما دیدگاه طالبانی هیچ وقتی اجازه نمی‌دهد که یک زن این موقف را داشته باشند. پس به این لحاظ معلوم می‌شود که طالبان کلا خلاف شریعت عمل می‌کند. آنچه را که طالبان از مدارس پاکستانی فرا گرفته‌اند، خلاف بشریت و مخالف کنوانسیون‌های حقوق بشری است که همه در راستای ترویج افراط گرایی از سوی طالبان است.» وی ابراز امیدواری می‌کند که ذهنیت طالبانی تغییر کند و در آن سوی دیگر هم جامعه جهانی و سازمان‌های حقوق بشری در این عرصه با مردم افغانستان مخصوصا با زنان افغانستان همصدا باشند. این فعال حقوق زن در اخیر تاکید کرد: «توقع داریم فشارهای سیاسی بر طالبان عملا وارد شود و جهان از ادامه تعامل با این گروه دست بردارد تا برخورد طالبان با زنان افغانستان اصلاح شود و ما شاهد پایان این همه محرومیت و محدودیت باشیم.»
وزیر خارجه فنلند خواستار حمایت جامعه جهانی از خواست‌های زنان افغانستان شد
وزیر خارجه فنلند می‌گوید، جامعه جهانی از خواست‌های زنان افغان برای تغییر مثبت حمایت کند. در پنجاه و دومین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، نماینده‌های شماری از کشورها در سخنرانی‌های شان به وضعیت حقوق بشری در افغانستان به ویژه حقوق دختران و زنان اشاره کردند. به نقل از رسانه‌های خارجی، پیککا هاویستو، وزیر خارجه فنلند در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد از شجاعت دختران و زنان افغان ستایش کرد و گفت که جامعۀ جهانی باید از خواسته‌های آنان برای تغییر مثبت حمایت کند. گفتنی است پیشتر انالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان نیز در این نشست از تحریم‌های شدید علیه کسانی که در حکومت طالبان حقوق زنان را نقض می‌کنند، صحبت کرده بود.
سازمان همکاری اسلامی بار دیگر به ممنوعیت کار و تحصیل زنان افغانستان واکنش نشان داد
حسین ابراهیم طه، دبیرکل سازمان همکاری اسلامی می‌گوید، ممنوعیت تحصیل و کار زنان «خلاف دین ما است.» حسین ابراهیم طه، دبیرکل سازمان همکاری اسلامی در دیدار با نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در سوئیس بار دیگر منع کار و تحصیل زنان را محکوم کرده است. نمایندگی افغانستان در جنوا می‌گوید که دبیرکل سازمان همکاری اسلامی تأکید کرده است که ممنوعیت طالبان «خلاف دین ما است». پیش از این هم سازمان همکاری اسلامی منع تحصیل و کار زنان توسط طالبان را محکوم کرده بود. گفتنی است طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان محدودیت‌های زیادی بر زنان وضع کرده است.