حمایت ایالات متحده از زنان افغانستان پس از پایان مأموریت توماس وست
فرخنده: کرن دکر، کاردار سفارت ایالات متحده برای افغانستان، با اشاره به پایان مأموریت توماس وست، نماینده ویژه امریکا در امور افغانستان، تأکید کرده است که “مشتاقانه” به حمایت از زنان و دختران افغانستان ادامه خواهد داد. خانم دکر در پیامی که در اکس منتشر کرده، از تلاشهای آقای وست قدردانی کرده و اعلام کرده است که در همکاری با جان مارک پومرشایم، معاون دستیار وزیر خارجه، و رینا امیری، نماینده ویژه در امور حقوق بشر و زنان افغانستان، به حمایت از حقوق بشر و امنیت ملی امریکا در افغانستان ادامه خواهد داد. دکر در این پیام نوشته است: «من مشتاقانه منتظرم تا به تعقیب کارهای مثمر آقای وست، در راستای حفظ منافع امنیت ملی امریکا و حمایت از حقوق زنان و دختران افغان ادامه دهم.» او همچنین تاکید کرده که به کمکرسانی در مواجهه با “بحران جدی بشری” در افغانستان ادامه خواهد داد. وزارت خارجه ایالات متحده روز سهشنبه (۱۰ میزان) پایان مأموریت توماس وست به عنوان نماینده ویژه در امور افغانستان را اعلام کرد. وست طی سه سال مأموریت خود بر مسائلی چون رهایی زندانیان امریکایی از نزد طالبان، ایجاد اجماع بینالمللی درباره افغانستان، و تأمین حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان، تمرکز داشت. با این حال، بسیاری از این اهداف کلیدی هنوز به نتیجه نرسیدهاند. وزارت خارجه امریکا اعلام کرده است که از این پس امور افغانستان توسط کرن دکر، جان مارک پومرشایم، و رینا امیری هدایت خواهد شد، اما تاکنون هیچ نماینده ویژه جدیدی برای افغانستان معرفی نشده است.
گزارش ملل متحد از تلاش طالبان برای حذف نظاممند زنان افغانستان
فرخنده: بخش زنان ملل متحد در گزارشی تازه اعلام کرده است که سیاستهای طالبان علیه زنان، برنامهای دقیق و هدفمند برای حذف کامل آنها از فضای عمومی است. این گزارش به بررسی بحران شدید حقوق زنان و دختران افغانستان در زیر حاکمیت طالبان پرداخته و همزمان از استقامت سازمانهای زنانمحور در حفظ حقوق زنان کشور خبر داده است. این گزارش به نام «مبارزه با حذف: همکاری بخش زنان ملل متحد با سازمانهای زنان در افغانستان» به تفصیل اقدامات طالبان برای نابودی حقوق زنان را بررسی کرده و تاکید کرده است که طالبان از زمان تصرف افغانستان در آگست ۲۰۲۱ مجموعهای از قوانین محدودکننده را به اجرا گذاشتهاند. از جمله این اقدامات میتوان به ممنوعیت تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم و محدودیتهای شدید در اشتغال اشاره کرد. بخش زنان ملل متحد این اقدامات را «برنامهای دقیقاً طراحیشده» برای حذف زنان از جامعه توصیف کرده است. در این گزارش آمده است که با وجود محدودیتهای شدید، نزدیک به ۲۰۰ سازمان زنانمحور همچنان به حمایت از زنان و دختران ادامه میدهند. یکی از زنانی که در این گزارش به او اشاره شده، با افتخار گفته است: «فهمیدم که زنان افغانستان هنوز میجنگند و من هم انتخاب کردم که یکی از آنان باشم.» بخش زنان ملل متحد با حمایت مالی انعطافپذیر از ۱۱۳ سازمان در ۱۹ ولایت افغانستان و پرداخت منظم حقوق ۶۲۶ زن فعال، به تداوم خدمات این سازمانها کمک کرده است. این کمکها به سازمانهای زنان اجازه میدهد تا در شرایط دشوار کنونی به ارائه خدمات مهم به زنان و دختران افغانستان ادامه دهند. گزارش بخش زنان ملل متحد با درخواست از جامعه جهانی برای حمایت از زنان افغانستان به پایان میرسد و تاکید دارد که زنان این کشور تنها قربانیان شرایط کنونی نیستند؛ بلکه رهبران آینده افغانستان هستند.
حمایت کمیته مدافعان حقوق بشر افغانستان از اعتصاب غذایی مهره بارکزی
فرخنده: کمیته مدافعان حقوق بشر افغانستان در بیانیهای از اعتصاب غذایی و خواستهای مهره بارکزی، فعال حقوق بشر افغانستان، حمایت کرده است. خانم بارکزی از هشت روز پیش به منظور به رسمیت شناختن «اپارتاید جنسیتی»، پایان نسلکشی هزارهها و تأمین حقوق دگرباشان در افغانستان، در برلین آلمان دست به اعتصاب غذایی زده است. بر اساس گزارشها، مهره بارکزی به دلیل وخامت اوضاع جسمانیاش به بیمارستان منتقل شده بود، اما پس از بهبودی مجدداً به محل اعتصاب خود بازگشته و اعلام کرده است که تا تحقق خواستهایش به اعتصاب ادامه خواهد داد. کمیته مدافعان حقوق بشر افغانستان با تأکید بر احترام به اصول اساسی حقوق بشر و حقوق تمامی اقشار جامعه، حمایت خود را از اعتراضات و مطالبات مشروع خانم بارکزی و سایر زنان کشور که برای احیای حقوق انسانیشان ایستادگی میکنند، اعلام کرده است. در این بیانیه آمده است: «مطالبات مشروع، انسانی و برحق زنان افغانستان باید مورد احترام، صیانت و حمایت قرار گیرد.» این کمیته همچنین از جامعه جهانی، بهویژه ملل متحد، نهادهای حقوق بشری و دولت آلمان خواسته است که با تمام توان از اعتراضات مهره بارکزی حمایت کنند و در زمینه تأمین این حقوق در افغانستان تلاش نمایند. فعالیتهای خانم بارکزی و حمایتهای بینالمللی از وی، توجهها را به چالشهای حقوق بشری و اجتماعی در افغانستان جلب کرده و ضرورت اقدامات فوری برای حمایت از حقوق زنان و اقلیتها در این کشور را بیشتر از پیش برجسته کرده است.
محدودیتهای اقتصادی زنان افغانستان زیر سلطه طالبان
فرخنده: برنامه جهانی غذا (دبیلوافپی) در تازهترین بیانیهی خود اعلام کرده است که زنان در افغانستان تحت سلطه طالبان فرصتهای محدودی برای کسب درآمد دارند. این نهاد در گزارشی که روز چهارشنبه، ۱۱ میزان، در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، به چالشهای اقتصادی و اجتماعی که زنان افغان با آن مواجه هستند، پرداخته است. بر اساس این بیانیه، برنامه جهانی غذا در حال کمک به هزاران زن افغان است که عمدتاً تنها نانآور خانوادههای خود هستند. این نهاد تصریح کرده است: «برنامه جهانی غذا به زنان در سراسر کشور کمک میکند تا مهارتهای جدید بیاموزند و روی پای خود بایستند.» پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، این گروه نه تنها به اعمال محدودیتهای مختلف علیه زنان پرداخته، بلکه آنان را از حق کار نیز محروم کرده است. این شرایط موجب شده تا بسیاری از خانوادهها، بهویژه آنهایی که زنان نانآور اصلیشان هستند، با چالشهای جدی اقتصادی مواجه شوند. طی سه سال گذشته، اقتصاد افغانستان به شدت تحت تأثیر این محدودیتها قرار گرفته و زنان از فرصتهای شغلی و درآمدزایی محروم شدهاند. برنامه جهانی غذا با تمرکز بر توانمندسازی زنان، به دنبال کمک به بهبود وضعیت اقتصادی این قشر vulnerable است، اما چالشهای پیش رو همچنان بزرگ و پیچیده به نظر میرسد. تحولات اخیر در افغانستان و تأثیر آن بر زندگی زنان این کشور، نگرانیهای بینالمللی را به همراه داشته و نیاز به اقدامات فوری برای حمایت از حقوق و معیشت آنان را بهویژه در شرایط کنونی برجسته میکند.
جنبش زنان افغانستان: جهان باید در برابر نقض حقوق زنان توسط طالبان اقدام کند
فرخنده: جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان، در اعلامیهای خواستار اقدامات عملی جهانی برای پایان دادن به نقض حقوق بشر در افغانستان شده است. این جنبش بر لزوم بهرسمیتشناسی «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان و ارجاع طالبان به دادگاه لاهه تأکید دارد. در این اعلامیه، طالبان به نقض «ساختارمند و گسترده» حقوق زنان متهم شدهاند و آمده است: “طالبان با آگاهی از واکنشهای ناکافی جامعه بینالمللی، بهطور مداوم حقوق بشر را نقض میکنند.” جنبش از جامعه جهانی خواسته است که با اقدامات عملی به این نقضها پایان دهد. این اعلامیه در پی اقدام مشترک آلمان، هالند، استرالیا و کانادا منتشر شده است، که گفتهاند قصد دارند به دلیل نقض کنوانسیون «رفع تبعیض علیه زنان» از طالبان به دادگاه بینالمللی شکایت کنند. تاکنون بیش از ۲۶ کشور و سازمان، از جمله آنتونیو گوترش دبیرکل ملل متحد، از این حرکت حمایت کردهاند. جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان نیز از این کارزار حمایت کرده و اعلام کرده است که جهان نباید در برابر نقض حقوق زنان ساکت بماند و باید تعهد خود به حقوق بشر را با اقدامات عملی ثابت کند.
درخواست زنان معترض برای بهرسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی در افغانستان
فرخنده: گروهی از زنان معترض تحت عنوان «جنبش شنبههای ارغوانی» از سازمان ملل متحد و نهادهای بینالمللی خواستهاند که آپارتاید جنسیتی در افغانستان را بهطور رسمی بهرسمیت بشناسند و اقدامات جدی برای مقابله با آن انجام دهند. این جنبش اعلام کرده است که بهرسمیتشناختن آپارتاید جنسیتی گامی مهم در تحقق عدالت برای میلیونها زن و دختر افغان است که روزانه با شدیدترین اشکال سرکوب و تبعیض مواجه هستند. در بیانیهی این جنبش آمده است که سازمان ملل و نهادهای بینالمللی باید به درخواست زنان افغانستان برای محاکمه و پاسخگو کردن طالبان بهعنوان عاملان جنایات علیه بشریت و اعمال آپارتاید جنسیتی، پاسخ مثبت دهند. آنها تأکید کردهاند که جامعهی بینالمللی باید با اعمال فشارهای دیپلماتیک و حقوقی، برای پایان دادن به «آپارتاید وحشتناک قرن بیستویکم» اقدام کند. این درخواست در حالی مطرح میشود که سه سال پس از تسلط طالبان بر افغانستان، زنان و دختران همچنان با محدودیتهای شدیدی مواجه هستند. طالبان دسترسی زنان به آموزش و کار را تقریباً بهطور کامل ممنوع کردهاند و حقوق اساسی آنها را نادیده میگیرند. فعالان حقوق بشر و زنان این سیاستها را آپارتاید جنسیتی میدانند و خواستار جرمانگاری و مقابله با آن در سطح بینالمللی شدهاند. همچنین، کشورهایی مانند آلمان، کانادا، هلند و استرالیا با صدور یک بیانیهی مشترک هشدار دادهاند که اگر طالبان به تبعیض جنسیتی پایان ندهند، آنها این گروه را بهدلیل نقض کنوانسیون منع تمام اشکال تبعیض علیه زنان به دادگاه بینالمللی خواهند کشاند. این بیانیه تا کنون از حمایت بیش از ۲۰ کشور جهان برخوردار شده است. جنبش شنبههای ارغوانی تأکید کرده است که اکنون زمان آن رسیده تا سازمان ملل و جامعه جهانی از سیاستهای محافظهکارانه فاصله بگیرند و با دفاع اساسی از حقوق زنان و حمایت از عدالت، در برابر طالبان و اقدامات سرکوبگرانه آنها بایستند.
نمایشگاه «هنر دختر آزادی» در سویدن به حمایت از زنان افغانستان پرداخت
فرخنده: در اعتراض به محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران افغان، نمایشگاهی زیر عنوان «هنر دختر آزادی است و تاریخ همان خواهد شد که ما میخواهیم» در شهر اوربرو سویدن برگزار شده است. این نمایشگاه که هدف آن آزادیخواهی و تشویق به مقاومت در برابر طالبان است، روز شنبه، ۷ میزان، افتتاح شد و برای مدت دو ماه ادامه خواهد داشت. ساناز حکیمی، نقاش و برگزارکننده این نمایشگاه، اظهار داشت که هنرمندان و نویسندگان میتوانند نقش مهمی در تغییرات اجتماعی ایفا کنند و لازم است که خاموش نمانند. او تأکید کرد که آثار هنری مانند نوشتهها، مجسمهها، نقاشیها و فیلمها میتوانند به خلق سوژههایی برای تغییر و مبارزه کمک کنند. حکیمی با بیان اینکه «در کشور من افغانستان، نهایت ظلم بر زنان میشود»، هدف خود را بیان صدای زنان افغان از طریق این مجموعه آثار اعلام کرد. در تمام آثار به نمایش درآمده، یک شخصیت سبز رنگ وجود دارد که نماد آزادیخواهی و تشویق به مقاومت است. حکیمی همچنین خاطرنشان کرد که با هنر نقاشیاش در برابر طالبان مبارزه میکند و امیدوار است که زنان افغانستان روزی به آزادی دست یابند. این نمایشگاه بهعنوان یک پلتفرم برای حمایت از زنان افغان و جلب توجه جهانی به وضعیت آنها عمل میکند و انتظار میرود که مخاطبان را به تفکر و عمل ترغیب کند.
مکتب دخترانه «بیبی آمنه» در پنجشیر به آتش کشیده شد
فرخنده: منابع در ولایت پنجشیر گزارش دادهاند که ساختمان مکتب دخترانه «بیبی آمنه» واقع در منطقه «پارنده» مرکز این ولایت شب گذشته (یکشنبه، ۸ میزان) به آتش کشیده شده است. فرماندهی امنیه طالبان در پنجشیر با تأیید این خبر اعلام کرد که آتشسوزی در ساعت ۹:۳۰ دقیقه شب رخ داده و نیروهای آتشنشانی موفق به مهار آن شدهاند. عابدالله عقاب فاروقی، سخنگوی این فرماندهی، دربارهی میزان خسارات و دلیل وقوع آتشسوزی توضیحی ارائه نکرد. او همچنین از بازداشت سه نفر در پیوند با این آتشسوزی خبر داد و گفت که این افراد به «جرم شان اعتراف کردند»، اما هویت آنها و انگیزهشان برای آتشزدن مکتب مشخص نشده است. منابع مردمی گزارش دادهاند که دو عضو بومی طالبان در این زمینه بازداشت شده و مدعی شدهاند که قصد آتشزدن لانهی زنبور را داشتهاند و نه ساختمان مکتب. این حادثه سومین مورد آتشسوزی مکتب در ولایت پنجشیر در دو سال اخیر به شمار میآید. پیش از این، طالبان «لیسه کوجان» در ولسوالی پریان و مکتب دخترانه «دشت ریوت» در ولسوالی حصه اول پنجشیر را به آتش کشیده بودند. آتشسوزیهای مکرر در مراکز آموزشی، نگرانیهای جدی دربارهی وضعیت آموزش و حقوق دختران در این ولایت و دیگر مناطق افغانستان را افزایش داده است.
وزیر خارجه ایسلند: طالبان باید به نقض حقوق بشر پاسخگو باشد
فرخنده: توردیس گیلفادوتیر، وزیر خارجه ایسلند، در سخنرانی خود در هفتاد و نهمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، از طرحی برای پاسخگو ساختن طالبان به خاطر نقض حقوق بشر، به ویژه حقوق زنان، حمایت کرد. او با ابراز نگرانی شدید از وضعیت زنان و دختران در افغانستان گفت: «فهم این موضوع برای من دشوار است که در این جهان، در این عصر پیشرفته، جوامعی وجود دارد که در آن دختران اجازه رفتن به مکتب را ندارند.» گیلفادوتیر همچنین به محدودیتهای اجتماعی شدید اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که در برخی جوامع، دختران حتی اجازه خندیدن در ملاء عام را ندارند و زنان از شرکت در گفتگوهای عمومی محروم هستند. او افزود: «یک دختر نوجوان در افغانستان که در ملاء عام آهنگی شاد بخواند، در خطر بازداشت، تحقیر، طرد شدن، لت و کوب یا حتی بدتر از آن قرار دارد.» وزیر خارجه ایسلند در ادامه اعلام کرد که کشورش از اقدام منطقهای که این هفته در نیویورک اعلام شد، حمایت میکند. این طرح بهمنظور متهم کردن طالبان به نقض جدی حقوق بشر، به ویژه علیه زنان، تنظیم شده است. گیلفادوتیر تأکید کرد که زمان آن فرا رسیده است که جامعه جهانی با اقداماتی قاطع به این نقضهای فاحش حقوق بشر پاسخ دهد و از حقوق بنیادین زنان و دختران در افغانستان حمایت کند.
براون: رفتار طالبان با زنان به «اپارتاید جنسیتی» تبدیل شده است
فرخنده: گوردون براون، فرستاده ویژه ملل متحد برای آموزش جهانی، در یک نشست خبری اعلام کرد که اطمینان دارد کمیته حقوقی ملل متحد رفتار طالبان با زنان و دختران افغانستان را به عنوان «اپارتاید جنسیتی» به رسمیت خواهد شناخت. آقای براون در این نشست به برگزاری جلسهای در ماه اکتبر توسط کمیته حقوقی ملل متحد اشاره کرد که قرار است به بررسی تعریف اپارتاید جنسیتی بپردازد. او خاطرنشان کرد: «ممکن است تصمیمگیری در این باره در ماه اکتبر یا بعد از آن صورت گیرد؛ اما من مطمئن هستم که اکنون مردم میبینند چه چیزی در افغانستان در حال رخ دادن است.» وی به شدت سرکوبهای طالبان اشاره کرد و گفت: «زنان و دختران افغانستان بهطور فزایندهای از حقوق اولیه خود محروم میشوند.» به گفته وی، محدودیتها به حدی افزایش یافته که دختران نوجوان حتی نمیتوانند بدون همراه در جادهها قدم بزنند و از اشتغال در بخشهای عمومی نیز محروم شدهاند. براون افزود: «آزادی بیان در عرصه عمومی به شدت کاهش یافته است. این سرکوب نظاممند، شکلی از اپارتاید مبتنی بر جنسیت است.» او با قاطعیت اظهار داشت: «این سرکوب آشکاراً به شکلی از اپارتاید جنسیتی تبدیل شده است و من مطمئن هستم که کمیته حقوقی سازمان ملل این واقعیت را به رسمیت خواهد شناخت.» این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که کشورهای مختلف و فعالان حقوق بشر از افغانستان همواره خواهان به رسمیت شناسی «اپارتاید جنسیتی» به دلیل محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران هستند. براون با تأکید بر این موضوع، خواستار توجه و اقدام فوری جامعه جهانی به این بحران انسانی شد.