جنبش‌های اعتراضی زنان: سرکوب طالبان باید به‌عنوان آپارتاید جنسیتی مورد توجه قرار گیرد
فرخنده: همزمان با پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، پنج جنبش اعتراضی زنان افغانستان با صدور اعلامیه‌ای مشترک گفته‌اند که محرومیت زنان از آموزش، کار، آزادی‌های مدنی و حضور در جامعه، بخشی از یک سیاست سیستماتیک برای حذف زنان از زندگی عمومی است و باید از سوی جامعه جهانی به‌عنوان آپارتاید جنسیتی مورد توجه قرار گیرد. جنبش‌های اعتراضی همت زنان، زنان عدالت‌خواه، آفتاب آزادی، زنان افغانستان برای برابری و شبکه آزادی زنان این اعلامیه را به مناسبت پنجمین سال حاکمیت طالبان بر افغانستان منتشر کرده‌اند. در اعلامیه آمده است که ۱۵ آگست برای زنان افغانستان آغاز دوره‌ای بود که طی آن میلیون‌ها زن و دختر از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی خود محروم شدند. این جنبش‌ها گفته‌اند که پس از بازگشت طالبان، دروازه‌های مکتب‌ها و دانشگاه‌ها به روی دختران بسته شد، زنان از کار محروم شدند و اعتراض‌های آنان نیز با سرکوب مواجه شد. به گفته آنان، زنان معترض در این مدت با بازداشت، شکنجه، تهدید و انواع خشونت روبه‌رو شده‌اند. زنان معترض تأکید کرده‌اند که آنچه بر زنان افغانستان تحمیل شده، تنها مجموعه‌ای از محدودیت‌های جداگانه نیست؛ بلکه یک سیاست سیستماتیک برای حذف زنان از جامعه و زندگی عمومی است. آنان خواستار آن شده‌اند که جامعه جهانی این وضعیت را در چارچوب آپارتاید جنسیتی بررسی و برای پایان دادن به آن اقدامات عملی انجام دهد. در اعلامیه آمده است که زنان افغانستان با وجود تهدید، بازداشت و شکنجه، در برابر این محدودیت‌ها سکوت نکرده‌اند و با حضور در خیابان‌ها و فعالیت‌های مدنی، خواستار حقوق و آزادی‌های خود شده‌اند. جنبش‌های اعتراضی زنان از جامعه جهانی، سازمان ملل متحد و دولت‌ها خواسته‌اند از محکومیت‌های تکراری فراتر رفته و اقدامات فوری و عملی برای پایان دادن به نقض سیستماتیک حقوق زنان و پاسخگو کردن طالبان روی دست گیرند. آنان همچنین با اشاره به بازداشت، شکنجه و سرکوب زنان معترض، خواستار تأمین عدالت برای قربانیان و پاسخگو شدن عاملان این موارد شده‌اند. این جنبش‌ها تأکید کرده‌اند که هیچ نشستی درباره آینده افغانستان نباید بدون حضور واقعی و معنادار زنان و دختران برگزار شود.
دارالعلوم کراچی: تحصیل زنان و دختران افغانستان جایز است
فرخنده: در حالی که طالبان آموزش دختران و زنان را در افغانستان، از جمله در دانشگاه‌ها و انستیتوت‌های طبی، ممنوع کرده‌اند، دارالافتای دارالعلوم کراچی پاکستان در فتوایی اعلام کرده است که آموزش زنان و دختران، از جمله در رشته‌های پزشکی و پرستاری، با رعایت حجاب و جداسازی مراکز آموزشی زنان و مردان جایز است. دارالافتای دارالعلوم کراچی پاکستان این فتوا را در پاسخ به درخواست بی‌بی درانی، زن مهاجر افغان در هری‌پور پاکستان، صادر کرده است. او در ۲۷ ثور از این مرکز دینی خواسته بود درباره ادامه آموزش زنان و دختران افغان، به‌ویژه در رشته‌های طب و پرستاری، نظر شرعی خود را اعلام کند. این فتوا در شبکه‌های اجتماعی پاکستان نیز بازتاب گسترده‌ای داشته و سخنگوی رئیس‌جمهور پاکستان نیز آن را در حساب خود در ایکس بازنشر کرده است. درخواست این زن افغان در شرایطی مطرح شده که طالبان آموزش زنان و دختران را در دانشگاه‌ها و انستیتوت‌های طبی افغانستان ممنوع کرده‌اند؛ تصمیمی که درباره آینده خدمات صحی برای زنان و دسترسی آنان به داکتران و کارمندان صحی زن نگرانی‌های گسترده‌ای ایجاد کرده است. درانی در درخواست خود نوشته است که شماری از زنان و دختران افغان در پاکستان با رعایت حجاب در کالج‌های طبی، مراکز پرستاری و دیگر مراکز آموزشی مشغول تحصیل‌اند. او همچنین با اشاره به روند اخراج مهاجران افغان از پاکستان، از نگرانی خانواده‌ها درباره آینده تحصیل دختران‌شان پس از بازگشت به افغانستان گفته است. در متن درخواست آمده است که زنان افغان خواهان ادامه آموزش در افغانستان نیز، در چارچوب حجاب و در یک نظام آموزشی جداگانه هستند. درانی از علمای دارالعلوم کراچی خواسته بود درباره تحصیل زنان، به‌ویژه در رشته‌های طب، پرستاری و تدریس، فتوای کتبی صادر کنند. دارالافتای دارالعلوم کراچی در پاسخ گفته است که تحصیل زنان در رشته‌هایی مانند طب، در صورت رعایت شرایط شرعی، جایز است. این مرکز تأکید کرده است که مراکز آموزشی زنان باید از مراکز آموزشی مردان جدا باشند و میان دختران و پسران اختلاط صورت نگیرد. در این فتوا همچنین آمده است که زنان هنگام رفت‌وآمد به مراکز آموزشی باید حجاب شرعی را رعایت کنند. دارالعلوم کراچی گفته است که آموزش زنان ترجیحاً باید از سوی آموزگاران زن انجام شود؛ اما در صورت نبود آموزگار زن، مردان «صالح و مورد اعتماد» نیز می‌توانند با رعایت شرایط شرعی و از پشت پرده به زنان آموزش دهند. در فتوا همچنین بر رعایت حجاب و سایر احکام شرعی در جریان تحصیل و پس از آن، هنگام اشتغال زنان، تأکید شده است. طالبان در توجیه ممنوعیت آموزش زنان و دختران می‌گویند شرایط برای آموزش آنان در افغانستان مساعد نیست. سخنگوی این گروه همچنین گفته است که درباره واکنش بخشی از جامعه افغانستان به آموزش زنان نگرانی دارند. افغانستان در حال حاضر تنها کشوری است که دختران و زنان در آن از آموزش متوسطه و عالی محروم‌اند؛ محدودیتی که ادامه آن نگرانی‌ها درباره آینده آموزشی، اقتصادی و خدمات صحی زنان در این کشور را افزایش داده است.
همزمان با پنجمین سالگرد سلطه طالبان؛ افغان‌ها در فرانکفورت علیه محدودیت‌های زنان تظاهرات کردند
فرخنده: همزمان با نزدیک‌شدن پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، شماری از فعالان افغان روز شنبه، ۱۷ اسد، در شهر فرانکفورت آلمان در اعتراض به محدودیت‌های این گروه علیه زنان و دختران تظاهرات کردند و از جامعه جهانی خواستند در برابر طالبان رویکرد نرم در پیش نگیرد و به این گروه مشروعیت ندهد. معترضان در این تجمع گفتند که طی پنج سال گذشته حقوق و آزادی‌های میلیون‌ها زن و دختر افغانستان تحت حاکمیت طالبان به‌گونه گسترده محدود شده است، اما جامعه جهانی در برخی موارد در برابر این وضعیت سکوت کرده است. به گفته برگزارکنندگان، این تظاهرات بخشی از مجموعه اعتراض‌های مدنی افغان‌ها در خارج از کشور است که همزمان با پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت برگزار می‌شود. معترضان تأکید کردند که حذف زنان از آموزش، کار، فعالیت‌های اجتماعی و دیگر عرصه‌های زندگی نباید به یک وضعیت عادی تبدیل شود و جامعه جهانی نباید نقض حقوق زنان در افغانستان را در معاملات سیاسی نادیده بگیرد. آنان گفتند که جامعه جهانی طی پنج سال گذشته وضعیت زنان افغانستان را دیده و درباره آن شنیده است، اما به باور آنان، در برخی موارد سکوت و رویکرد نرم در برابر طالبان باعث شده حقوق زنان در اولویت تعاملات سیاسی قرار نگیرد. شرکت‌کنندگان در این تجمع افزودند که طالبان ممکن است کنترول افغانستان را در اختیار داشته باشند، اما نمی‌توانند خواست و اراده زنان افغانستان را از بین ببرند. در اعلامیه این تجمع آمده است که صدای زنان افغانستان تا زمانی خاموش نخواهد شد که آنان دوباره به حق آموزش، کار، آزادی و سایر حقوق اساسی خود دسترسی پیدا کنند. معترضان همچنین گفتند که مهاجرت و تبعید باعث توقف مبارزه زنان نشده و تنها شکل و محل اعتراض آنان تغییر کرده است. برگزارکنندگان این تجمع، گفتند که این برنامه با همکاری سازمان عفو بین‌الملل و انجمن زن، زندگی، آزادی در فرانکفورت برگزار شده است. به گفته معترضان، هدف از برگزاری این تجمع، جلب دوباره توجه جامعه جهانی به وضعیت زنان افغانستان و یادآوری پیامدهای پنج سال حاکمیت طالبان است. آنان خطاب به جامعه جهانی گفته‌اند که وضعیت زنان افغانستان طی این سال‌ها دیده و شنیده شده، اما در برخی موارد در برابر نقض حقوق آنان سکوت اختیار شده است. معترضان از جامعه جهانی خواستند در برابر سیاست‌های طالبان علیه زنان و دختران موضع روشن‌تری اتخاذ کند و از هرگونه اقدامی که به مشروعیت‌بخشی به این گروه منجر شود، خودداری کند.
طالبان شش زن جوان اسماعیلی را در شغنان بدخشان بازداشت کردند
فرخنده: منابع محلی می‌گویند مأموران امر به معروف طالبان با ایجاد ایست‌های بازرسی در مرکز بازار ولسوالی شغنان بدخشان، دست‌کم شش زن جوان اسماعیلی را به اتهام رعایت نکردن پوشش مورد نظر این گروه بازداشت کرده‌اند. به گفته شاهدان، مأموران طالبان هنگام بازداشت این زنان از الفاظ توهین‌آمیز استفاده کرده و با آنان رفتار نامناسب داشته‌اند. منابع محلی به رسانه‌ها گفته‌اند که مأموران امر به معروف طالبان صبح یک‌شنبه، ۱۸ اسد، در مرکز بازار ولسوالی شغنان ایست‌های بازرسی ایجاد کرده و موترهای عبوری را تلاشی کرده‌اند. به گفته منابع، در جریان این بازرسی‌ها، دست‌کم شش زن جوان پیرو مذهب اسماعیلیه بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده‌اند. یک شاهد عینی گفته است که هنگام عبور از یکی از ایست‌های بازرسی، شمار زیادی از زنان و دختران جوان را دیده که از سوی مأموران امر به معروف بازداشت و در یک محل جمع‌آوری شده بودند. شاهدان افزوده‌اند که مأموران طالبان در جریان برخورد با زنان اسماعیلی از الفاظ توهین‌آمیز استفاده کرده و رفتار نامناسبی با آنان داشته‌اند. به گفته منابع محلی، شماری از باشندگان شغنان نسبت به این رفتارها اعتراض داشتند، اما به دلیل نگرانی از برخورد نیروهای طالبان از اعتراض علنی خودداری کردند. باشندگان شغنان می‌گویند که در یک هفته گذشته، ایست‌های بازرسی امر به معروف و برخورد با زنان در این ولسوالی افزایش یافته است. شغنان از ولسوالی‌های مرزی بدخشان با تاجیکستان است و بخش عمده جمعیت آن را پیروان مذهب اسماعیلیه تشکیل می‌دهند. پیش از این نیز گزارش‌هایی درباره ایجاد ایست‌های بازرسی از سوی محتسبان امر به معروف طالبان در بدخشان، به‌ویژه در روزهای برگزاری بازارهای محلی، منتشر شده بود. در این گزارش‌ها از آزار و اذیت زنان در جریان بازرسی‌ها خبر داده شده است. باشندگان مناطق اسماعیلیه‌نشین بدخشان می‌گویند برخورد نیروهای طالبان با زنان و مردان در این مناطق گسترده شده و ترس ناشی از این رفتارها بر زندگی روزمره خانواده‌ها نیز تأثیر گذاشته است. به گفته آنان، در برخی موارد کودکان نیز از ترس نیروهای طالبان نمی‌توانند همراه مادران خود برای خرید نیازهای روزمره به بازار بروند. گزارش‌های منتشرشده پس از بازگشت طالبان به قدرت نشان می‌دهد که پیروان مذهب اسماعیلیه در بدخشان با فشارها و محدودیت‌های مختلف مواجه شده‌اند. از جمله از بازداشت، لت‌وکوب، قتل‌های فراقانونی، غصب زمین و کوچ اجباری آنان گزارش شده است. اخیراً سازمان ملل متحد نیز اعلام کرده است که بیش از ۳۳ جماعت‌خانه اسماعیلیان در بدخشان بسته شده است. طالبان تاکنون درباره بازداشت شش زن اسماعیلی در ولسوالی شغنان و ادعاهای مربوط به رفتار مأموران امر به معروف با آنان اظهارنظر نکرده‌اند.
سرکوب زنان و انحصار قدرت، مانع اصلی صلح؛ لزوم تغییر رویکرد از معاملات نخبگان به التیام محلی
فرخنده؛ واشنگتن/پرینستون، در تحیقی می‌گوید حذف سیستماتیک زنان از عرصه عمومی، آموزش و اشتغال، در کنار انحصار قدرت توسط طالبان، بزرگ‌ترین مانع در برابر تحقق صلح و ثبات پایدار در افغانستان است. نتایج تازهترین پژوهش آزمایشگاه پالیسی افغانستان در دانشگاه پرینستون نشان می‌دهد که بدون حضور فعال زنان و رسمیت‌شناسی حقوق بنیادی آنان، هیچ مدل صلحی به نتیجه نخواهد رسید. این مطالعه که توسط دکتر حبیبه سرابی بر اساس مصاحبه با ۱۵ تن از فعالان زن، سیاست‌مداران و قربانیان جنگ تدوین شده، تاکید می‌کند که چهار دهه اتکا بر معاملات نخبگان و رویکردهای از بالا به پایین شکست خورده و تنها راه نجات، الگوی صلح‌سازی جامعه‌محور و عدالت ساختاری است. بر اساس یافته‌های این گزارش، توافق‌نامه‌های سه‌گانه کلیدی شامل ژنو ۱۹۸۸، بن ۲۰۰۱ و دوحه ۲۰۲۰ به دلیل حذف ذینفعان اصلی به‌ویژه زنان و جامعه مدنی و ترجیح صلح سیاسی بر عدالت انتقالی، نتوانستند خشونت را متوقف کنند. توافق‌نامه دوحه میان آمریکا و طالبان نمونه بارزی از این دست معامله‌ها بود که با نادیده گرفتن حقوق زنان و معافیت جنایتکاران، به فروپاشی ارتش و سلطه مجدد طالبان انجامید. با بازگشت طالبان در سال ۲۰۲۱، اگرچه جنگ‌های گرم کاهش یافته، اما ابعاد حقوق بشری به بحرانی‌ترین سطح رسیده است؛ منع تحصیل و کار زنان، محدودیت بر خدمات بهداشتی، سرکوب اقلیت‌های هزاره، شیعه، اسماعیلیه، هندو و سیک، و همچنین دادخواهی‌های سرکوب‌شده قربانیان جنگ نظیر عدم ابراز ندامت چهره‌هایی مانند حکمتیار در جریان مصالحه، نشان‌دهنده تعمیق ناعدالتی ساختاری است. کارشناسان بومی در این پژوهش تعریف صلح را از نبود جنگ فراتر برده و آن را در ۵ بعد متداخل شامل برابری جنسیتی و ساختاری، کرامت انسانی و رسمیت‌شناسی رنج قربانیان، همبستگی و بازسازی اعتماد میان‌قومی، حکومت‌داری پاسخگو و حاکمیت قانون و توسعه اقتصادی و رفاه همگانی تبیین کرده‌اند. نمونه‌های محلی موفق نظیر ابتکار پل دوستی (۲۰۲۳) در جاغوری و خاک افغان نشان می‌دهد که شوراهای روستایی و شبکه‌های محلی ظرفیت بالایی در حل منازعات دارند، اما این اقدامات خرد به دلیل مداخلات مافیای زمین، نخبگان سیاسی و سرکوب شدید جامعه مدنی توسط طالبان، بدون پشتیبانی ملی پایدار نمی‌مانند. پژوهشگران گزارش نتیجه‌گیری می‌کنند که جامعه بین‌المللی باید رویکردهای تحمیلی گذشته را کنار بگذارد و با حمایت از نهادینه‌سازی پلتفرم‌های محلی، ادغام آموزش صلح، اجرای فرایندهای حقیقت‌یابی و مستندسازی جنایات، مسیر التیام ملی را هموار کند. کلید نهایی این تحول در دست زنان افغانستان است؛ صلح پایدار تنها زمانی محقق می‌شود که نقش، کارگزاری و رهبری زنان در تمامی سطوح تصمیم‌گیری و صلح‌سازی محلی به رسمیت شناخته شده و تضمین گردد.
بازداشت زنان در هرات بار دیگر تشدید شد؛ بازداشت ۹ زن در دو روز گذشته
فرخنده: منابع محلی و شماری از زنان در هرات می‌گویند که طالبان در دو روز گذشته دست‌کم ۹ زن را، با وجود داشتن حجاب، در نقاط مختلف این شهر بازداشت کرده‌اند. به گفته این منابع، همزمان گشت‌زنی محتسبان افزایش یافته و طالبان جریمه بازداشت زنان به اتهام رعایت نکردن حجاب را نیز از ۱۳ هزار به ۲۰ هزار افغانی افزایش داده‌اند. چهار منبع محلی و شماری از زنان در هرات گفته‌اند که محتسبان امر به معروف طالبان در دو روز گذشته دست‌کم ۹ زن را در مناطق ۶۴ متره، مارکیت مرمر و بکرآباد این شهر بازداشت کرده‌اند. به گفته منابع، این زنان با وجود داشتن حجاب بازداشت شده و سپس مورد بازجویی قرار گرفته‌اند. منابع افزوده‌اند که طالبان در هفته‌های اخیر بار دیگر روند بازداشت زنان در هرات را تشدید کرده‌اند. به گفته آنان، میزان جریمه‌ای که از خانواده زنان بازداشت‌شده دریافت می‌شود نیز از ۱۳ هزار به ۲۰ هزار افغانی افزایش یافته و خانواده‌ها برای آزادی آنان مجبور به پرداخت این مبلغ هستند. باشندگان هرات همچنین از افزایش گشت‌زنی و بازرسی‌های نیروهای امر به معروف طالبان در سطح شهر خبر می‌دهند. یکی از ساکنان هرات گفته است که زنان در نقاط مختلف شهر به بهانه اجرای دستورهای امر به معروف بازداشت می‌شوند و این وضعیت باعث ایجاد ترس و فشار روانی گسترده در میان زنان شده است. یکی دیگر از باشندگان هرات نیز گفته است که چهار زن در نزدیکی مارکیت مرمر، صرفاً به دلیل پوشیدن مانتو، بازداشت شدند؛ در حالی که به گفته او، آنان حجاب داشتند. همزمان، منابعی در ولایت پنجشیر گفته‌اند که محتسبان طالبان به پزشکان زن شفاخانه امرجنسی این ولایت دستور داده‌اند بدون پوشیدن برقع یا چادری اجازه فعالیت نخواهند داشت. شهروندان همچنین از افزایش حضور و بازرسی‌های محتسبان طالبان در شهرهای کابل، مزارشریف و هرات خبر داده‌اند. در همین حال، شماری از زنانی که پیش‌تر در بازداشت طالبان بوده‌اند، نسبت به وضعیت بازداشتگاه‌های این گروه ابراز نگرانی کرده‌اند. پریسا آزاده، از زندانیان پیشین طالبان، گفته است بسیاری از زنان بدون ارتکاب جرم و تنها به دلیل اعتراض یا مخالفت با طالبان بازداشت شده‌اند. او افزوده است که زنان در بازداشتگاه‌های طالبان با فشارهای روانی، بی‌خبری از خانواده و محرومیت از دسترسی به وکیل روبه‌رو هستند. طالبان حدود دو ماه پیش موج تازه بازداشت زنان را از هرات آغاز کردند. پس از آن، گزارش‌هایی از بازداشت زنان در ولایت‌های فراه و کابل نیز به دلیل نداشتن محرم یا رعایت نکردن پوشش مورد نظر این گروه منتشر شده است. طالبان تاکنون درباره گزارش‌های مربوط به بازداشت‌های تازه زنان در هرات، افزایش گشت‌زنی محتسبان و ادعای افزایش جریمه‌ها واکنشی نشان نداده‌اند.
سازمان جهانی صحت: محدودیت‌های طالبان، خدمات صحی برای زنان و کودکان را بحرانی کرده‌اند
فرخنده: سازمان جهانی صحت (WHO) در گزارش سالانه خود هشدار داده است که محدودیت‌های طالبان بر کارمندان صحی زن، همراه با کمبود بودجه و بحران‌های انسانی، دسترسی زنان و کودکان افغانستان به خدمات درمانی را به‌طور جدی تضعیف کرده و نظام صحی کشور را تحت فشار بی‌سابقه قرار داده است. سازمان جهانی صحت روز جمعه، ۷ اسد، با نشر گزارش سالانه خود اعلام کرد که محدودیت‌های طالبان بر آموزش، سفر و فعالیت کارمندان صحی زن، روند ارائه خدمات درمانی در افغانستان را با اختلال جدی مواجه کرده است. براساس این گزارش، کمبود داکتران و کارمندان صحی زن، به‌ویژه در مناطق دورافتاده، کیفیت خدمات درمانی و دسترسی زنان و کودکان به مراقبت‌های ضروری را به‌شدت کاهش داده است. سازمان جهانی صحت همچنین گفته است که کاهش بودجه، به تعطیلی ۲۷ مرکز خدمات اولیه صحی انجامیده و دسترسی نزدیک به ۲۹۴ هزار نفر به خدمات درمانی را محدود کرده است. در گزارش آمده است که علاوه بر محدودیت‌های طالبان و کمبود منابع مالی، وقوع زمین‌لرزه، خشک‌سالی، سیلاب‌ها، شیوع بیماری‌های واگیردار و بازگشت مهاجران از ایران و پاکستان نیز فشار مضاعفی بر نظام صحی افغانستان وارد کرده است. این نهاد تأکید کرده است که مجموعه این عوامل، سیستم صحی افغانستان را که پیش از این نیز با مشکلات گسترده روبه‌رو بود، در وضعیت بحرانی قرار داده است. سازمان جهانی صحت افزوده است که کاهش بودجه، خدمات درمانی مربوط به کودکان مبتلا به سوءتغذیه شدید را نیز تحت تأثیر قرار داده و ظرفیت مراکز بستری برای رسیدگی به این بیماران کاهش یافته است. با وجود این چالش‌ها، گزارش می‌گوید که سازمان جهانی صحت در سال ۲۰۲۵ خدمات صحی ضروری را در هر ۳۴ ولایت افغانستان ادامه داده و حفاظت از خدمات اولیه صحی را در اولویت قرار داده است. براساس این گزارش، مراکز صحی تحت حمایت این سازمان بیش از یک میلیون و ۸۶۰ هزار مراجعه سرپایی را ثبت کرده‌اند. همچنین، ۱۴۱ بخش بستری سوءتغذیه حاد، بیش از ۵۶ هزار و ۴۰۰ کودک مبتلا به سوءتغذیه شدید را درمان کرده‌اند. در بخش دیگری از گزارش آمده است که خدمات صحت روان نیز گسترش یافته و شفاخانه ملی صحت روان و پنج بخش بستری جدید در ولایت‌ها، به بیش از ۱۰۷ هزار و ۵۰۰ نفر خدمات تخصصی ارائه کرده‌اند. سازمان جهانی صحت تأکید کرده است که تداوم خدمات درمانی در افغانستان، مستلزم رفع محدودیت‌های طالبان بر فعالیت کارمندان صحی زن و تأمین منابع مالی پایدار برای نظام صحی کشور است.
طالبان در قندهار فروش کالاهای دارای تصویر زنان را ممنوع کردند
فرخنده: شماری از دکانداران و بازرگانان در قندهار می‌گویند که اداره امر به معروف طالبان به آنان دستور داده است کالاهایی را که تصویر زنان روی بسته‌بندی آن‌ها چاپ شده، از فروشگاه‌ها جمع‌آوری یا تصاویر آن‌ها را حذف کنند. به گفته آنان، طالبان همزمان هشدار داده‌اند که واردات چنین کالاهایی نیز در آینده اجازه ترخیص از گمرک را نخواهد داشت. شماری از دکانداران و بازرگانان در شهر قندهار می‌گویند ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان در دستورالعمل تازه‌ای، فروش کالاهایی را که تصویر زنان روی بسته‌بندی آن‌ها دیده می‌شود، محدود کرده است. به گفته آنان، مأموران امر به معروف از فروشندگان خواسته‌اند تصاویر زنان روی محصولاتی مانند کرم، شامپو، حنا، رنگ مو و دیگر لوازم آرایشی را پاک کنند یا این کالاها را از ویترین فروشگاه‌ها جمع‌آوری کنند. آنان هشدار داده‌اند که در صورت اجرا نشدن این دستور، کالاها ضبط خواهد شد. دکانداران قندهار گفته است مأموران طالبان تأکید کرده‌اند که همه محصولات دارای تصویر زنان باید از دید مشتریان خارج شود یا تصاویر آن‌ها از روی بسته‌بندی حذف گردد. همزمان، یکی از واردکنندگان لوازم آرایشی گفته است این محدودیت به گمرک نیز گسترش یافته و مسئولان به تاجران اطلاع داده‌اند که از این پس کالاهای دارای تصویر زنان یا دیگر تصاویر، ترخیص نخواهد شد و ممکن است توقیف شود. به گفته بازرگانان، این تصمیم فعالیت تجاری آنان را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است، زیرا بسیاری از محصولات شرکت‌های بین‌المللی با تصاویر زنان عرضه می‌شوند و تغییر بسته‌بندی آن‌ها برای فروشندگان هزینه‌بر و دشوار است. دکانداران همچنین گفته است که تاکنون ده‌ها قلم کالا را از قفسه‌های فروشگاه خود جمع‌آوری کرده تا تصاویر روی آن‌ها را به‌صورت دستی حذف کند. بازرگانان همچنین می‌گویند روند حذف تصاویر در قندهار طی ماه‌های اخیر گسترده‌تر شده است. به گفته آنان، پیش از این نیز تصاویر کودکان از بس‌های مکاتب، نقاشی‌های دیواری و آگهی‌های مرتبط با واکسین پولیو، آموزش و آگاهی‌رسانی عمومی در سطح شهر حذف شده بود. به باور آنان، این روند اکنون از حوزه تبلیغات و فضاهای عمومی فراتر رفته و بازار، واردات و فعالیت‌های تجاری را نیز تحت تأثیر قرار داده است. طالبان در سال‌های گذشته محدودیت‌های گسترده‌ای در عرصه‌های اجتماعی و فرهنگی وضع کرده‌اند؛ از جمله محدودیت بر فعالیت و رفت‌وآمد زنان، محدودیت بر رسانه‌ها، منع نشر تصاویر موجودات زنده، محدودیت بر تابلوهای تبلیغاتی، ممنوعیت موسیقی و اعمال محدودیت بر برگزاری برخی مراسم اجتماعی. شماری از بازرگانان هشدار داده‌اند که ادامه این سیاست‌ها می‌تواند واردات محصولات شرکت‌های بین‌المللی را با اختلال مواجه کرده و زیان مالی قابل توجهی به فروشندگان و واردکنندگان وارد کند.
طالبان بازداشت زنان مانتوپوش در هرات را از سر گرفتند؛ دست‌کم پنج زن بازداشت شدند
فرخنده: منابع محلی در هرات می‌گویند مأموران امر به معروف طالبان شام چهارشنبه، ۷ اسد، دست‌کم پنج زن را در مناطق مختلف این شهر به دلیل پوشیدن مانتو بازداشت کرده‌اند. این بازداشت‌ها در حالی ادامه دارد که موج پیشین برخورد با زنان در هرات با اعتراض‌های مردمی و محکومیت گسترده نهادهای بین‌المللی همراه شده بود. منابع محلی به رسانه‌ها گفته‌اند که مأموران امر به معروف طالبان شام چهارشنبه دست‌کم پنج زن را در نقاط مختلف شهر هرات بازداشت کرده‌اند. به گفته شاهدان عینی، نخستین مورد بازداشت در برابر فروشگاه زیتون مال در جاده ۶۴ متره رخ داد؛ جایی که مأموران طالبان زنی را هنگام خروج از پارکینگ، از موتر شوهرش پایین کرده و با استفاده از زور با خود بردند. شاهدان گفته‌اند دو موتر امر به معروف طالبان در محل حضور داشت و سه مأمور زن همراه با چند مأمور مرد این عملیات را انجام دادند. به گفته آنان، این زن در برابر بازداشت مقاومت کرد و در جریان کشمکش، حجابش از سر افتاد. همچنین به شوهر او اجازه داده نشد از موتر پیاده شود. منابع افزوده‌اند که همزمان، مأموران طالبان در مجتمع تجارتی الماس شرق نیز زن دیگری را به دلیل پوشیدن مانتو بازداشت کردند. به گفته منابع محلی، زن دیگری نیز هنگام عبور از جاده ۶۴ متره به همین اتهام بازداشت شد. همچنین شاهدان از بازداشت دو زن دیگر در منطقه پل رنگینه، واقع در ناحیه ششم شهر هرات، خبر داده‌اند. بر اساس اطلاعات منابع، گشت‌های امر به معروف طالبان تا ساعات پایانی روز در چندین نقطه شهر ادامه داشت و مأموران این گروه عمدتاً در فروشگاه‌ها، مراکز خرید و مجتمع‌های تجاری مستقر بودند و زنانی را که مانتو پوشیده بودند، بازداشت می‌کردند. در ماه‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از بازداشت زنان به دلیل پوشیدن مانتو در هرات منتشر شده است. طالبان مانتوی رایج در این ولایت را با معیارهای مورد نظر خود برای حجاب سازگار نمی‌دانند. این بازداشت‌ها پیش‌تر نیز با واکنش گسترده شهروندان هرات روبه‌رو شده بود. در ۱۹ جوزا، شماری از باشندگان منطقه جبرئیل در اعتراض به بازداشت زنان دست به تجمع زدند، اما نیروهای طالبان با شلیک گلوله این اعتراض را سرکوب کردند. در نتیجه این رویداد، دست‌کم دو نوجوان کشته و شماری دیگر زخمی شدند. سه روز بعد نیز گروهی از شهروندان در برابر دفتر والی طالبان در هرات تجمع کرده و با شعارهای زن، زندگی، آزادی و تحصیل، کار، آزادی خواستار پایان بازداشت زنان شدند. طالبان این تجمع را نیز متفرق کرده و شماری از معترضان را بازداشت کردند. بازداشت زنان و سرکوب اعتراضات در هرات تاکنون با واکنش نهادهای بین‌المللی، از جمله کارشناسان سازمان ملل، اتحادیه اروپا، سازمان عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر روبه‌رو شده است. این نهادها خواستار آزادی بازداشت‌شدگان، پایان محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان و انجام تحقیقات درباره کشته و زخمی شدن معترضان شده‌اند.
سیلاب‌های شرق افغانستان؛ زنان و دختران در خط مقدم آسیب‌پذیری
فرخنده: صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) اعلام کرده است که در پی سیلاب‌های اخیر در شرق افغانستان، هزاران تن به کمک‌های فوری نیاز دارند و زنان و دختران بیش از دیگران از این رویداد آسیب دیده‌اند. صندوق جمعیت سازمان ملل متحد روز یک‌شنبه، ۴ اسد، با نشر پیامی در صفحه ایکس اعلام کرد که سیلاب‌های اخیر در شرق افغانستان هزاران تن را با نیازهای فوری بشردوستانه روبه‌رو کرده و زنان و دختران بیش‌ترین آسیب را متحمل شده‌اند. این نهاد گفته است که برای پاسخ‌گویی به نیازهای آسیب‌دیدگان، خدمات اضطراری، تجهیزات ضروری و حمایت‌های روانی و اجتماعی را فراهم می‌کند. صندوق جمعیت سازمان ملل افزوده است که تلاش دارد خدمات حیاتی، به‌ویژه مراقبت‌های مورد نیاز برای مادران و دیگر آسیب‌دیدگان سیلاب، بدون وقفه در دسترس باقی بماند. سیلاب‌های اخیر در بخش‌هایی از افغانستان خسارات گسترده‌ای برجا گذاشته و نیاز به کمک‌های بشردوستانه را افزایش داده است. پیش‌تر، حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، اعلام کرده بود که بر اثر سیلاب‌ها در مرکز و مناطق اطراف ولایت نورستان، دست‌کم ۲۴ تن جان باخته و ۸۵ تن دیگر زخمی شده‌اند.