جمعیت پناهندگان افغانستان در ایران و پاکستان از ۲۰۲۱ به بیش از ۱.۶ میلیون نفر رسید
فرخنده: کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) گزارش داده است که از سال ۲۰۲۱ تاکنون، بیش از ۱.۶ میلیون شهروند افغانستان به دلیل جستجوی امنیت و حفاظت به کشورهای همسایه ایران و پاکستان مهاجرت کردهاند. این دو کشور اکنون میزبان بیش از هشت میلیون شهروند افغان هستند. این گزارش نشان میدهد که افغانستانیها در سال جاری میلادی به بزرگترین گروه پناهندگان در جهان تبدیل شدهاند و از جمعیت پناهجویان سوریه پیشی گرفتهاند. در نیمه اول سال ۲۰۲۴، بیش از ۱۵۶ هزار پناهجوی افغان از پاکستان به کشورشان بازگشتهاند. پاکستان در حال حاضر میزبان حدود ۱.۳ میلیون پناهنده ثبتشده افغان و بیش از ۱.۵ میلیون نفر با وضعیتهای قانونی متغیر است. با این حال، اجرای طرح “بازگشت اجباری شهروندان خارجی غیرقانونی” توسط دولت پاکستان در سال ۲۰۲۳، چالشهایی را برای میزبانی این کشور ایجاد کرده است. تا پایان ماه جون ۲۰۲۴، حدود ۶۴۷ هزار شهروند افغان به دلیل فشارها و ترس از بازداشت به افغانستان بازگشتند. گزارش UNHCR همچنین نشان میدهد که ایران بزرگترین میزبان پناهندگان در جهان است و در حال حاضر بیش از ۳.۸ میلیون نفر، شامل پناهندگان افغان و افرادی با وضعیت مشابه، را در خود جای داده است. از این تعداد، بیش از یک میلیون نفر از سال ۲۰۲۱ وارد ایران شدهاند. این در حالی است که پناهندگان افغان در هر دو کشور ایران و پاکستان همچنان با چالشها و نگرانیهایی از جمله بدرفتاری و فشارهای قانونی روبهرو هستند.
جنبش زنان خواستار پیگیری فوری کشتار پناهجویان افغانستان در مرز ایران شد
فرخنده: جنبش زنان مقتدر افغانستان با انتشار اعلامیهای، تیرباران شدن پناهجویان افغانستان در مرز ایران را محکوم کرده و خواهان بررسی فوری و دقیق این حادثه از سوی جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری شده است. این جنبش روز چهارشنبه، ۲۵ میزان، در اعلامیهای ابراز کرده است: «ما اعضای جنبش زنان مقتدر افغانستان، با قلبی پر از درد و اندوه، خبر ناگوار کشته شدن هموطنان عزیزمان در مرز ایران را دریافت کردیم. این حادثه دلخراش بار دیگر نشاندهنده بیرحمی و خشونتی است که بر زندهگی انسانها سایه افکنده و جانهای بیگناه را مورد هدف قرار میدهد.» این جنبش تأکید کرده که امنیت و حقوق بشر باید در اولویت جهانی قرار گیرد و همه انسانها حق زندگی و آزادی دارند. از نهادهای بینالمللی و دولتها خواسته شده است که برای جلوگیری از تکرار چنین فجایع، اقدامات جدی انجام دهند. این حادثه که واکنشهای گستردهای را به همراه داشته است، در حال بررسی توسط هیئتی از طالبان است. حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، اعلام کرد که تحقیقات این هیأت، به رهبری ملا محمدابراهیم صدر، معین امنیتی وزارت داخله طالبان، همچنان ادامه دارد و نتایج آن بهزودی منتشر خواهد شد.
قتل دختر ۲۴ ساله در هرات؛ ادامه محدودیتها و فشارهای اجتماعی بر زنان
فرخنده: منابع محلی در ولایت هرات از وقوع یک حادثه دلخراش خبر میدهند که در آن یک دختر ۲۴ ساله به ضربات چاقو به دست برادرش کشته شده است. این واقعه در روز دوشنبه، ۲۴ میزان، در منطقه «نمبر یک» شهر هرات به وقوع پیوسته و از آن به عنوان یک نمونه بارز خشونت خانگی یاد میشود. بر اساس اطلاعات منتشرشده، این قتل به دنبال پاسخ منفی دختر به درخواست برادرش برای ازدواج اجباری انجام شده است. این حادثه بار دیگر بحثها و نگرانیها درباره فشارهای اجتماعی و خانوادگی بر زنان و دختران در افغانستان را به سطح افکار عمومی کشانده است. پس از این واقعه، برادر متهم به قتل توسط نیروهای طالبان بازداشت شده است. در حالی که مقامهای محلی طالبان تاکنون درباره این حادثه اظهارنظری نکردهاند، این اقدام باعث افزایش انتقادات از بیتوجهی به حقوق زنان و خشونتهای مبتنی بر جنسیت شده است. فعالان حقوق بشر و مدافعان حقوق زنان به شدت نسبت به این رویداد واکنش نشان داده و خواستار رسیدگی فوری به این موضوع و اجرای عدالت هستند. آنها تأکید دارند که چنین حوادثی نه تنها نتیجه خشونتهای خانوادگی، بلکه ناشی از محدودیتهای اجتماعی و فرهنگی بر روی دختران و زنان نیز میباشد. این قتل، بار دیگر ضرورت اصلاحات جدی در قوانین و سیاستها برای حفاظت از حقوق زنان و دختران در افغانستان را مورد تأکید قرار میدهد و نیاز به حمایت جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری برای مبارزه با چنین خشونتهایی را به نمایش میگذارد.
شلاق زدن زنان در کابل؛ ادامه نقض حقوق بشر تحت حاکمیت طالبان
فرخنده: در یک اقدام نگرانکننده دیگر، طالبان شش نفر، از جمله دو زن، را به اتهامهای «داشتن رابطه نامشروع و لواط» در محضر عام شلاق زدهاند. این رویداد در ولسوالی ده سبز کابل به وقوع پیوسته و نشاندهنده ادامه نقض حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان است. بر اساس بیانیه دادگاه عالی طالبان، چهار نفر متهم به «داشتن رابطه نامشروع» هرکدام به ۳۰ ضربه شلاق و یک سال زندان محکوم شدهاند. همچنین، دو نفر دیگر که به «لواط» متهم شدهاند، هرکدام ۳۹ ضربه شلاق و یک سال و سه ماه زندان را متحمل خواهند شد. این رویداد در حالی رخ میدهد که در روز چهارشنبه (۲۵ میزان)، طالبان ۱۰ نفر، شامل چهار زن، را در سه ولایت دیگر نیز شلاق زدهاند. از ابتدای ماه گذشته، نزدیک به ۵۰ نفر به اتهامهای مختلف تحت همین مجازاتها در محضر عام مجازات شدهاند. شورای حقوق بشر ملل متحد در قطعنامهای که به تازگی تصویب شده، این نوع مجازاتها را محکوم کرده و خواستار توقف فوری آنها شده است. نهادهای حقوق بشری همچنین به انتقاد از این اقدامات پرداخته و آنها را در تضاد با ارزشهای انسانی و حقوق اولیه بشر، بهویژه حقوق زنان، دانستهاند. این تحولات نه تنها بر امنیت و حقوق زنان در افغانستان تأثیر منفی دارد، بلکه بر روی تصویر کلی وضعیت حقوق بشر در این کشور نیز سایه افکنده است. نهادهای بینالمللی و فعالان حقوق بشر بهطور مداوم نسبت به این نقضها هشدار میدهند و خواستار توجه جدی جامعه جهانی به وضعیت زنان و حقوق بشر در افغانستان هستند.
شلاق زدن چهار زن در ملاءعام توسط طالبان؛ نقض حقوق زنان همچنان ادامه دارد
فرخنده: دادگاه عالی طالبان اعلام کرده است که در دو رویداد جداگانه، هشت نفر، شامل چهار زن، در ولایات لغمان و کابل در ملاءعام شلاق زده شدهاند. این اقدام که در روز چهارشنبه، ۲۵ میزان، انجام شد، واکنشهای گستردهای را از سوی نهادهای حقوق بشری برانگیخته است. بر اساس اعلامیه دادگاه عالی طالبان، چهار نفر، شامل دو زن، در ولایت لغمان براساس احکام صادره از سوی دیوانهای جزا و امنیت عامه محکمه ابتدائیه شهری، شلاق خوردهاند. از این افراد، یک مرد به اتهام دزدی ۳۰ ضربه شلاق خورده و به دو سال حبس محکوم شده است. همچنین دو زن و یک مرد دیگر به اتهام «روابط نامشروع» و «فرار از منزل» هر کدام ۳۹ ضربه شلاق دریافت کرده و به دورههای حبس نیز محکوم شدهاند. در کابل، چهار نفر دیگر، شامل دو زن، به اتهام «روابط نامشروع» در روزهای ۱۶ و ۲۳ میزان در ملاءعام شلاق خوردهاند. دادگاه عالی طالبان در اعلامیهای جداگانه اشاره کرده که یکی از این افراد ۳۰ ضربه شلاق خورده و به شش ماه حبس محکوم شده است، در حالی که سه نفر دیگر هر کدام ۳۵ ضربه شلاق دریافت کرده و به یکونیم سال حبس محکوم شدهاند. این رویدادها تنها به لغمان و کابل محدود نمیشوند. طالبان در روزهای اخیر چهار نفر دیگر را در خوست و پنج نفر دیگر، شامل یک زن، را در میدان وردک در ملاءعام شلاق زدهاند. از زمان بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، موارد متعدد شلاق زدن و حتی اعدامهای علنی در حضور صدها تماشاگر به ثبت رسیده است. نهادهای حقوق بشری بارها اجرای این نوع مجازاتها را نقض فاحش قوانین بینالمللی و کرامت انسانی دانستهاند. آنها مجازات بدنی، به ویژه در ملاءعام، را اقدامی غیرانسانی و خلاف حقوق اولیه افراد توصیف کرده و خواستار توقف فوری آن شدهاند. اجرای این مجازاتها در شرایطی انجام میشود که جامعه بینالمللی فشارهای خود را برای تضمین حقوق بشر در افغانستان افزایش داده، اما طالبان همچنان به اعمال قوانین سختگیرانه و شریعت تفسیر شده خود ادامه میدهند.
طالبان در هرات: از اختلاط زنان و مردان جلوگیری گردد
فرخنده: در هرات، عزیزالرحمان المهاجر، رییس اداره امر بالمعروف و نهی از منکر طالبان، به مالکان هوتلها و رستورانها هشدار داده است که از اختلاط زن و مرد جلوگیری کنند. به گزارش منابع محلی، این اظهارات روز سهشنبه، ۲۴ میزان، در دیداری با مالکان تالارها، هوتلها، رستورانها و آبمیوهفروشیها مطرح شده است. المهاجر همچنین به کسبهکاران دستور داده است که از ورود زنان “بد حجاب” و پخش موسیقی در محیطهای کاری خودداری کنند. وی از شهروندان هرات خواسته است که به قوانین جدید این گروه در زمینه امر به معروف و نهی از منکر بهطور جدی عمل کنند. این اقدام در ادامهی سیاستهای محدودکننده طالبان است که در سه سال گذشته علیه شهروندان، بهویژه زنان و دختران، وضع شده است. چند روز پیش، دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان نیز اشاره کرده بود که با بدتر شدن وضعیت اقتصادی و تصویب قانون امر به معروف و نهی از منکر، فشارهای روحی بر زنان افزایش یافته است. این تحولات در هرات بهعنوان بخشی از سیاستهای گستردهتر طالبان در راستای محدودیتهای اجتماعی و فرهنگی برای زنان در افغانستان به شمار میرود، که نگرانیهای جدی در مورد حقوق بشر و آزادیهای فردی را در سطح بینالمللی به همراه داشته است.
نهادهای بینالمللی خواستار حمایت از خبرنگاران افغانستان در ترکیه شدند
فرخنده: خانه آزادی بیان امروز (دوشنبه) با ارسال نامهای به هاکان فیدا، وزیر خارجه ترکیه، و چندین نهاد بینالمللی از جمله خبرنگاران بدون مرز و سازمان حمایت از رسانهها، خواستار حمایت و اسکان مجدد خبرنگاران افغانستان در ترکیه شد. این نامه تأکید میکند که پس از تسلط طالبان بر افغانستان، بسیاری از خبرنگاران به دلیل تهدیدات جدی از سوی این گروه، ناگزیر به ترک کشور و پناه آوردن به ترکیه شدهاند. با این حال، آنها اکنون در وضعیت ناامن و بلاتکلیفی قرار دارند. بر اساس اطلاعات خانه آزادی بیان، حداقل ۵۵ خبرنگار افغانستان در ترکیه با چالشهایی نظیر بلاتکلیفی قانونی، مشکلات اقتصادی، و دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و فرصتهای شغلی مواجه هستند. در این نامه، نگرانیها درباره احتمال اخراج این خبرنگاران به افغانستان، جایی که با آزار و اذیت و تهدیدهای جدی مواجهاند، افزایش یافته است. خانه آزادی بیان از جامعه جهانی و دولتها خواسته است تا اقداماتی برای اسکان مجدد این خبرنگاران انجام دهند و از آنها حمایت کنند. این سازمان همچنین به دولت ترکیه درخواست کرده است که خبرنگاران افغانستان را از قوانین جدید خروج مهاجرین معاف کرده و وضعیت قانونی آنها را تضمین کند. در این راستا، خانه آزادی بیان از خبرنگاران بدون مرز نیز خواسته است که با نظارت بر وضعیت خبرنگاران افغانستان در ترکیه، آگاهیهای لازم را به جامعه بینالمللی منتقل کنند. این اقدام در حالی صورت میگیرد که خبرنگاران افغانستان در ترکیه با مشکلات عدیدهای روبرو هستند و نیاز به حمایت فوری دارند.
پس از ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان از سوی طالبان: تلویزیونهای تخار از کار بازماندند
فرخنده: مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرد که به دنبال دستور ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان مبنی بر ممنوعیت تصویر زندهجان، تلویزیونهای این ولایت از فعالیت بازماندهاند. این مرکز در بیانیهای که امروز (دوشنبه ۲۳ میزان) منتشر شد، اظهار داشت که فعالیت تلویزیون ملی در تخار متوقف شده و تلویزیونهای خصوصی نیز به سوی تعطیلی سوق داده شدهاند. مرکز خبرنگاران افغانستان این تصمیم را «عقبگرایانه» خوانده و خواستار تجدید نظر در آن شده است. منابع این مرکز خبر دادهاند که حبیب الله حنفی، نماینده طالبان، در نشستی با خبرنگاران و نمایندگان رسانههای محلی دستور منع تصاویر زندهجان را ابلاغ کرده و خواستار اجرایی شدن آن شده است. به گفته این مرکز، تلویزیون ملی در تخار پس از ابلاغ این دستور به کار خود پایان داده و تلویزیونهای خصوصی نظیر «ماه نو» و «ریحان» نیز به دلیل ترس از عواقب، تصمیم به عدم نشر تصاویر زندهجان گرفتهاند. این بیانیه همچنین اشاره دارد که با اجرای این دستور، تلویزیونهای محلی در عمل سقوط کردهاند و کار سایر رسانههای آنلاین نیز با محدودیتهای بیشتری مواجه شده است. این امر به عنوان دومین مرحله از تحمیل محدودیتهای کاری بر رسانهها از سوی اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان محسوب میشود. طالبان پیشتر در ولایت قندهار نیز به دلیل همین ممنوعیت تلویزیون ملی را به فعالیت باز نداشته بودند. به نقل از مرکز خبرنگاران افغانستان، این وضعیت نشاندهنده چالشهای جدی رسانهها در افغانستان تحت حکومت طالبان است که به تدریج محدودیتهای بیشتری را بر آزادی بیان و فعالیتهای رسانهای تحمیل میکنند.
اتحادیه اروپا: حق تحصیل باید به رسمیت شناخته شود
فرخنده: سفارت اتحادیه اروپا در کابل اعلام کرده است که آموزش «برای همه» نقش کلیدی در رفاه افغانستان دارد. این نهاد در بیانیهای اشاره کرده که از ۱۰۰ مکتب در سراسر کشور پشتیبانی میکند. ورونیکا بوشکوویچ-پوهار، کاردار سفارت اتحادیه اروپا، در حین بازدید از یک مکتب ابتدایی در کابل تصریح کرده است که این اتحادیه از آموزش و پرورش در افغانستان «بیدریغ» حمایت خواهد کرد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، محدودیتهای شدیدی بر آموزش دختران وضع شده است. طالبان درهای دانشگاهها را به روی دختران بسته و مانع ادامه تحصیل آنها شدهاند. دانشآموزان دختر در کشور تأکید کردهاند که ادامه آموزش و تحصیل حق انسانی، اسلامی و شرعی آنهاست و از طالبان خواستهاند که این ممنوعیتها را لغو کنند. ممنوعیت آموزشی طالبان با واکنشهای گسترده داخلی و بینالمللی مواجه شده است. جنبش حفاظت از پشتونها اخیراً در نشستی تحت عنوان «جرگه عدالت» که در آن بیش از یک میلیون نفر شرکت کرده بودند، از طالبان خواسته است که ممنوعیتهای آموزشی خود را برطرف کرده و به دختران افغانستان اجازه تحصیل دهند. این وضعیت نشاندهنده چالشهای جدی در حوزه آموزش و پرورش در افغانستان و نیاز مبرم به حمایتهای بینالمللی برای احیای حق آموزش برای تمامی افراد، بهویژه دختران، است.
سازمان بهداشت جهانی: افزایش ابتلا به بیماری اسهال جان سه کودگ را گرفت
فرخنده: سازمان بهداشت جهانی (WHO) در گزارش هفتگی خود اعلام کرده است که در طول یک هفته گذشته، ۳ هزار و ۲۲۸ نفر در ۱۷۹ ولسوالی افغانستان به بیماری اسهال مبتلا شدهاند. از این تعداد، سه کودک زیر پنج سال، شامل دو دختر، جان خود را از دست دادهاند. این گزارش تأکید میکند که موارد تلفات در ولایتهای بدخشان و پکتیکا ثبت شدهاند. همچنین، بالاترین میزان ابتلا به اسهال در ولایتهای پکتیا، نیمروز، لوگر و کابل گزارش شده است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی، ولایت پکتیا با ۱ هزار و ۱۶۶ مورد، نیمروز با ۱ هزار و ۰۹۵ مورد، لوگر با ۹۱۸ مورد و کابل با ۷۲۲ مورد، بیشترین تعداد مبتلایان به اسهال را دارند. از آغاز سال ۲۰۲۴ تا کنون، در مجموع ۱۴۶ هزار و ۵۵۵ نفر در ۳۴۶ ولسوالی افغانستان به این بیماری مبتلا شدهاند و ۷۰ نفر جان باختهاند. از میان مبتلایان، ۸۱ هزار و ۶۹ نفر کودک زیر پنج سال و ۷۲ هزار و ۶۲۱ نفر از مبتلایان را زنان و دختران تشکیل میدهند. سازمان بهداشت جهانی همچنین اعلام کرده است که آمار مبتلایان به اسهال در هفته گذشته نسبت به هفتههای پیشین ۱۱.۷ درصد کاهش یافته است. این کاهش آمار در حالی است که وضعیت بهداشت عمومی در افغانستان همچنان نگرانکننده است و نیاز به اقدامات فوری و مؤثر در زمینه بهداشت و درمان احساس میشود.