اروپا: آپارتاید جنسیتی طالبان جنایت علیه بشریت است
فرخنده: امروز (پنجشنبه)، پارلمان اروپا با تصویب یک قطعنامه قانون امر به معروف طالبان را به شدت محکوم کرده و خواستار به رسمیت‌شناختن «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان شده است. این قطعنامه به قوانین تازه طالبان که زنان و دختران را از زندگی عمومی حذف کرده، به شدت اعتراض کرده است. نمایندگان پارلمان اروپا در این قطعنامه اشاره کرده‌اند که زنان افغانستان به ازدواج‌های اجباری زودهنگام مجبور شده و قربانی خشونت‌های جنسی، شلاق و سنگسار می‌شوند. این پارلمان شجاعت زنان افغانستان را تحسین کرده و با آنها ابراز همبستگی کرده است. در این قطعنامه از اتحادیه اروپا خواسته شده که آپارتاید جنسیتی را به عنوان جنایتی علیه بشریت به رسمیت بشناسد و طالبان را به دادگاه کیفری بین‌المللی معرفی کند. همچنین خواستار ایجاد یک مکانیزم تحقیق مستقل برای پاسخگو کردن طالبان و تحریم‌های جدید اتحادیه اروپا علیه این گروه شده است. پارلمان اروپا همچنین دولت‌هایی که در حال عادی‌سازی روابط با طالبان هستند را مورد انتقاد قرار داده است. یادآوری می‌شود که قانون تازه وزارت امر به معروف طالبان که صدای زنان را «عورت» توصیف می‌کند و دیدار میان زن و مرد بیگانه را منع کرده، با واکنش‌های شدید جامعه جهانی از جمله سازمان ملل متحد مواجه شده است.
شلاق زدن دو زن در ملأ عام توسط طالبان در فاریاب
فرخنده: امروز (سه‌شنبه)، نیروهای طالبان دو زن و یک مرد را در ولایت فاریاب در شمال افغانستان به اتهام «زنا و فرار دادن یک زن از منزل» در برابر همگان شلاق زدند. این اقدام تحت نظارت دادگاه عالی طالبان صورت گرفت. براساس بیانیه دادگاه، یکی از زنان ۳۹ ضربه شلاق دریافت کرد و به یک سال زندان نیز محکوم شد، در حالی که زن دیگر ۲۹ ضربه شلاق خورد. همچنین، یک مرد به اتهام «فرار دادن زن از منزل» ۳۹ ضربه شلاق خورد. این تنها مورد اخیر از اعمال مجازات‌های بدنی در مناطق تحت کنترل طالبان نیست. در طول هفته گذشته، طالبان دست‌کم ۱۰ نفر را در ولایت‌های مختلف به اتهام‌های گوناگون در برابر دیدگان عمومی شلاق زده‌اند. هم‌زمان با این رویدادها، سازمان ملل متحد در گزارش سه‌ماهه خود که امروز منتشر شد، تأکید کرده است که طالبان به اجرای مجازات بدنی در ملأ عام ادامه می‌دهند. به عنوان مثال، در ۴ جون (۱۵ جوزا)، در ورزشگاه شهر سرپل، ۶۳ نفر (۱۵ زن و ۴۸ مرد) به اتهاماتی مانند سرقت مسلحانه، روابط خارج از ازدواج، فرار از خانه و لواط، در حضور عموم شلاق خوردند. این مجازات‌ها نگرانی‌های جدی بین‌المللی را درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان برانگیخته است.
نقش مادران در پیشگیری از نقص عضو کودکان
داکتر ثریا ایزدپناه، یکی از پزشکان برجسته بخش جراحی پلاستیک در افغانستان، در گفتگو با” رسانه فرخنده” تاکید بر اهمیت تغذیه و سلامت روان مادران، به بررسی عواملی می‌پردازد که سبب نقص عضو در کودکان می‌شوند. او با روایت‌هایی تأثیرگذار از تجربه‌های خود در شفاخانه، به اهمیت حمایت خانواده و جامعه در مقابله با این مشکلات اشاره می‌کند و دختران افغان را به امید و تلاش برای ساختن آینده‌ای روشن‌تر ترغیب می‌نماید. داکتر ایزدپناه میگوید، یکی از معضلاتی که بسیاری از کودکان کشور با آن دست به گریبان هستند: نقص عضو است. او معتقد است که سوتغذیه و مشکلات روانی مادران از عوامل اصلی این مشکل هستند. به گفته او، والدین، به ویژه مادران، باید از نظر روحی و جسمی در شرایط مناسبی باشند تا بتوانند فرزندان سالمی تربیت کنند. وی تأکید می‌کند: “جسم تابع روان انسان است. وقتی یک کودک از نظر روحی خوب باشد، به طور طبیعی جسم او هم در سلامت خواهد بود.” او بر اهمیت تغذیه مناسب و رفتار سالم مادران اشاره می‌کند و میگوید این دو عامل به صورت مستقیم بر سلامت مادر و فرزند تأثیرگذار است. پژوهشگران بر این باورند که مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی و محیطی می‌توانند منجر به بروز نقص عضو در اطفال شوند. داکتر ثریا از عوامل اجتماعی مانند اقتصاد ضعیف خانواده‌ها، سوتغذیه مادران، ازدواج‌های نزدیک خانوادگی، و مشکلات روانی مادران یاد می‌کند. همچنین، عوامل محیطی مانند آسیب‌پذیری مادران در مناطق جنگ‌زده و استفاده از داروهای خاص در دوران حاملگی نیز در این زمینه مؤثر هستند. داکتر ایزدپناه در گفتگو با ما از تجربیات خود در محیط کار شفاخانه و برخورد با بیماران میگوید. او به خاطراتی از مادرانی اشاره می‌کند که به دلیل نقص عضو فرزندشان دچار شرم و خجالت شده‌اند. او به یاد می‌آورد: “هیچ فرزندی برای والدین خود زشت نیست، اما در جامعه ما والدین احساس شرم و حقارت می‌کنند.” او داستان مادری را روایت می‌کند که پس از تولد فرزندش، به دلیل نقص عضو، روی او را پنهان می‌کرد. با این حال، بعد از عمل جراحی موفق، مادر و فرزند با خوشحالی شفاخانه را ترک کردند. او همچنین از بیماری یاد می‌کند که به دلیل وضعیت اقتصادی ضعیف، مدیر مدرسه‌اش تصمیم گرفت هزینه‌های جراحی او را بر عهده بگیرد. این اقدام، حس همدلی و مسئولیت‌پذیری در جامعه را برای دکتر ایزدپناه بسیار ارزشمند جلوه داد. داکتر ثریا در سال ۱۳۵۴ در کابل به دنیا آمد. او از کودکی با مسئولیت‌های سنگین روبه‌رو شد. در زمانی که او دانش‌آموز کلاس هشتم بود، مادرش به شدت بیمار شد. این بیماری مادر، او را بر آن داشت که هدف مشخصی برای آینده خود تعیین کند و در راه طبابت قدم بردارد. او معتقد است: “کسی که درد را تجربه می‌کند، بهتر می‌تواند آن را درک کند.” دوران تحصیل او با سخت‌کوشی فراوان همراه بود. پس از فارغ‌التحصیلی از لیسه نسوان افشار، با رتبه بالا وارد انستیتوت دولتی طب کابل شد و سپس تخصص خود را در جراحی پلاستیک از شفاخانه میوند گرفت. او طی ۲۳ سال اخیر در شفاخانه‌های افغانستان خدمت کرده و همواره تلاش کرده تا بهترین درمان‌ها را به بیماران خود ارائه دهد. داکتر ایزدپناه از حمایت‌های بی‌دریغ همسرش نیز یاد می‌کند. او میگوید: “همسرم همیشه پشتیبان من بوده، حتی در نیمه‌شب‌ها که به دلیل کار مجبور بودم به شفاخانه بروم.” به نظر او، یکی از رازهای موفقیتش در زندگی و کار، همراهی و حمایت همسرش بوده است. در پایان، داکتر ثریا پیامی برای همه دختران و زنان افغانستان دارد: “دختران باید به تحصیل و تعلیم ادامه دهند، چرا که آنها مادران آینده‌اند و مادران هستند که می‌توانند جامعه‌ای خوب بسازند.” او از شرایط کنونی افغانستان ابراز امیدواری می‌کند و معتقد است که این وضعیت ناپایدار است و روزی بهبود خواهد یافت. گزارش: سهیلا گلستانی
سیما سمر: زنان افغانستان در آپارتاید جنسیتی طالبان قرار دارند
سیما سمر، رئیس پیشین کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، در پنجاه‌وهفتمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرد که زنان افغانستان تحت حاکمیت طالبان در شرایط «آپارتاید جنسیتی» زندگی می‌کنند. فرخنده: او طالبان را به تحمیل نوعی «برده‌داری» بر زنان متهم کرده و تأکید کرد که هیچ رژیمی به اندازه طالبان حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و دختران را نقض نکرده است. خانم سمر همچنین اشاره کرد که نبود عدالت در افغانستان منجر به تغییرات سریع نظام‌های سیاسی شده است. او با استناد به مصاحبه‌هایی که با ۷۰۰۰ شهروند افغان، از جمله آوارگان در ایران و پاکستان انجام شده، بیان کرد که اجرای عدالت در جامعه آسیب‌دیده از جنگ، همانند درمان زخم‌هاست. او تأکید کرد که انتقام‌جویی نباید جای عدالت را بگیرد. وی با اشاره به بحران اقتصادی و فروش کودکان در افغانستان به دلیل فقر، وضعیت فعلی کشور را «غیرقابل قبول» دانست و از جامعه جهانی خواست که به این وضعیت توجه بیشتری داشته باشند. خانم سمر هشدار داد که بی‌توجهی به نقض حقوق بشر و محدودیت‌های گسترده علیه زنان در افغانستان می‌تواند پیامدهای منفی برای منطقه و جهان به همراه داشته باشد و نباید با بهانه‌های فرهنگی یا مسائل داخلی توجیه شود.
برنامه غذایی: زنان افغانستان در بحران غذا و حوادث اقلیمی قراردارند
فرخنده: برنامه جهانی غذا اعلام کرده است که افغانستان یکی از سخت‌ترین کشورها برای زنان است و بحران‌های پی‌درپی در این کشور فشارهای شدیدی بر زنان و دختران وارد کرده است. در بیانیه‌ای که این نهاد در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرده، آمده است که زنان افغانستان با دسترسی محدود به مواد غذایی مواجه‌اند و کاهش کمک‌های بشردوستانه این وضعیت را وخیم‌تر کرده است. همچنین، این نهاد به بحران‌های اقلیمی اشاره کرده و گزارش داده است که طی ماه‌های اخیر هزاران نفر به دلیل سیل و برف‌کوچ در مناطق مختلف افغانستان جان خود را از دست داده‌اند. برنامه جهانی غذا تأکید کرده که زنان، به دلیل حضور بیشتر در خانه‌ها، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر این حوادث دارند. این سازمان همچنین هشدار داده است که بسیاری از زنان افغان ناچار شده‌اند فرزندان خود را برای گدایی به خیابان‌ها بفرستند، و تنها غذایی که این کودکان به خانه می‌آورند، منبع تغذیه خانواده‌هایشان است. طبق داده‌های انستیتوت جورج‌تاون و مؤسسه تحقیقات صلح اسلو در اواخر سال ۲۰۲۳، افغانستان از نظر پیشرفت زنان در بین ۱۷۷ کشور در رتبه آخر قرار دارد.
فعالان زن: آلمان از تسلط طالبان بر نمایندگی‌ها جلوگیری کند
فرخنده: نهاد هماهنگی فعالان زن افغانستان در برلین با ارسال نامه‌ای سرگشاده به آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان، و نانسی فیزر، وزیر امور داخله، از دولت آلمان درخواست کرده است تا به‌طور قاطع از تسلط طالبان بر نمایندگی‌های دیپلوماتیک افغانستان در این کشور جلوگیری کند. در این نامه، نهاد فعالان زن افغانستان به شدت از اقدام احتمالی دولت آلمان در به رسمیت شناختن طالبان یا فراهم کردن شرایط برای کنترل این نمایندگی‌ها انتقاد کرده و تاکید کرده است که چنین اقدامی نه تنها تعهدات بین‌المللی را تضعیف می‌کند، بلکه به رژیمی مشروعیت می‌بخشد که مخالف ارزش‌های بنیادی است که آلمان و جامعه جهانی از آنها حمایت می‌کنند. این نهاد همچنین به نگرانی‌های جدی درباره تهدیدات طالبان برای حقوق بشر، قوانین بین‌المللی و امنیت جامعه افغانستان در تبعید اشاره کرده و هشدار داده است که واگذاری اداره این نمایندگی‌ها به طالبان ممکن است منجر به نقض قوانین بین‌المللی و تهدید حقوق بشر شود. به‌علاوه، آنها معتقدند که این اقدام می‌تواند امنیت شهروندان افغانستان مقیم آلمان را به خطر اندازد و تعهدات آلمان به حقوق بشر را تضعیف کند. در بخش دیگری از نامه، به فرار بسیاری از شهروندان افغانستان از دست طالبان و مخالفت علنی آنها با این گروه اشاره شده است. نویسندگان نامه هشدار داده‌اند که اگر طالبان اداره این نمایندگی‌ها را به دست گیرند، ممکن است از این نهادها برای نظارت، آزار و تهدید جامعه افغانستان در آلمان استفاده کنند. در پایان نامه، نهاد فعالان زن افغانستان از دولت آلمان خواسته است که از هر گونه همکاری یا به رسمیت شناختن طالبان که منجر به تسلط آنها بر نمایندگی‌های دیپلوماتیک افغانستان در آلمان شود، خودداری کند و به‌طور اصولی و محکم در برابر تلاش‌های طالبان برای گسترش حکومت سرکوبگرانه‌شان به خارج از مرزهای افغانستان موضع‌گیری کند. پیش از این، برخی رسانه‌ها گزارش داده بودند که دولت آلمان تحت فشارهایی قرار دارد تا تصمیماتی درباره بستن یا تحویل دادن اداره سفارت و قنسولگری‌های افغانستان به طالبان اتخاذ کند. بر اساس این گزارش‌ها، آلمان به این دو نهاد دیپلوماتیک مهلت کوتاهی داده است تا درباره نحوه تعامل با طالبان تصمیم‌گیری کنند.
طالبان از زنان به عنوان «جاسوس» برای نظارت بر دیگر زنان استفاده می‌کنند
فرخنده: روزنامه تلیگراف گزارش داده است که طالبان برای اجرای قوانین سختگیرانه جدید خود، از زنان به عنوان «جاسوس» یا «خبرچین» استفاده می‌کنند تا دیگر زنان را زیر نظر بگیرند. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که ممنوعیت حضور دختران در دانشگاه‌ها همچنان به قوت خود باقی است. عبدالرؤف فراهی، رئیس نصاب تحصیلی وزارت تحصیلات عالی طالبان، به تلیگراف گفت که این وزارتخانه زنان را برای نظارت بر دیگر زنان استخدام کرده است. وی افزود که زنان به نظارت بر صفحات اینستاگرام و گزارش مواردی که در آنها زنان با چهره‌های باز عکس می‌گذارند، مشغول هستند. یکی از مقامات طالبان اظهار داشت که برخی از زنان به زور وارد این نقش شده‌اند، در حالی که برخی دیگر به دلیل وضعیت مالی یا دیگر دلایل شخصی، به این کار مشغول شده‌اند. وظایف این زنان شامل همراهی با اعضای مرد طالبان در گشت‌های خیابانی و گزارش فعالیت‌های غیرقانونی زنان دیگر است. گل‌نسا، یکی از زنانی که برای وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان کار می‌کند، به تلیگراف گفت: «کار من روز به روز متفاوت است. بعضی روزها در شهر گشت می‌زنم و به دنبال کسانی می‌گردم که به قوانین عفت پایبند نیستند.» وی همچنین افزود که برای نظارت بر زنان و گزارش نقض قوانین، با افسران مرد تماس می‌گیرد. دکتر زهرا حق‌پرست، که پس از سازمان‌دهی یک تجمع اعتراضی در کابل بازداشت شد، به تلیگراف گفت: «ما همیشه می‌دانستیم که طالبان در نهایت از زنان علیه دیگر زنان استفاده خواهند کرد.» وی افزود که برخی از زنان به دلیل ناامیدی مالی یا دیگر دلایل شخصی، به طالبان کمک می‌کنند. این گزارش همچنین به اعمال مجازات‌های سختگیرانه توسط طالبان اشاره کرده و خاطرنشان کرده است که طالبان به قوانین جدیدی درباره رفتار زنان در مکان‌های عمومی و حتی در خانه‌ها پیوسته‌اند. طبق این قوانین، زنان از نگاه کردن به مردان، بلند صحبت کردن در مکان‌های عمومی و حتی در خانه‌های خود منع شده‌اند. با وجود وعده‌های طالبان برای تشکیل یک حکومت معتدل‌تر، این گروه به سرعت به مجازات‌های سختگیرانه مشابه آنچه در دهه ۱۹۹۰ اعمال می‌کرد، بازگشته است. طالبان اعلام کرده‌اند که زنانی که از این قوانین جدید سرپیچی کنند، بازداشت و به زندان فرستاده خواهند شد.
مستری: ۱۰۰۰ زن و ۸۰۰ کودک در زندان‌های طالبان
فرخنده: محمد یوسف مستری، رئیس اداره تنظیم امور زندان‌های طالبان، در یک نشست خبری در کابل اعلام کرد که از میان نزدیک به 11 هزار زندانی در زندان‌های تحت مدیریت طالبان، حداقل هزار نفر زنان هستند. به گفته وی، از این تعداد، حدود 800 نفر شامل کودکان و افراد زیر سن می‌باشند. مستری همچنین افزود که نزدیک به 12 هزار نفر دیگر در توقیف قرار دارند و منتظر تصمیم دادگاه‌ها هستند، اما جزئیات بیشتری در این باره ارائه نکرد. مستری همچنین اشاره کرد که نزدیک به شش هزار افغان در زندان‌های ایران به سر می‌برند. به علاوه، وی گفت که در چین 25 زندانی از افغانستان وجود دارد و یکی از آنها در زندان جان باخته است. رئیس اداره زندان‌های طالبان همچنین اعلام کرد که 150 نفر از اتباع خارجی در زندان‌های طالبان به سر می‌برند، اما درباره کشورهایی که این زندانیان متعلق به آنها هستند، توضیحی نداد. وی در پاسخ به گزارش‌های مقامات امریکایی که از وجود سه زندانی امریکایی در زندان‌های طالبان خبر داده بودند، اظهار کرد که طالبان هیچ زندانی امریکایی ندارند، اما احتمال دارد که این افراد در توقیف‌خانه‌ها باشند. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که هفته گذشته یک مقام تنظیم امور زندان‌های طالبان به آمو تعداد زندانیان زن را دو هزار نفر اعلام کرده بود. همچنین، جنبش شنبه ارغوانی در ماه سرطان سال جاری ادعا کرد که تعداد واقعی زنان در زندان‌های طالبان بیش از دو هزار نفر است. مستری همچنین در پاسخ به گزارش‌های متعدد از شکنجه در زندان‌های طالبان، به‌ویژه شکنجه زنان و نظامیان پیشین، مدعی شد که هیچ‌گونه شکنجه در زندان‌های طالبان وجود ندارد. وی تصریح کرد: «لت‌وکوب زندانی در زندان‌ها ممنوع است. ما به زندانی به چشم یک انسان می‌نگریم و با جرم او کاری نداریم.» با این حال، گزارش‌های ملل متحد که در 23 اکتوبر سال گذشته منتشر شده، به شکنجه و رفتارهای نامناسب با زندانیان در محابس وزارت داخله و ریاست عمومی استخبارات طالبان اشاره کرده است. به گفته این سازمان، شکنجه‌ها عمدتاً در جریان بازداشت و استنطاق انجام شده و هیچ‌گونه حسابرسی از مرتکبین آنها وجود ندارد.
دو هزار زن در زندان‌های طالبان: نقض حقوق بشر و بازداشت‌های خودسرانه
فرخنده: به گزارش از آمو، در حال حاضر دو هزار زن در زندان‌های تحت کنترل طالبان به سر می‌برند. صفی‌الله جلالزی، رئیس نشرات زندان‌های طالبان، گفته که این زنان به اتهام‌هایی نظیر «فرار از منزل، سرقت، و پرونده‌های مربوط به موادمخدر» در زندان‌ها نگهداری می‌شوند. این اطلاعات در حالی منتشر می‌شود که سازمان‌های حقوق بشری و ملل متحد بارها از بازداشت‌های «خودسرانه» و نقض حقوق بشر توسط طالبان انتقاد کرده‌اند. گزارش‌های نهادهای مختلف، از جمله سازمان ملل، حاکی از آن است که طالبان در سه سال گذشته ده‌ها زن فعال حقوق بشر و حقوق زنان را به دلیل «بلند کردن صدای شان برای حق‌خواهی» بازداشت کرده‌اند. در پی این وضعیت، زرمینه پریانی، فعال حقوق زنان، اخیراً افشا کرد که در زندان طالبان تحت سوءاستفاده‌های شدید از جمله برهنه شدن توسط نیروهای زندان قرار گرفته است. این موضوع موجب واکنش‌های گسترده داخلی و جهانی شده و نگرانی‌ها را در خصوص نقض حقوق بشر تحت حاکمیت طالبان افزایش داده است.
زنان معترض: سالروز حکومت طالبان بر افغانستان آغاز فصل جدیدی از رنج‌ها و فلاکت‌هاست
فرخنده: جنبش شنبه‌های ارغوانی به مناسبت سومین سالگرد حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان، در گردهمایی‌های اعتراضی در ولایت‌های تخار، بلخ، پنجشیر و کابل، قطع‌نامه‌ای صادر کرد که در آن به انتقاد شدید از عملکرد طالبان پرداخت. این جنبش اعلام کرد که تسلط طالبان بر کشور، به معنای آغاز فصل جدیدی از رنج‌ها و فلاکت‌ها برای مردم افغانستان است. در این قطعنامه آمده است که طالبان با ارتکاب جنایات علیه بشریت، نقض حقوق زنان، ارتکاب جنایات جنگی و کشتار افراد بی‌گناه، کشور را به بحران عمیق‌تری کشانده‌اند. جنبش شنبه‌های ارغوانی به‌ویژه به آپارتاید جنسیتی، نقض حقوق اساسی، کوچ اجباری بومیان، و اعمال مجازات‌های غیرانسانی اشاره کرده و تاکید کرده است که این وضعیت نیازمند سال‌ها تلاش برای جبران است. این جنبش همچنین به‌صراحت اعلام کرد که افغانستان به‌طور «ننگین» به طالبان سپرده شده و سلطه طالبان بر کشور، به معنای تقویت خشونت و سرکوب زنان و دختران زیر عنوان «فرهنگ افغانیت و اسلامیت» است. به‌ویژه، اختطاف و تعرض به زنان معترض و زندانیان این گروه، به‌عنوان یکی از چهره‌های تلخ و شرم‌آور حاکمیت طالبان در سه سال گذشته معرفی شده است. در قطعنامه آمده است که طالبان به‌طور عمدی به انزوای بین‌المللی افغانستان دامن زده و از این طریق فقر، بیکاری و مهاجرت میلیون‌ها نفر از شهروندان به‌ویژه جوانان را تشدید کرده‌اند. همچنین، آنان به دزدی کمک‌های بین‌المللی، تاراج معادن و نادیده گرفتن نیازمندان به‌ویژه زنان و کودکان، متهم شده‌اند. جنبش شنبه‌های ارغوانی مدعی است که طالبان با تاکید بر تامین امنیت سرتاسری و شکست داعش، به‌ویژه از طریق ادامه کشتار هدفمند شیعیان و هزاره‌ها، باور به وجود طرح‌های هدفمند برای این اقلیت مذهبی توسط خود طالبان را تقویت کرده‌اند. این جنبش همچنین به عدم مشارکت واقعی سایر اقوام و زنان در قدرت و رهبری سیاسی زیر حاکمیت طالبان اشاره کرده و آن را نمایانگر عدم اعتقاد طالبان به مشروعیت از مردم افغانستان دانسته است. در حالی که طالبان ۱۵ اوت را به‌عنوان «روز فتح» و سالگرد سقوط نظام جمهوریت جشن گرفته‌اند، بسیاری از شهروندان و فعالان حقوق بشر این روز را «روز سیاه در تاریخ افغانستان» نامیده و آن را به‌عنوان سرآغاز حذف مردم، به‌ویژه زنان از صحنه سیاست و جامعه، توصیف کرده‌اند.