درخواست توقف اخراج اجباری مهاجران افغانستان در نامهای به رئیسجمهور ایران
فرخنده: شماری از مهاجران افغانستان، فعالان حقوق بشر، حقوق زنان، اعضای جامعه مدنی، خبرنگاران و نظامیان پیشین افغانستانستان در سراسر جهان، با ارسال نامهای به مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، از او خواستهاند تا «اخراج اجباری» مهاجران افغانستان از ایران را متوقف کند. این گروه از فعالان، از طریق کارزار سراسری تحت عنوان «اخراج اجباری مهاجران افغانستانستان از ایران را متوقف کنید»، تلاش دارند تا برای دفاع از حقوق مهاجران افغانستان دادخواهی کنند. در این نامه آمده است که پس از تسلط طالبان بر افغانستانستان، شرایط سیاسی و امنیتی کشور به شدت وخیم شده است. بسیاری از افرادی که پیشتر در نهادهای دولتی، نظامی، امنیتی، رسانهای و بینالمللی فعالیت داشتهاند، بهویژه نظامیان و خبرنگاران، با خطر جدی تعقیب، شکنجه و حتی اعدام از سوی طالبان مواجه هستند. مهاجران و فعالان حقوق بشر در این نامه تاکید کردهاند که جرایمی که ممکن است بهطور فردی توسط برخی مهاجران انجام شوند، نباید به کل جامعه مهاجران تعمیم داده شوند. آنان هشدار دادهاند که این نوع برخورد، به شکل غیرمنصفانهای به جامعه مهاجران آسیب میزند و باید از این تعمیمهای نادرست خودداری شود. در این نامه همچنین با استناد به کنوانسیون ۱۹۵۱ ژنو و پروتکل الحاقی ۱۹۶۷ آمده است که هیچ پناهندهای نباید به کشوری بازگردانده شود که در آن با خطر تعقیب و آزار روبرو است. این درخواست در حالی مطرح شده است که بسیاری از فعالان حقوق بشر، خبرنگاران، نظامیان پیشین و اعضای جامعه مدنی افغانستانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، کشور را ترک کرده و به ایران پناهنده شدهاند. با این حال، تعداد زیادی از این افراد در بیسرنوشتی به سر میبرند و پروندههای مهاجرتی آنها هنوز مورد رسیدگی قرار نگرفته است.
آینده نگرانکننده بحران مهاجران افغانستان، چالشها و فرصتها
فرخنده: بحران مهاجرت شهروند فغانستان به ویژه در کشورهای همسایه مانند پاکستان و ایران، به مشکلی پیچیده و چندوجهی تبدیل شده است. طی سالهای اخیر، اخراجهای گسترده، بدرفتاریها، و شرایط دشوار بازگشت به افغانستان، وضعیت مهاجران افغانستان را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. این مقاله کوتاه به تحلیل وضعیت کنونی مهاجران افغانستان و بررسی چالشها و چشماندازهای پیشروی آنان میپردازد. وضعیت کنونی مهاجران افغانستان اخراجهای گسترده مهاجران افغانستان از پاکستان و ایران، وضعیت آنها را به شدت وخیم کرده است. در پاکستان، از اکتبر سال گذشته تا کنون، ۶۹۱ هزار و ۸۵۳ مهاجر اخراج شدهاند و در ایران، ۵۶ هزار و ۳۵۶ مهاجر تنها از طریق مرز نیمروز اخراج شدهاند. این مهاجران که به دلیل عدم وجود مدارک قانونی به کشورهای میزبان آمده بودند، اکنون با مشکلات زیادی نظیر بیخانمانی، فقر، و نداشتن فرصتهای شغلی مواجه هستند. چالشهای پیشرو: ۱. بحران انسانی در افغانستان: بازگشت به افغانستان برای بسیاری از مهاجران به معنای ورود به محیطی بحرانی و پرچالش است. بحران اقتصادی، ناپایداری امنیتی، و فقدان زیرساختهای اساسی، شرایط زندگی را برای بازگشتکنندگان بسیار دشوار کرده است. علاوه بر این، بسیاری از مناطق افغانستان به دلیل درگیریها و بحرانهای انسانی قادر به ارائه حمایتهای ضروری برای بازگشتکنندگان نیستند. ” اخراجهای گسترده مهاجران افغانستان از کشورهای میزبان، به ویژه پاکستان و ایران، به مشکلات امنیتی جدی برای بسیاری از بازگشتکنندگان منجر شده است. این مشکلات بهویژه برای افرادی که در عرصههای عمومی و سیاسی فعال بودهاند، نظیر سیاستمداران، فعالان مدنی، خبرنگاران، و زنان معترض، بارزتر است. طالبان، به دلیل فعالیتهای برجسته و نظرات علنی این افراد، آنها را به عنوان تهدیدی برای خود شناسایی کرده و تهدیدات جدی از جمله تهدید به مرگ علیه آنها اعمال میکند. زنان معترض و فعالان مدنی، به دلیل تلاشهایشان برای حقوق زنان و مسائل اجتماعی، به ویژه در معرض خطرات امنیتی قرار دارند. طالبان نسبت به فعالیتهای این گروهها حساسیت بالایی دارد و آنها را با تهدیدات فیزیکی و فشار روانی مواجه میکند. این فشارها شامل آزار و اذیت، تبعید، و محرومیت از خدمات اساسی است که زندگی آنها را به شدت دشوار میسازد. خبرنگاران و اصحاب رسانههای مستقل که به انتشار اطلاعات انتقادی درباره وضعیت کشور پرداختهاند، به طور خاص هدف طالبان قرار میگیرند. این افراد ممکن است با تهدیدات جدی مانند دستگیریهای خودسرانه، خشونت، یا حتی قتل مواجه شوند. برای مقابله با این تهدیدات، نیاز است که جامعه بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری اقدامات فوری و مؤثری برای حفاظت از این افراد و تأمین امنیت آنان انجام دهند.” ۲. بازداشتها و بدرفتاریها در کشور میزبان: گزارشهای متعدد از بدرفتاریهای نیروهای امنیتی و مقامات محلی با مهاجران افغانستان در پاکستان و ایران، نگرانیهای زیادی درباره وضعیت حقوق بشر و کرامت انسانی این افراد ایجاد کرده است. این بدرفتاریها، به ویژه در مناطق مرزی و کمپهای پناهندگی، مشکلات روانی و جسمی زیادی برای مهاجران به همراه داشته است. ۳. عدم دسترسی به خدمات ضروری: مهاجران افغانستان در کشورهای میزبان با مشکلات جدی در دسترسی به خدمات بهداشتی، آموزشی و اجتماعی مواجه هستند. این مشکل به ویژه در ایران، جایی که مهاجران با محدودیتهای زیادی در دریافت خدمات بهداشتی و آموزشی مواجهاند، بارزتر است. این محدودیتها به ضعف وضعیت سلامت و آموزش در میان جمعیت مهاجران افزوده است. چشمانداز آینده: افزایش فشار بر کشورها و سازمانهای بینالمللی: با توجه به ادامه روند اخراج و بدرفتاریها، انتظار میرود که فشارهای بینالمللی بر کشورهای میزبان برای بهبود وضعیت مهاجران و احترام به حقوق بشر افزایش یابد. سازمانهای بینالمللی مانند سازمان ملل متحد و نهادهای حقوق بشری باید نقش فعالتری در نظارت بر شرایط مهاجران و ارائه کمکهای انسانی ایفا کنند. امکان تقویت همکاریهای منطقهای: بحران مهاجرت افغانستانیها ممکن است منجر به تقویت همکاریهای منطقهای میان کشورهای همسایه و سازمانهای بینالمللی شود. این همکاریها میتوانند شامل برنامههای مشترک برای مدیریت مهاجرت، ارائه کمکهای انسانی، و توسعه برنامههای بازگشت داوطلبانه باشند. نیاز به برنامههای جامع بازسازی و توسعه: برای بهبود وضعیت مهاجران بازگشته به افغانستان، نیاز به برنامههای جامع بازسازی و توسعه وجود دارد. این برنامهها باید شامل حمایتهای اقتصادی، آموزشی، و بهداشتی برای بازگشتکنندگان و نیز سرمایهگذاری در زیرساختهای محلی باشند تا شرایط بهتری برای زندگی فراهم شود. پتانسیل تغییرات در سیاستهای مهاجرتی: ممکن است سیاستهای مهاجرتی در کشورهای میزبان به دلیل فشارهای بینالمللی و شرایط جدید تغییر کنند. این تغییرات میتوانند شامل ارائه وضعیت قانونی به برخی از مهاجران، افزایش دسترسی به خدمات اساسی، و کاهش سیاستهای سختگیرانه باشند. راهحلهای پیشنهادی: الف: ارتقاء سیاستهای مهاجرتی و پناهندگی: توسعه و اصلاح قوانین مهاجرتی: دولتهای پاکستان و ایران باید قوانین مهاجرتی و پناهندگی خود را بهروزرسانی کنند تا به نیازهای واقعی مهاجران پاسخ دهند و از اخراجهای اجباری و بدرفتاریها جلوگیری کنند. ایجاد مسیرهای قانونی برای اقامت موقت یا دائمی برای مهاجران با شرایط انسانی، به خصوص برای کسانی که به دلایل جنگ و بحران به این کشورها آمدهاند، میتواند به کاهش بحران کمک کند. تسهیل فرآیندهای قانونی: کشورها باید فرآیندهای قانونی برای ثبت نام و تایید وضعیت مهاجران را تسهیل کنند. این امر شامل تسریع در رسیدگی به درخواستهای پناهندگی و ارائه مدارک قانونی برای اقامت موقت یا دائمی است. ب: حمایتهای انسانی و ارائه خدمات اساسی: افزایش دسترسی به خدمات بهداشتی و آموزشی: دولتها باید بهبود دسترسی به خدمات بهداشتی و آموزشی برای مهاجران را در اولویت قرار دهند. ایجاد برنامههای ویژه برای تأمین نیازهای اساسی مانند درمان پزشکی، واکسیناسیون، و آموزش کودکان میتواند به ارتقاء وضعیت زندگی مهاجران کمک کند. برنامههای حمایتی اقتصادی: ارائه کمکهای مالی و برنامههای اشتغال به مهاجران، به ویژه در مناطقی که آنها ساکن شدهاند، میتواند به کاهش فقر و کمک به استقلال اقتصادی آنها کمک کند. این کمکها میتوانند شامل وامهای کمبهره، آموزش مهارتهای شغلی، و فرصتهای کسب و کار باشند. ج: همکاریهای منطقهای و بینالمللی: تقویت همکاریهای منطقهای: کشورهای میزبان و کشورهای همسایه باید همکاریهای خود را در زمینه مدیریت مهاجرت تقویت کنند. ایجاد مکانیسمهای مشترک برای مدیریت جریان مهاجران، تبادل اطلاعات، و هماهنگی در ارائه کمکهای انسانی میتواند به بهبود وضعیت کمک کند. حمایت از برنامههای بازگشت داوطلبانه: سازمانهای بینالمللی و کشورهای میزبان باید برنامههای بازگشت داوطلبانه را توسعه دهند که به مهاجران کمک کند تا با شرایط بهتری به کشور خود بازگردند.
دشواری های زندگی زنان افغانستان در ایران
دشواری های زندگی زنان افغانستان در ایران؛ زنان افغان به امید کار و بهبود زندگی به ایران مهاجرت می کنند مژگان ۱۹ ساله با خانواده هفت نفری اش بعد از روی کارآمدن طالبان کابل را ترک می کنند. مژگان که صنف دوازده را تمام کرده و می خواست تحصیلات عالی را فرابگیرد، اما با منع تحصیل دختران و بسته شدن مکتبها و دانشگاه ها دیگر دلیل برای ماندن در افغانستان را نداشت. برادران بزرگ تر از مژگان هر دو کار می کردند و هم درس میخواندند اما بعد از سقوط نظام بیکار شدند و مجبور به ترک کشور شدند. مژگان برای کمک به خانواده و بهتر شدن وضع اقتصادی شان در کارخانه ایرانی خیاطی می کند. مژگان می گوید فشار کار بسیار است و اما مزد آن بسیار کم، بسیاری از کارخانه ها با حجم کار بسیار زیاد، معاش بسیار کم به کارمندان مهاجر افغان میدهند. مژگان می گوید حالا که وقت درس و تحصیل من و همسالان من است اما بسیاری از دختران افغان آواره شدند و باید برای پیش برد زندگی شان کار کنند. او می افزاید از صبح تا شب مصروف خیاطی است و شب ها هم از شدت خستگی نمیتواند از طریق آنلاین به تحصیل اش ادامه دهد. نظیفه احمدی، خانم آرایشگر است که بعد از بسته شدن آرایشگاه ها و از دست دادن کار اش از سوی طالبان به ایران مهاجر شده است. او نیز در کارخانه ای، خیاطی می کند وی از کار زیاد اما مزد کم شکایت دارد. نظیفه می گوید ۳۷ سال پیش در خانوادهی به دنیا آمده که از نظر اقتصادی وضعیت توبی نداشته است، تنها پدرشان برای اتهیه نان میکرده است. او خواهران زیاد و یک برادر دارد که از همه خواهران کوچکتر است. نظیفه گفت، خواهر بزرگ ام در تلاش بود تا کاری کند که با پدر در خرچ و مصارف زندگی کمک کند. او می گوید« نه ساله بودم که در خانه همسایه برای یادگیری آرایش رفتم آنجا این حرفه را یاد گرفته و کم کم صاحب درآمد شدم، خوش بودم ، زیرا توانسته بودم دست پدر را سبک تر کنم.” او با آهی سردی گفت،” با گذشت چند سال وقتی برای خود استادی شده بودم، خواستم مستقل و بیشتر کار کنم، اما در ایران برای یک مهاجر افغانی جواز دکان و یا آرایشگاه مستقل را نمیدادند، و من هم نتوانستنم مستقل کار کنم.” نظیفه با خانواده تصمیم می گیرند به افغانستان کشور خودشان برگردند، خانم نطیفه در افغانستان بازهم به کاراش ادامه می دهد تا کمک دست به شوهرش باشد. کارهایش به خوبی پیش می رفت و از لحاظ اقتصادی مشکل نداشتند، خانم احمدی تصمیم می گیرد درس اش را که به خاطر مشکلات اقتصادی ناتمام گذاشته بود ادامه بدهد، در یکی از دانشگاه ها تحصیلات عالی را شروع می کند و در کنار این همزمان دو سالون زیبای و آرایش را اداره می کند. اما با تغییر نظام و منع کار و تحصیل نظیفه با فرزندان اش دوباره مهاجر می شوند. او تنها سرپرستی سه فرزند، دو دختر و یک پسر اش را دارد. از کنار گذاشتن متخصصان و هنر آفرینان افغانستان حتی روزنامههای ایران هم خبر داده و نوشته است که زنان افغانستان در کشور جمهوری اسلامی ایران با وجود داشتن تحصیل گوشه نشین و منزوی اند. این خبر را روزنامه هم میهن ایران در یکی از تیراژهایش نوشته و افزوده است که” بیشتر زنان افغان با وجود تحصیل، گوشه نشین و منزوی اند.” از سوی هم فعالان حقوق مهاجرت به این باور هستند که وضعیت مهاجران افغانستان در ایران و به خصوص زنان همیشه در وضعیت بحرانی و رنج آور بوده و دلیل آن این است که قانون گذاری نسبت به مهاجران وجود نداشته و قانون حمایت گری برای مهاجران در ایران وجود ندارد. روزنامه ایرانی (هم میهن)؛ با نشر گزارش در( یازدهم دسامبر ۲۰۲۳) تحت عنوان (زنان مهاجر افغان؛ کارگران نامریی) گفت؛ زنان افغان فعالیت قابل توجهی در بخش تولید در ایران دارد. این روزنامه بیان کرده، اغلب این زنان با مزد های کم در داش های خشت پزی و زیر زمینی ها مصروف کار هستند. روزنامه ایرانی می افزاید؛ زنان به امید بهبود اوضاع اشتغال به ایران مهاجرت می کند اما زنان افغان در ایران استسمار و بهره کشی می شوند. طبق گزارش روزنامه هم میهن در ایران، چهار تا پنج میلیون مهاجر که نود درصد آن افغانستانی هستند در ایران زندگی میکنند که ۴۱ درصد آن زنان است، با حاکمیت طالبان در افغانستان و محروم شدن زنان از کار و تحصیل به اساس فرمان های طالبان، مهاجرت زنان افغان به ایران شتاب بیشتر گرفته است. سهیلا گلستانی
مهاجران در یک بحران بشری به سر میبرد، طالبان توانایی مهار بحرانها را ندارد

جنبش زنان پنجره امید؛ در پیوند به اخراج مهاجران از پاکستان وایران اعتراض کرده و می گویند افغانستان برای مهاجران امن نیست.
جنبش زنان عدالتخواه افغانستان: جهان مهاجرین افغانستانی را فراموش کرده اند

جنبش زنان عدالتخواه افغانستان وانجمن فعالین حقوق زنان مهاجر نسبت به بی توجهی معنادار جهان در برابر وخامت اوضاع مهاجرین افغانستانی مقیم ایران اعتراض کردند.
نصیراحمد فایق: کودکان در افغانستان از خشونتهای شدید رنج میبرند

نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در ملل متحد در نشست کمیته امور بشری، اجتماعی و فرهنگی مجمع عمومی این سازمان با ابراز نگرانی از وضعیت حقوق بشری کودکان در افغانستان گفته است که کودکان این کشور از خشونتهای شدید رنج میبرند.
امریکا از همسایگان افغانستان خواست به تعهدات شان در قبال پناهجویان پایبند باشند

همزمان با نزدیک شدن پایان مهلت دولت پاکستان مبنی بر خروج اجباری پناهجویان افغان از این کشور، وزارت امور خارجه امریکا اعلام کرده است که این کشور، هسایهگان افغانستان از جمله پاکستان را تشویق میکند تا به افغانهای که بهدنبال حمایت هستند اجازه پناهندهگی بدهد.
دیدبان حقوقبشر به پاکستان: اخراج پناهجویان افغانستان آنان را در معرض آزار و اذیت طالبان قرار میدهد

دیدبان حقوقبشر اعلام کرده است که اخراج بیش از میلیون مهاجر و پناهجوی اهل افغانستان از پاکستان، آنان را در معرض آزار و اذیت طالبان قرار میدهد.
زهرا جویا برنده جایزهی خبرنگار سال مجمع جهانی رهبران جوان گردید

زهرا جویا، مدیر مسئول خبرگزاری «رخشانه» همراه با چهار خبرنگار دیگر از کشورهای کوبا، بلاروس، امریکای شمالی و فلسطین، جایزهی خبرنگار سال مجمع جهانی رهبران جوان را دریافت کردند.
مدافعان حقوق بشر خواستار مداخله کمیساریای عالی سازمان ملل در مورد اخراج پناهجویان افغانستان از پاکستان شد

مجمع مدافعان حقوق بشر از کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و سایر نهادهای فعال در زمینه مهاجرت و پناهندگی خواسته است که با اقدامات اضطراری در موضوع اخراج پناهجویان افغانستان از پاکستان مداخله کنند.