گزارش روز Archives

مهاجران افغانستان در آلمان: مشروعیت‌بخشی به طالبان، نادیده‌گرفتن حقوق زنان و مردم افغانستان است

فرخنده: همزمان با پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، شماری از شهروندان افغانستان، فعالان حقوق بشر و حامیان حقوق زنان در شهر دوسلدورف آلمان گردهم آمدند و با برگزاری تجمعی اعتراضی، خواستار افزایش فشارهای بین‌المللی بر طالبان، حمایت از حقوق زنان و توقف روند عادی‌سازی روابط با این گروه شدند. این گردهمایی روز شنبه، ۱۵ آگست ۲۰۲۶، در برابر دفتر نخست‌وزیر ایالت نوردراین-وستفالن و در نزدیکی پارلمان ایالتی این ایالت برگزار شد. شرکت‌کنندگان با اشاره به ادامه نقض حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه محدودیت‌های گسترده علیه زنان و دختران، از جامعه جهانی خواستند افغانستان را به فراموشی نسپارد. سخنرانان این برنامه به زبان‌های آلمانی و انگلیسی بر ضرورت حمایت از مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، تأکید کردند و خواستار خودداری دولت‌ها از هرگونه مشروعیت‌بخشی سیاسی به طالبان شدند. نبی قربانی، از برگزارکنندگان این گردهمایی و عضو سازمان عفو بین‌الملل، در آغاز برنامه وضعیت زنان و دختران افغانستان را زیر حاکمیت طالبان نگران‌کننده خواند و بر ادامه دادخواهی برای آزادی، حقوق بشر و حقوق زنان تأکید کرد. سحرا کمالی، فعال حقوق زنان، گفت که پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، زنان افغانستان همچنان از حقوق اساسی خود محروم‌اند و میلیون‌ها شهروند این کشور با فقر، گرسنگی و ناامیدی روبه‌رو هستند. او از جامعه جهانی خواست حمایت مؤثر و عملی از زنان افغانستان را در اولویت قرار دهد. عباس بصیر، وزیر پیشین تحصیلات عالی افغانستان، در سخنرانی خود بازگشت طالبان را آغاز بحرانی عمیق سیاسی، اجتماعی و انسانی در افغانستان توصیف کرد. او با اشاره به محرومیت زنان از آموزش، کار و مشارکت اجتماعی، این وضعیت را نمونه‌ای از آپارتاید جنسیتی دانست و از دولت آلمان خواست از عادی‌سازی روابط با طالبان و بازگرداندن اجباری پناهجویان افغانستان خودداری کند. وی همچنین بر رعایت اصل عدم بازگردانی تأکید کرد و هشدار داد که فعالان حقوق بشر، زنان، خبرنگاران، نیروهای پیشین امنیتی و اعضای اقلیت‌های قومی و مذهبی در صورت بازگشت به افغانستان با خطرات جدی روبه‌رو خواهن شد. ماریا شکورا، فعال اجتماعی و مدافع حقوق زنان، نیز سیاست‌های غرب در قبال افغانستان و محدودیت‌های اعمال‌شده بر پناهجویان افغانستان را مورد انتقاد قرار داد. او خواستار همبستگی میان همه شهروندان افغانستان و ادامه مبارزه مدنی برای دستیابی به آزادی و عدالت شد. علی نهاوندی، عضو سازمان عفو بین‌الملل، وضعیت افغانستان را نگران‌کننده خواند و تأکید کرد که جامعه جهانی نباید مردم افغانستان را فراموش کند. او همچنین از نقش و تلاش پناهجویان افغانستان در جامعه آلمان یاد کرد و خواستار حمایت بیش‌تر از آنان شد. در بخش دیگری از این برنامه، زهرا علی‌زاده، فعال حقوق زنان، پیام شماری از دختران افغانستان را قرائت کرد. در این پیام‌ها، دختران از محرومیت از آموزش، ازدواج‌های اجباری، محدودیت‌های اجتماعی و نبود آزادی‌های اساسی سخن گفته و از جامعه جهانی خواسته بودند صدای آنان را بشنود. سهیلا، یکی از ورزشکاران افغانستان، در پیامی خطاب به دختران افغانستان تأکید کرد که آنان نباید امید خود را از دست بدهند و حق آموزش، فرصت‌های برابر و زندگی با کرامت را مطالبه کنند. روح‌الله رضایی، از شرکت‌کنندگان این تجمع، محرومیت دختران از آموزش را یکی از تلخ‌ترین پیامدهای پنج سال گذشته دانست و گفت گرفتن حق آموزش از دختران، به معنای محروم‌کردن افغانستان از بخشی از آینده آن است. در این گردهمایی، حمیدالله مرادی جمال، عضو شماری از نهادهای مدنی و حقوق بشری در آلمان، اعلام کرد که برنامه‌های دادخواهانه برای حمایت از مردم افغانستان و دفاع از حقوق زنان و دختران ادامه خواهد یافت و فعالان مدنی به تلاش‌های خود در این زمینه ادامه می‌دهند.

طالبان به شرکت‌های مخابراتی در بامیان: زنان جامعه را خراب می‌کنند؛ به آنها سیم‌کارت نفروشید

به تازه‌گی شماری از شهروندان و نمایندگان شرکت‌های مخابراتی در گفت‌وگو با فرخنده نیوز تایید کردند که طالبان فروش سیمکارت به زنان را در مرکز و هفت ولسوالی این ولایت منع کرده‌اند. منابع در شرکت‌های مخابراتی در ولایت بامیان به فرخنده نیوز می‌گویند که طالبان فروش سیمکارت‌های تمام شبکه‌های مخابراتی را به دلیل آنچه خودشان (بی‌راهی مردان و خرابی جامعه) عنوان می‌کنند، به زنان منع کرده‌اند. چند منبع محلی در ولایت بامیان تایید کردند که طالبان فروش سیمکارت‌های شبکه‌های مخابراتی را به زنان در مرکز و هفت ولسوالی این ولایت منع کردند. این منابع با حفظ هویت‌شان گفتند که این اقدام از سوی نیروهای استخبارات و اداره امر به معروف و نهی از منکر صورت گرفته و نیروهای این دو اداره همواره مراکز فروش سیمکارت‌های مخابراتی را بررسی می‌کنند. یکی از این منابع از ولسوالی یکاولنگ نمبر یک گفت: نیروهای استخبارات و امر به معروف و نهی از منکر طالبان مرکز فروش سیم‌کارت‌های مخابراتی را زیر نظر می‌گیرند و اگر‌ یک زن وارد یکی از مراکز شود آنها نیز فوراً به دنبال شان وارد و زنان را از گرفتن سیمکارت منع و از دفتر اخراج می‌کنند. این در حالی است که طالبان استفاده از تلفن‌های هوشمند را برای کارمندان دولتی و نهادهای خصوصی در افغانستان ممنوع اعلام کرده است، ولی در میان نیروهای خود طالبان از همین تلفن‌های هوشمند استفاده شده و اطلاعات شان منتشر‌ می‌شود. فاطمه (مستعار) به فرخنده نیوز می‌گوید که او برای گرفتن سیمکارت به مرکز ولسوالی یکاولنگ نمبر یک (نیک) رفته بود ولی مسئول فروشات شبکه روشن به او سیمکارت نداده است. فاطمه می‌افزاید که روستای شان که بیش از ۱۰ کیلومتر از مرکز‌ ولسوالی فاصله دارد به تازه‌گی یکی از شبکه‌های مخابراتی روستای شان را تحت پوشش قرار داده است، ولی وقتی او برای گرفتن سیمکارت رفته بوده با برخورد تند کارمند آن شبکه مواجه شده و گفته به هیچ وجه اجازه نداریم که به تو سیمکارت بدهیم. احمد مستعار کارمند یکی از مراکز فروش سیمکارت با حفظ هویت‌اش می‌گوید که نیروهای استخبارات و امر به معروف و نهی از منکر به دلیل نداشتن کارمند زن در مراکز فروش سیمکارت، حضور زنان را منع کرده و تهدید کرده است که هیچ شبکه‌ای حق ندارد به دختر یا زن سیمکارت بفروشد. احمد می‌افزاید که کسانی که در مراکز فروش سیم‌کارت یک شبکه کار می‌کند، به صورت فیصدی معاش می‌گیرد.‌ به گفته احمد اگر‌ یک زن بخواهد در مرکز فروش سیم‌کارت یک شبکه کار کند و تنها برای زنان و دختران سیمکارت بفروشد، شاید نتواند حتا در یک هفته یک سیمکارت بفروشد زیرا حضور زنان در جامعه بسیار کم‌رنگ شده و مخصوصاً چنین بخش‌های زنان حضور بسیار کم دارند. منابع گفته اند که نیروهای امر به معروف و نهی از منکر طالبان و نیروهای استخبارات این گروه در مرکز و هفت ولسوالی این ولایت به مراکز فروش سیمکارت گفته‌اند که به زنان سیمکارت نفروشند که مردان را “بی‌راه” و جامعه را خراب می‌‌کنند. گفتنی است که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در اگست ۲۰۲۱ با صدور ده‌ها فرمان سخت‌گیرانه، محدودیت‌های سیستماتیکی را علیه زنان و دختران اعمال کردند، این سیاست‌ها که از آن به‌عنوان «آپارتاید جنسیتی» یاد می‌شود، زنان را از حقوق اولیه شان در عرصه‌های آموزش، کار و آزادی‌های فردی محروم کرده است. وضعیت امروز زنان در افغانستان در دل خود روایت بزرگ از رنج، بی‌عدالتی و خاموشی یک نسل را دارد؛ زخمی که برای همیشه در حافظه تاریخ باقی خواهد ماند. گزارش: فرامرز شهزاد

زنان افغانستان؛ قربانیان سکوت و مبارزان امید

فرخنده: سه سال و شش ماه پیش، روزهای تاریکی بر افغانستان سایه افکند. بازگشت طالبان به قدرت، آغازگر دوره‌ای از محرومیت و سرکوب سیستماتیک برای زنان و دختران این کشور بود. قوانین زن‌ستیزانه، ممنوعیت‌های سخت‌گیرانه، و تلاش‌های مداوم برای حذف زنان از جامعه، از دختران کوچک مدرسه‌رو تا زنان فعال و تحصیل‌کرده، همه را هدف قرار داده است. فرشته، زنی ۳۴ ساله از کابل، با اندوه می‌گوید: «هر روز که از خواب بیدار می‌شوم، با خبر جدیدی از ممنوعیت یا محدودیت مواجه می‌شوم. دیگر نمی‌توانم کار کنم، دخترم نمی‌تواند درس بخواند، حتی قدم زدن در خیابان برای ما تبدیل به یک کابوس شده است.» با وجود این سرکوب‌ها، زنان افغانستان از پا ننشسته‌اند. در گوشه‌گوشه کشور، صدای مقاومت شنیده می‌شود؛ از اعتراضات خاموش گرفته تا بیانیه‌های شجاعانه و تلاش‌های مدنی در عرصه‌های مختلف. خبر صدور حکم بازداشت برای رهبر طالبان، هبت‌الله آخندزاده، و قاضی‌القضات این گروه، عبدالحکیم حقانی، از سوی دادگاه کیفری بین‌المللی به اتهام جنایات علیه بشریت، نوری تازه بر امیدهای این زنان تاباند. شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان این اقدام را گامی مؤثر در مسیر عدالت می‌داند و تأکید می‌کند که باید تمامی عاملان جنایات علیه زنان و مردم افغانستان به پای میز محاکمه کشانده شوند. در حالی که جهان ناظر بر این وضعیت است، زنان افغانستان همچنان در برابر ظلم ایستاده‌اند و برای ساختن آینده‌ای روشن‌تر، از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنند. در کشوری که نیمی از جمعیت آن در سکوت اجباری فرورفته‌اند، مبارزه زنان افغانستان یادآور این حقیقت است که هیچ حکومتی نمی‌تواند برای همیشه صدای عدالت‌طلبی را خاموش کند.

قیام شجاعانه، فریاد آزادی زنان در مرکز کابل

فرخنده: امروز در خیابان‌های کابل، اعضای جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان با برگزاری تظاهراتی جسورانه بار دیگر فریاد عدالت و حقوق از دست‌رفته زنان را به گوش جهانیان رساندند. در حالی که شرایط اجتماعی و سیاسی برای زنان افغانستان به شدت سخت و محدودکننده شده است، این زنان با شجاعت به خیابان‌ها آمدند تا در برابر حکومتی که می‌کوشد صدای آنان را خاموش کند، مقاومت کنند. این روزها که افغانستان در تاریکی استبداد فرو رفته و زنان از حقوق اساسی خود مانند تحصیل، کار و آزادی‌های فردی محروم شده‌اند، زنان و دختران این کشور نشان داده‌اند که سکوت را نمی‌پذیرند. در این اعتراضات، زنانی که در خطر سرکوب و حتی زندان هستند، بی‌هراس در خیابان‌ها قدم گذاشتند و شعارهایی در حمایت از حقوق زنان و در محکومیت ظلم و نابرابری سر دادند. در همین رابطه بانو راحل تلاش، یکی از فعالان حقوق زن که از پیشگامان مبارزه برای حقوق زنان در افغانستان است، در گفتگویی با “رسانه فرخنده” تأکید کرد که این اقدام زنان افغانستان نه تنها شجاعانه بلکه تاریخی است. او بیان کرد: “در روزگاری که حکومت طالبان صدای زنان را خفه می‌کند و حضور آنان را در جامعه انکار می‌کند، این زنان با ایستادگی خود به جهان پیام می‌دهند که حقوق‌شان غیرقابل انکار است.” او افزود که حضور این زنان در خیابان‌ها نشان می‌دهد که حکومت طالبان نمی‌تواند اراده‌ی زنان افغانستان را در هم بشکند. در تظاهرات امروز، زنان شعارهای پرقدرتی همچون “عدالت برای همه”، “آزادی حق ماست” و “نه به حکومت ظلم” سر دادند. آنها به وضوح اعلام کردند که خواهان بازگشت به گذشته‌ی پر از خشونت و تبعیض نیستند و از جهان می‌خواهند تا صدای آنها را بشنود و به حمایت از آنان برخیزد. این اعتراض‌ها در حالی رخ می‌دهد که در گذشته، بسیاری از اعتراضات زنان با خشونت و سرکوب گسترده از سوی طالبان مواجه شده است. بسیاری از زنان معترض بازداشت یا مجبور به زندگی در خفا شده‌اند. با این حال، امروز بار دیگر ثابت شد که سرکوب نمی‌تواند زنان افغانستان را از حق‌خواهی و مبارزه باز دارد. خانم راحل تلاش در ادامه سخنانش اظهار داشت که مبارزات زنان افغانستان نه برای شهرت یا نمایش، بلکه برای بقای انسانیت و عدالت است. او گفت: “ما حکومتی نمی‌خواهیم که در آن صدای زن خفه شود. ما دولتی نمی‌خواهیم که در آن حقوق بشر نادیده گرفته شود. امروز زنان افغانستان در خیابان‌ها فریاد زدند که ظلم را نمی‌پذیرند و دنیا باید بداند که مشروعیت دادن به طالبان یعنی مخالفت با مردم افغانستان.” اعتراض امروز زنان در کابل نمونه‌ای از عزم راسخ و ایستادگی زنان افغانستان است که نه تنها برای خود، بلکه برای همه زنان و دخترانی که در گوشه‌های تاریک این کشور در سکوت رنج می‌برند، به میدان آمده‌اند. آنها با شجاعت تمام اعلام کردند که هیچ حکومتی نمی‌تواند حق آنان را سلب کند و تا رسیدن به عدالت و آزادی به مبارزه ادامه خواهند داد. این اعتراض‌ها یادآوری‌ای است از اینکه زنان افغانستان دیگر زنان دهه‌های گذشته نیستند. آنها حالا با شهامت و جسارت به مبارزه برخاسته‌اند و نشان داده‌اند که تنها با تلاش و پایداری خود می‌توانند آینده‌ای آزادتر و برابرتر برای افغانستان رقم بزنند. گزارش: م ش ج

واکنش خبرنگاران به اظهارات طالبان درباره تحصیل دختران

فرخنده: در پی اظهارات ندامحمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان، درباره وضعیت تحصیل دختران، انتقادات شدیدی از سوی خبرنگاران و فعالان حقوق بشر مطرح شده است. ندیم در نشست خبری اخیر در کابل اعلام کرد که «تا امر ثانی» تحصیل دختران معلق است و پرسیدن درباره این موضوع نیز معطل است. احمد، مستعار خبرنگار افغانستان، در واکنش به این تصمیم طالبان گفت: «سانسور رسانه به معنای محدود کردن یا کنترل اطلاعاتی است که به عموم مردم ارائه می‌شود. این عمل می‌تواند تأثیرات مخربی بر جامعه داشته باشد و حق افراد برای بیان نظرات و ایده‌های خود را محدود کند. چنین اقدامی می‌تواند منجر به سرکوب خلاقیت و تنوع فکری شود.» همچنان عاطفه سهرابی، خبرنگار دیگر افغانستان، نیز اظهار داشت: «این اقدام طالبان تضعیف حقوق بشر است. سانسور رسانه‌ها معمولاً با نقض حقوق بشر همراه است و می‌تواند به سرکوب فعالان حقوق بشر و روزنامه‌نگاران منجر شود. عدم وجود فضای آزاد برای بحث و تبادل نظر می‌تواند به افزایش تنش‌های اجتماعی و سیاسی منجر شود و مردم ممکن است احساس کنند که صدایشان شنیده نمی‌شود.» سهرابی افزود: «سانسور رسانه نه تنها بر آزادی بیان تأثیر منفی دارد، بلکه می‌تواند به تضعیف پایه‌های جامعه، کاهش اعتماد عمومی، و افزایش تنش‌های اجتماعی منجر شود. برای یک جامعه سالم و پویا، وجود رسانه‌های آزاد و مستقل ضروری است تا اطلاعات معتبر را به عموم مردم ارائه دهند و فضایی برای بحث و تبادل نظر فراهم کنند.» طالبان در ماه قوس ۱۴۰۱ درهای دانشگاه‌ها را به روی دختران بستند و اعلام کردند که تحصیل زنان و دختران بالاتر از صنف ششم تا امر ثانی تعلیق است. این سیاست به شدت مورد انتقاد جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشر قرار گرفته است و نگرانی‌هایی در مورد وضعیت حقوق بشر و آزادی‌های اساسی در افغانستان به وجود آورده است.