۱۹ می، و تجلیل از فرهنگ هزاره‌گی
روزی که نام‌گذاری آن حتی اگر هیچ دلیل موجهی نداشته باشد، برای نشان دادن فرهنگ، مفاخر، نماد، تاریخ و سنت‌‌های فرهنگ یک قومیت بزرگ، کاملا ضروری است و بر همه کسانی که به نحوی خود را منسوب به تاریخ و فرهنگ هزاره می‌دانند لازم است که به این بهانه، بخشی از فر و شکوه و افتخار تاریخ فرهنگی قوم هزاره باشند و آن را به جهانیان و سایر اقوام نشان دهند. این گفته‌های زینب است. فرخنده: زینب محمدی( مستعار) یک تن از دختران هزاره در ولایت غزنی می‌گوید که با وجود که با زنان در افغانستان به صورت کلیشه یی برخورد صورت می گیرد اما زنان هزاره بیشتر قربانی این برخورد سیاست های طالبان است. لباس های هزارگی امروزه جایگاه خاص در بین مردم پیدا کرده است اقوام مختلف در کشورها و مناطق مختلف از لباس های هزارگی در محفل های خاص می پوشند. به گفته ی خانم محمدی؛ نمونه ی واضح از وضعیت زنان هزاره در افغانستان تحت حاکمیت طالبان باز داشت دختران این قوم هستند که به بهانه های مختلف توسط طالبان باز داشت می شود. وی هم چنان افزوده است که زنان هزاره در این کشور با مشکلات زیادی مواجه هستند. از جمله این که ان ها نمی تواند مانند اقوام دیگر آزادانه در هرجای کار کنند. و در بیشتر مواقع حق و حقوق شان در اجتماع پایمال می شود. خانم محمدی در رابطه به لباس هزارگی گفت این لباس توسط مردم هزاره ساخته شده و در محافل خاص پوشیده می شود. به گفته وی این روز در افغانستان نسبت به کشورهای دیگر بیشتر نادیده گرفته می شود و ما هنوز ندیده ایم که دولت به صورت مستقیم یک روز مشخص را به این روز نامگزاری کند یا از این روز به صورت خاص تجلیل کنند. اما در دو سال اخیر، خرید و فروش لباس های هزارگی به تدریج افزایش یافته است. پس از حاکمیت طالبان در افغانستان این گروه محدودهای زیادی علیه کار زنان در اجتماع وضع کرده است و زنان و دختران نمی تواند مکتب یا دانشگاه برود از این لحاظ بیشتر از این دختران محصل به خامکدوزی و دوخت لباس هزارگی روی آورده است. زهرا مرادی از ولایت غزنی، از جمله دخترانی است که مدت چهار سال می شود به دوختن لباس های هزارگی مشغول است. زهرا می گوید« من همراه با دو تن از خواهرانم چهار سال قبل به خرید و فروش لباس های هزارگی شروع کردیم، اما پس از تسلط طالبان که دروزاه های مکاتب و دانشگاه را به روی ما بستند ما سه خواهر با یک تن از تجاران زن که در کابل دوکان لباس فروشی داشت قرار داد بستیم ما لباس می دوزیم و او می فروشد. این شعل خوبی است و ما می توانیم همراه پدرم که خیلی ضعیف شده است در تهیه ی اقتصاد خانواده کمک کنیم.» هزاره ( آزرگی) یکی از اقوام بزرگ افغانستان و جزء اصلی جمعیت آن هستند که در تمام مناطق افغانستان، عمدتاً در مناطق مرکزی افغانستان، موسوم به هزارستان (هزاره‌جات) زندگی می‌کنند. اقلیت‌های بزرگی از هزاره‌ها بیشتر در کویته ی پاکستان و نیز برخی از آنها در ایران مخصوصاً در مشهد جمعیت هزاره‌ها را تشکیل داده‌اند. هزاره‌ها به زبان فارسی با گویش‌های دری و هزارگی صحبت می‌کنند. این قوم دارای لباس های مخصوص هستند که توسط خودشان دوخته می شود و این لباس ها سالانه برای صد ها تن از زنان و دختران بیکار، شعل ایجاد می کند.
زور گویی طالبان بالای مردم روز به روز افزایش می‌یابد
فرخنده: بر اساس گزارش‌ها از ولایت بدخشان، قاری صدرالدین معاون امنیت گروه طالبان در شهرستان واخان زن شوهر‌دار را به زور به نکاح خودش درآورده‌است. منابع محلی از واخان بدخشان گزارش داده است که قاری صدرالدین معاون امنیت گروه طالبان، زنی را به نکاح خویش در آورده است که شوهر آن در ایران به سر می برد. به گفته‌ای منابع محلی، گروه طالبان، خانم یک جوان مسافر را به قاری صدرالدین معاون امنیت شان نکاح کرده و به شهرستان وردوج بردند. به گفته مردم، طالبان هر روز از حکومت شان سو استفاده کرده و خشونت در مقابل مردم و زنان را افزایش داده است. گفتنی است که افراد گروه طالبان بارها دختران جوان را به زور و ظلم، به نکاح خویش در آورده است.
مسموم شدن حدود ۸۰ دانش‌آموز و سه آموزگار زن در ولایت دایکندی
فرخنده: منابع محلی در دایکندی گفته است که حدود ۸۰ دانش‌آموز دختر و سه معلم زن، در «مکتب نسوان تمران» ولسوالی کیتی این ولایت مسموم شده‌اند. به گفته‌ی منابع، این دانش‌آموزان پیش از ظهر امروز (پنج‌شنبه، ۲۷ ثور) در این مکتب دچار مسمومیت شده و سپس در «کلینیک تمران» بستری شده‌اند. منابع می‌گویند که این دانش‌آموزان دچار «خارش بدن» و «تنگی نفس» شده‌اند و حال شماری از آنان وخیم است. منابع صحی در دایکندی به روزنامه اطلاعات روز مسمومیت این دانش‌آموزان را تأیید کرد و گفته که شماری از این دانش‌آموزان برای درمان به شهر نیلی، مرکز دایکندی منتقل می‌شوند. به گفته‌ی این منبع، تیم‌های صحی و آمبولانس از سوی ریاست صحت عامه‌ی دایکندی به محل اعزام شده است و تلاش‌ها برای رسیدگی به وضعیت این دانش‌آموزان جریان دارد. این منبع افزود که هنوز علت مسمومیت این دانش‌آموزان روشن نیست و تحقیقات در این زمینه آغاز شده است. مسمومیت دانش‌آموزان دختر در ولسوالی کیتی دایکندی سابقه ندارد و این اولین مورد است که تا اکنون گزارش شده است. از زمان تسلط دوباره‌ی طالبان بر افغانستان، مواردی از مسمومیت دانش‌آموزان دختر و آموزگاران زن در ولایت‌های مختلف کشور گزارش شده است. سال گذشته خورشیدی حدود ۸۰ دانش‌آموز دختر و آموزگار زن در دو مکتب دولتی در ولسوالی سانچارک ولایت سرپل مسموم شده بودند که واکنش‌های گسترده در پی داشت.
خسته شدن زنان افغانستان از ادامه زندگی بخاطر مشکلات روز افزون اقتصادی
فرخنده: وزیدن باد در هوای غبار آلود بهار، همراه با گردو خاک انبوه از پلاستیک های اضافه را دم دروازه اش جمع کرده بود، درازه ی که به نظر می رسید، با یک ضربه ی محکم می شکست. حولی نسبتا بزرگ که درگوشه ی آن، یک خانه ی دو اتاقه است و اتاق های سرد و غمگین، این روزها نه تنها هوا غبار آلود است بلکه آدم های که در این اتاق ها زندگی می کنند چهره ی غبار آلود دارد. مادری در گوشه ی اتاق کنار دختر چهار یا پنج ساله اش نشسته است. بعد از سلام و احوال پرسی از دخترش خواستم کنار من بیاید اما مادرش با چشمان پر از اشک گفت مریض است و نمی خواهد با کسی صحبت کند. اسم اش مرضیه است( مستعار) مادر پنج دختر است و هیچ فرزند پسر ندارد او که به سختی زندگی اش را می گزراند می گوید که شوهرش مریضی شکر داشت و یک سال قبل فوت کرده است. مرضیه نه تنها نگران آینده ی دختران اش است بلکه از وضعیت بد اقتصادی نیز شکایت دارد. بر علاوه دو تن از دختران اش مثل پدرش مریضی شکر دارد و تحت تداوی داکتران است. او می گوید:« شب و روز را میگزرانیم اما خیلی به سختی، بعضی روزها فکر می کنم اگه دخترانم نتواند درس بخواند کار کند و یا نتواند باسواد شود من چیطور می توانم در این شرایط سخت حاکمیت طالبان که حتی نمی توانم به تنهایی آن ها را بازار بفرستم، خرج و مصارف اش را پیدا کنم. این ها روز به روز بزرگ می شود خرج اش زیاد می شود و من یک خانم خانه و بیکاره که هیچ مهارت را یاد ندارم چی قسم پول پیدا کنم نمی توانم در بیرون از خانه کار کنم.» به گفته ی مرضیه وی قبلا دوخت می کرد و ازآن طریق پول در می آورد اما بعد از مرگ شوهرش او نمی تواند بدوزد زیرا چشمان اش تاریک شده و به اسانی نمی تواند تارهای باریک تکه را بیبیند. فعلا دختران اش وظیفه ی مادر را پیش می برد سه تن از این دختران زحمت کش خامکدوزی می کنند و از آن طریق مصارف اش را تآمین می کند. او هم چنان می گوید که همسایه ها و دوستان نزدیک اش در این مدت وی را خیلی کمک کرده است. به گفته ی او پول خامکدوزی تنها مصارف و خرج و خوراک را به سختی تآمین می کند بیشتر اوقات پول بیل برق و آب را از مردم می گیرد. مرضیه می گوید: بر علاوه ی کمک های مالی، بعضی افراد خیرخواه بعضی شب ها برای آن ها میوه و یا سبزی جات می گیرد. او می گوید وقتی شوهرش زنده بود با کارگری روزانه درامد خوبی داشت در کنار وی خانم و دختران اش نیز برای پیدا کردن پول کار می کردند. اما بعد فوت پدر خواهر کوچک اش نیز مریض شده است و ماه ها است که تحت تداوی شدید قرار دارد. اسمش زهرا است( مستعار) چشمان سیاه درشت و موهای خرمایی دارد رنگش سفید و پریده است انگار خیلی دردکشیده است. عاجز نشسته و به طرف همه نگاه می کند. مریم( مستعار) خواهر بزرگ زهرا است او می گوید زهرا همیشه پدرش یاد می کند و می خواهد پدرش را بیبیند. به گفته ی مریم او شاید مریضی او به خاطر دلتنگی پدرش بوده باشد. مریم می گوید قبلا از حکومت طالبان مکتب می رفت او دختر لایق، با استعداد و فعال بوده است بر علاوه زبان انگلیسی را هم نسبتا یاد دارد. او از آرزوهایش می گوید اینکه می خواست در آینده داکتر شود اما طالبان با فرود آمدن چون هیولایی بزرگ بر سرزمین اش سایه انداخت که از آن روز ببعد هرگز در زندگی روی آفتاب را ندیده است. او می گوید اگر روزی طالبان سقوط کنند قوی تر از قبل در راه رسیدن به اهداف اش تلاش خواهد کرد به گفته او پدرش هم دوست داشت دخترش داکتر شود. طالبان نه تنها بر زندگی مردم سایه انداخته است بلکه آرزوهای مادران و دختران این سرزمین را نابود کرده است. این گروه پس از تسلط دوباره در کشور، دروازه های مکاتب و دانشگاه ها را به روی دختران بستند و باوضع ده ها محدودیت علیه کار و زندگی زنان، آنان را به صورت سیستماتیک از اجتماع حذف کردند. عملکرد که نه تنها واکنش های تند جهانی را بر انگیخته است بلکه باعث شده است که هیچ کشوری این گروه را به رسمیت نشناسد.
سازمان همکاری اسلامی: زنان در افغانستان باید حق کار و تحصیل داشته باشد
فرخنده: سازمان همکاری اسلامی طی قطع نامه‌ای از طالبان خواسته که باید به زنان حق اجازه کار وتحصیل داده و به حقوق بشر به طور کامل احترام گذاشته شود. این سازمان از کشور های جهان خواسته تا در این زمینه با طالبان ارتباط بیگیرد. سازمان همکاری اسلامی همچنان خواهان حکومت فراگیر و همه شمول در افغانستان شده است. این سازمان دیروز یک شنبه ۱۶ ثور طی یک قطع نامه بر تشکیل حکومت فراگیر و همه شمول در افغانستان تاکید کرد. در این قطع‌نامه از افغانستان «صلح‌آمیز، با ثبات و فراگیر» حمایت کرده و رسیدگی به مشکل‌های مردم افغانستان، از جمله چالش‌های بشردوستانه، حقوق‌بشری، قومی، امنیتی، تروریسم و مواد مخدر را نیز حیاتی توصیف کرده‌است. طالبان پس از تسلط دوباره در کشور، بارها به نقض حقوق بشر از سوی نهاد های ملی و بین المللی متهم شده است. با وجودی که سه سال از حاکمیت این گروه میگزرد، هنوز هیچ کشوری این گروه را به رسمیت نشناخته است. احترام به حقوق بشر، تشکیل حکومت همه شمول، گشایش دروازه های مکاتب و دانشگاه به روی دختران از شرط های اساسی جهان برای شناخت طالبان است.
استقبال معترضان جنبش‌های شنبه ارغوانی از تظاهرات مردم بدخشان علیه طالبان
فرخنده: به دنبال اعتراضات گسترده ی مردم علیه حکومت طالبان در کشور، جنبش اعتراضی شنبه های ارغوانی امروز یک شنبه ۱۶ ثورطی یک گردهمایی از اعتراضات مردم بدخشان استقبال کردند. اعضایی جنبش اعتراضی شنبه های ارغوانی از مردم خواست که در برابر سیاست های سرکوب گرانه ی طالبان ایستادگی کنند. این معترضان می گویند طالبان به بهانه ی نابودی زمین های کشت کوکنار، اقلیت های دیگر را مجبود به کوچ اجباری نموده و زمین های آنان را تصرف می کنند. این در حالی است از دو روز بدینسو مردم در ولسوالی های درایم و ارگو بدخشان در مقابل طالبان اعتراض کرده و از این گروه خواستند که ولسوالی را ترک کنند. در پی این اعتراضات مردمی، تقریبا دو کشته و ده تن دیگر زخمی شده است. از سوی دیگر شماری از اعضای جنبش زنان معترض شمال در یک تجمع اعتراضی می‌گویند که از ستم و تبعیض‌های جنسيتی، قومی و مذهبی طالبان به ستوه آمده‌اند. آنان از جامعه جهانی می‌خواهند تا آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به‌رسمیت بشناسد.
زنان معترض حمله بر مسجد شیعیان را محکوم کرد
فرخنده: اعضای جنبش شنبه های ارغوانی امروز شنبه ۱۵ثور طی یک اعلامیه در رابطه به حملات آخیر داعش بر نمازگزاران شیعه در هرات گفته است که سازمان ملل و نهاد های حقوق بشر برای محافظت از شیعیان افعانستان بر گروه طالبان فشار وارد نماید. این جنبش اعتراضی زنان گوید که شیعیان ور حالی هر روز مورد حملات تروریستی داعش قرار می گیرد که طالبان از امنیت کامل شهروندان کشور خبر می دهد. این در حالی است که دو شنبه شب هفته ی گذشته، تروریستان بر یک مسجید شیعیان در گذرگاه هرات هجوم برده و به تعداد شش تن از افراد ملکی را به قتل رساندند. یک روز پس از این حمله داعش مسؤلیت آن را به عهده گرفت. دامنه ی کشتار هزاره ها در افغانستان از سال ها قبل وجود داشته و بار ها مکاتب و مساجد و مکان های عمومی آنان مورد حملات قرار گرفتند. پس از روی کار آمدن طالبان، این گروه از امنیت کامل شهروندان اطمینان داده و وجود داعش در این کشور را تکذیب کرده است.
دیپلومات زن، حامی طالبان در هند باز داشت شد
فرخنده: بر اساس گزارش ها ذکیه وردک، دیپلومات حامی طالبان به اتهام انتقال 25 کیلو گرام طلا از میدان هوایی هند باز داشت شد. او که به عنوان سرکنسول افغانستان در هند کار می کرد امروز شنبه 15ثور به تهام قاچاق طلا از هند به دبی در میدان هوایی این کشور باز داشت شد. روز نامه ی تایمز هند هم گزارش داده است که خانم وردک 25خشت طلا که هر کدام یک کیلو وزن داشت در «لای ژاکت سفارشی ویژه، محافظ زانو، کمربند و لای لباس‌های خود پنهان کرده بود که هنگام بازرسی بدنی کشف و ضبط شد.» در گزارش آمده که «ذکیه وردک، به دلیل داشتن پاسپورت دیپلماتیک که به دیپلمات‌ها مصئونیت می‌دهد بازداشت نشد، اما تحقیق در مورد قاچاق طلا از دبی به بمبی توسط این دیپلمات افغان جریان دارد.» گفته می شود وی با استفاده از پاسپورت سیاسی افغانستان دست به این کار غیر قانونی زده است. خانم وردک به رسانه ی تایمز هند گفته است که به خاطر این اتهام شوکه شده و فعلا در بیمارستان است. وی اولین دیپلمات سیاسی افغانستان بود که که با طالبان بیعت و کار را با وزارت خارجه این گروه آغاز کرد. گفته می شود که خانم وردک ساعات پس از انتشار گزارش در مورد قاچاق طلا، از سمت اش کنار رفت.
بریتانیا جایزه‌ای ” دینامیک ” این کشور را به بانو شکردخت جعفری داد
فرخنده: شکردوخت جعفری، اولین زن مخترع و فیزیک دان طبی از افغانستان است که دیروز چهارشنبه ۱۲ ثور به عنوان مبتکر سال بریتانیا شناخته شد و جایزه ی دینامیک سال ۲۰۲۴ را بدست آورد. وی هم چنان در صفحه ی فیسبوک اش نوشت که از دريافت این جایزه بی نهایت خوشحال است. شکردخت جعفری در سال ٢٠١٦ جایزه “زنان در نوآوری در بریتانیا” را به دست آورده و با ٥٠ هزار پوند این جایزه، یک شرکت خصوصی را با استخدام یک انجنیر تاسیس کرد تا اولین نمونه این ماشین اندازه گیری دقیق را تولید کند. شکردخت جعفری در سال ١٩٧٧ در ولسوالی دایکندی ( اکنون ولایت) در روستای “ارل” به دنیا آمد؛ روستایی که مکتب نداشت اما او با تنی چند از همسن وسالانش، آموزش ابتدایی غیررسمی را نزد پدری آغاز کرد که داوطلبانه معلمی میکرد. خانم جعفری اولین‌بار در سال ۱۳۹۲ خبرساز شد. زمانی که وزارت تحصیلات عالی افغانستان و دانشگاه ساری بریتانیا اعلام کردند که این دانشجوی دوره دکترای افغان توانسته، وسیله جدیدی را برای موثرتر ساختن پرتودرمانی برای کمک به درمان بیماران سرطان ابداع کرده است. وی هم چنان در سال ۲۰۱۶ برنده جایزه ی زنان در نوآوری، در بریتانیا شد. این رقابت توسط “نهاد نوآوری بریتانیا” (Innovate UK’s infocus awards) راه اندازی شده و هدف آن حمایت از زنانی است که می‌تواند الگو و الهام‌بخش سایر زنان باشند. و با ٥٠ هزار پوند این جایزه، یک شرکت خصوصی را با استخدام یک انجنیر تاسیس کرد تا اولین نمونه این ماشین اندازه گیری دقیق را تولید کند.
ممنوعیت کار و تحصیل زنان، افزایش انگیزه خودکشی در افغانستان
فرخنده: اشک ناامیدی را درچشمان دانشجویان دیدم با چشمان حیران و پر اشک به طرفم نگاه کردند و گفتند استاد ما باید چی کار کنیم؟ طالبان کابل را تصرف کرده بودند و خبر منع تحصیل دختران همه جاها پخش شده بود، در انستیتیوت که بیشترین دانشجوی دختر را در خود جا داده بود سر وصداهای بلند شده و همه باید جوابی برای این خبر پیدا می کردند. دختران هراسان و مثل اینکه چیزی را گم کرده باشند همه در دهلیز های دانشگاه راه میفرفتند و در پی جوابی برای سوال های شان بودند، همه استادان در اداره جمع شدند و جلسه گرفتند، متاسفانه واقعیتی که باید پذیرفته میشد و چاره دیگر جز این نداشتیم. برایم سخت بود و کوشش میکردم به خود تلقین کنم که این وضعیت دوام دار نیست و به زودی دختران به صنف هایشان برمیگردند. روزها سپری شد و خبر منع کار زنان در رسانه ها دست به دست رسید گویا استادان زن هم از درس دادن منع شدند، از طرف اداره برای ما هدایت داده شد که دیگر سر وظیفه حاضر نشویم فقط ماه یکبار بخاطر امضا حاضری همه یکجا بیایم و حاضری را امضا کنیم روز های اول برایم سخت بود و همیشه با همکاران در تماس بودیم و برای حل این وضعیت حرف میزدیم اما گویا فقط خود مان را تسلا میدادیم روزها می گذشت و من افسرده شده بودم مثل کسی که راه اش را گم کرده باشد. طالبان در کنار منع دختران از تعلیم و تحصیل زنان شاغل را نیز رسما از کار بیکار کرده و خانه نشین کردند. منیژه استاد در یکی از انستیتیوت های اقتصاد و تجارت در شهر کابل، که پس از سال‌ها تلاش، تحصیل و مبارزه با محدودیت‌های جامعه سنتی افغانستان از جایگاهی اجتماعی برخوردار شده بود؛ اما با منع شدن از کار اکنون در چهار دیواری خانه با مشکلات زیادی از جمله فقر و مشکلات روانی دست‌وپنجه نرم میکند. او می گوید:« طالبان امیدم را کشتند و مرا به یک جسد بی روح تبدیل کردند،” میل به زندگی کردن ندارم و فعلا هم که نفس میکشم بخاطر فامیلم است، نمیخواهم بیشتر از این درد بکشد اگرنی به این زندگی نکبت بار خاتمه میدادم و یک بار برای همیشه از این درد که پایان ندارد خلاص میشدم.» منیژه که ۲۸ سال سن دارد تحصیلات اش را در رشته اقتصاد دانشگاه کابل به اتمام رسانیده و بعد از فراغت با تلاش و پشت کار زیاد توانست در یکی از انستیوت ها در شهر کابل مشغول به کار شود، او هر روز خود را با خوشحالی و ساختن یک دنیا درخشان آغاز میکرد، زمانی که شور و شوق شاگردان اش را در زمان تدریس میدید، امید در دلش جوانه میزد زندگی و زندگی کردن برایش معنا پیدا میکرد و این شاگردانش بود که دنیا اش را رنگی کرده بود، اما دیری نگذاشت که این دنیا رنگی به تاریکی گراییده و نور امید در آن خاموش گردید. او که در شرایط دشواری به سر میبرد می‌گوید خانه‌نشین شدن برای زنی که ۱۶ سال تعلیم، تحصیل، کار و تلاش کرده است بسیار دشوار است. «نمیتوانم وضعیتم را توصیف کنم. فقط می‌توانم بگویم که خودم را تحمل میکنم. چهاردیواری خانه است و منی که هیچ امید برای ادامه زندگی ندارم.» او در ادامه گفت: «وقتی به ما اجازه کار را ندادند برای شان گفتیم ما ضرورت به‌کار داریم، در خانه نفقه فامیل به عهده ما است. ما تجربه داریم و سال‌ها کار کردیم؛” به ما گفته شده همین قدر بس است، زن را چه نیاز است که به بیرون از خانه کار کند جای زن در خانه است باید به تربیه فرزند و امور خانه داری برسد.” منیژه که علاقمند زیادی به تدریس دارد، می گوید: «فکر میکنم خواب میبینم و هنوز که هنوز است باورم نمیشود که طالبان آمده باشد، فقط در کتاب ها و از پدر کلان های ما شنیده بودیم که طالبان بار اول که آمده بود برای زنان اجازه بیرون رفتن را نمیداد، اما هیچ وقت فکر نمیکردم که این روز را با چشمان خود ببینم، همیشه با خود میگویم ای کاش خواب میبود که بابیدار شدن تمام کابوس ها پایان می یافت.» او که اکنون از حالت روانی و افسردگی شدید رنج میبرد گفت: «این که در روزها و حتی ماها در خانه باشم و همیشه چهار دیواری خانه را تماشا کنم، چیزی نبود که من میخواستم، این مجبوریت است که طالبان به زور بالای ما تحمیل کرده است و هیچ راه گریز هم نیست، کجا شویم و به کجا پناه ببریم.» خانواده او که تمام سرمایه خود را برای تحصیلات منیژه مصرف نموده به این باور بودند که او یک روز به این زحمات فامیل اش ارج نهاده و جبران میکند اما طالبان نه تنها رویا منیژه را بلکه رویا یک فامیل هشت نفری را نابود و افراد این خانواده را در حالت بهران قرار داده است که عواقب جبران ناپزیر برای آنان دارند. به گفتۀ منیژه از این که نتوانسته زحمات پدرش را جبران نماید احساس «بیهودیگی و پوج بودن» میکند. او با ناراحتی از وضعیت که در کشور جریان دارد می‌گوید، در این سه سال یک روز خوشی را ندیده و همواره در ترس و ناامیدی زندگی اش را سپری کرده است. منیژه وضع کنونی خود را چنین بیان نمود: «از وقتی بیکار شده ام فکر و ذکرم این است که چطور مخارج خانواده را تأمین کنم. این برای من خیلی آزار دهنده است، چون به هر کار میخواهم دست بزنم محدود استم و نمیتوانم انجام بدهم بخاطر که مه یک زن استم.» او که از یک طرف با مشکلات اقتصادی و از ظرف دیگر با مشکلات روانی دسته و پنجه نرم می کند، گفت: « من دیگر آن دختر شاد سر شار و شوخ نیستم، میل زندگی را از من گرفتند، دل خوشی ام را گرفتند و بدترین لحظات زندگی خود را سپری میکنم و نمی‌دانم چه سرنوشت و چه آینده‌ای در انتظارم است.» اگرچه در دوران جمهوریت حضور زنان در عرصه‌های مختلف جامعه به‌طورچشم‌گیری افزایش یافته بود اما ورود به جامعه مردسالار و سنتی افغانستان کار آسانی نبود و همواره به مبارزه و ایستادگی نیاز داشت، اما با آمدن طالبان این محدودیت