استقبال زنان افغان به ایستادگی خبرنگاران زن هندی در برابر وزیر خارجه طالبان
فرخنده: اعتراض خبرنگاران زن هندی به زن‌ستیزی طالبان در جریان سفر امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه به دهلی نو، با استقبال و حمایت گسترده فعالان حقوق زن افغان مواجه شده است. این اقدام، از سوی بسیاری از زنان افغانستان به عنوان نماد «همبستگی خواهرانه» و مقاومت مشترک در برابر آپارتاید جنسیتی توصیف شده است. مریم سلیمان‌خیل، عضو پیشین پارلمان افغانستان، با نشر ویدیویی از پرسش‌های صریح یک خبرنگار زن هندی درباره ممنوعیت آموزش دختران در افغانستان، نوشت: «این همبستگی خواهرانه میان زنان هندی و افغان است که به طالبان نشان می‌دهد جهان چشم بسته نخواهد ماند.» در همین راستا، زرمینه پریانی، یکی از زنانی که پیش‌تر به‌دلیل اعتراض به سیاست‌های طالبان زندانی شده بود، نیز با بازنشر سخنان ساگریکا غوسه، عضو پارلمان هند، نوشت: «چهره زن‌ستیز طالبان روز به روز برای زنان جهان آشکارتر می‌شود.» خانم غوسه در ویدیویی که واکنش‌های زیادی برانگیخته، حضور طالبان در پایتخت هند را «غیرقابل‌قبول» خوانده و هشدار داده بود که «تفکر زن‌ستیزانه» طالبان نباید در جامعه‌ای مانند هند جایی پیدا کند. فوزیه کوفی، نماینده پیشین پارلمان و فعال حقوق زن، نیز با نشر ویدیوهایی از این اعتراضات، هشدار داد که «سکوت در برابر تبعیض جنسیتی در افغانستان، دامن‌گیر تمام زنان منطقه خواهد شد.» او تاکید کرد که «تبعیض در هر نقطه جهان، تهدیدی برای برابری در همه‌جاست.» از سوی دیگر، لینا روزبه حیدری، روزنامه‌نگار افغان، در حساب کاربری خود در اکس نوشت: «متقی در برابر موج انتقادهای زنان هندی، در موضع دفاعی قرار گرفت و عملاً تسلیم شد.» فرشته عباسی، کارشناس دیده‌بان حقوق بشر، نیز ابراز امیدواری کرده است که وزیر خارجه طالبان در این نشست «با حقیقت تلخ نقض سیستماتیک حقوق زنان در افغانستان مواجه شده باشد.» تصاویر منتشرشده از خبرنگار زن هندی که با «لبخند معنادار و پیروزمندانه» در صف نخست نشست خبری دوم متقی در سفارت افغانستان نشسته بود، در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد و به نماد مقاومت زنان در برابر سرکوب بدل شد. صدیق صدیقی، سخنگوی پیشین ریاست‌جمهوری افغانستان، نیز با اشاره به این اتفاق نوشت: «برگزاری نشست خبری با حضور پررنگ زنان هندی، یک پیروزی نمادین زنان در برابر طالبان بود.» حبیب توتاخیل، خبرنگار افغان، از اقدام «شجاعانه» زنان هندی ستایش کرد و ابراز امیدواری نمود که افکار عمومی هند مانع عادی‌سازی روابط رسمی دولت مودی با گروه طالبان شود. ماجرا از روز جمعه آغاز شد؛ زمانی که خبرنگاران زن هندی اجازه نیافتند در نشست خبری اولیه امیرخان متقی در مقر سفارت افغانستان شرکت کنند. این اقدام موجی از اعتراضات رسانه‌ای، سیاسی و مدنی را در هند برانگیخت. احزاب مخالف دولت مودی نخست‌وزیر هند را متهم کردند که در برابر زن‌ستیزی طالبان سکوت اختیار کرده و به اصول دموکراتیک و برابری جنسیتی پشت کرده است. در پی فشار افکار عمومی، وزارت خارجه هند از هیئت طالبان خواست نشست خبری دیگری را با حضور خبرنگاران زن برگزار کند. این نشست روز یک‌شنبه برگزار شد؛ جایی که صف نخست آن را خبرنگاران زن تشکیل می‌دادند. با وجود تلاش‌های امیرخان متقی برای آرام کردن فضا، پاسخ او مبنی بر اینکه «آموزش زنان حرام نیست، بلکه به تعویق افتاده» با واکنش سرد و اعتراض‌آمیز خبرنگاران زن همراه شد. آنان بار دیگر تأکید کردند که توضیحات متقی واقعیت‌های دردناک زندگی زنان در افغانستان را پنهان نمی‌کند.
خبرنگار زن هندی: روایت وزیر خارجه طالبان از زنان واقعیت نداشت
فرخنده: در جریان سفر رسمی شش‌روزه امیرخان متقی، وزیر خارجه حکومت طالبان به هند، خبرنگاران زن هندی از جمله سمیتا شرما، سوهاسینی حیدر و نایانیما باسو، به شدت نسبت به مواضع طالبان در قبال حقوق زنان افغان واکنش نشان دادند و اظهارات متقی را «دور از واقعیت» و «فریبنده» خواندند. سمیتا شرما، خبرنگار باسابقه هندی که در نشست خبری اولیه متقی حضور داشت، گفته است که وزیر خارجه طالبان در پاسخ به پرسش‌ها درباره آموزش دختران، از واقعیت‌های جاری در افغانستان طفره رفته و با «ادعاهای نادرست» سعی در تبرئه سیاست‌های زن‌ستیزانه طالبان داشته است. او در یادداشتی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «متقی نتوانست پاسخ قانع‌کننده‌ای درباره منع آموزش دختران پس از صنف ششم ارائه کند. حقیقت این است که میلیون‌ها دختر افغان، به دلیل سیاست‌های طالبان، از ابتدایی‌ترین حق انسانی‌شان محروم‌اند.» در همین حال، سوهاسینی حیدر، سردبیر بخش بین‌الملل روزنامه “هندو” نیز با انتقاد از محتوای پاسخ‌های متقی گفت: «هرگز در یک نشست خبری تا این اندازه شاهد پرسش‌های پی‌درپی درباره وضعیت زنان نبوده‌ام. آنچه متقی درباره دسترسی زنان به آموزش و آزادی اجتماعی گفت، به‌وضوح خلاف آن چیزی است که از داخل افغانستان گزارش می‌شود.» او افزود که طالبان اگر وارد قلمرو هند می‌شوند، باید احترام به برابری جنسیتی و آزادی مطبوعات را رعایت کنند؛ چرا که قوانین هند چنین اقتضایی دارد. نایانیما باسو، خبرنگار مستقل دیگر، نیز واکنش تندی نشان داد و گفت: «ادعاهای وزیر خارجه طالبان درباره وضعیت زنان، به‌ویژه در حوزه آموزش، شوکه‌کننده بود. گویی ما از آنچه در افغانستان می‌گذرد، بی‌خبر هستیم. اما واقعیت کاملاً روشن است: زنان در افغانستان تحت سلطه طالبان، عملاً از عرصه‌های اجتماعی و آموزشی حذف شده‌اند.» انتقادها به عدم حضور خبرنگاران زن در نخستین نشست خبری امیرخان متقی در سفارت افغانستان در دهلی نو، واکنش گسترده‌ای در محافل سیاسی و رسانه‌ای هند به همراه داشت. وزارت خارجه هند نیز به دنبال موج انتقادها، از هیئت طالبان خواستار برگزاری نشست خبری دومی با حضور برابر خبرنگاران زن و مرد شد. در واکنش به این فشارها، هیئت طالبان روز یک‌شنبه دومین نشست خبری را با حضور خبرنگاران زن برگزار کرد. با این حال، پاسخ‌های امیرخان متقی در این نشست نیز نتوانست نگرانی‌ها درباره وضعیت وخیم حقوق زنان در افغانستان را کاهش دهد. به گفته ناظران رسانه‌ای در هند، دعوت از نمایندگان طالبان در چنین سطحی، پیام‌های متناقضی به جامعه جهانی و به‌ویژه زنان افغان ارسال می‌کند، آن‌هم در حالی که هیچ تغییری در سیاست‌های محدودکننده این گروه در داخل افغانستان مشاهده نمی‌شود.
یونیسف: با بحران بی‌سابقه آموزش در افغانستان میلیون‌ها کودک به ویژه دختران از تحصیل بازمانده‌اند
فرخنده: صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در گزارشی تازه هشدار داده است که نظام آموزشی افغانستان با بحرانی عمیق و بی‌سابقه روبروست؛ بحرانی که دسترسی میلیون‌ها کودک، به‌ویژه دختران، به آموزش را به شدت محدود کرده است. این گزارش نشان می‌دهد که ترکیبی از عوامل مانند محدودیت‌های سیاسی، کاهش شدید بودجه، و بحران‌های انسانی مکرر، باعث شده‌اند تا دستاوردهای دو دهه گذشته در عرصه آموزش در افغانستان دچار عقب‌گرد شود. به گفته یونیسف، نابرابری‌های آموزشی در کشور رو به افزایش است و آینده تحصیلی نسل جوان با تهدید جدی مواجه می‌باشد. بر اساس این گزارش، دختران از ادامه تحصیل پس از صنف ششم محروم شده‌اند و شمار دخترانی که اجازه رفتن به مکتب را ندارند، به بیش از دو میلیون نفر رسیده است. یونیسف همچنین کمبود شدید معلمان، به‌ویژه آموزگاران زن، و ضعف شدید زیرساخت‌های آموزشی را از عوامل مؤثر در کاهش کیفیت تدریس در مکاتب دانسته است. طبق آمار این نهاد، نیمی از مکاتب افغانستان فاقد ساختمان مناسب هستند؛ در حالی‌که ۷۹ درصد آن‌ها به برق دسترسی ندارند و بسیاری نیز از خدمات اولیه مانند آب آشامیدنی و سرویس‌های بهداشتی محروم‌اند. این نهاد بین‌المللی افزوده است که در مکاتب دولتی، تقریبا نیمی از زمان درسی به آموزش‌های دینی اختصاص یافته است. این امر باعث کاهش زمان آموزش سایر مضامین شده و به افت کیفیت یادگیری در میان دانش‌آموزان انجامیده است. نگرانی دیگر یونیسف، سطح پایین سواد در میان کودکان است. طبق یافته‌های این گزارش، بیش از ۹۰ درصد کودکان ده‌ساله در افغانستان توانایی خواندن یک متن ساده را ندارند؛ موضوعی که بیانگر یک بحران جدی در نظام آموزش و یادگیری کشور است. علاوه بر این چالش‌ها، بازگشت گسترده مهاجران افغان از کشورهای همسایه مانند ایران و پاکستان نیز فشار بیشتری بر سیستم آموزشی وارد کرده است. از سال ۲۰۲۳ تا کنون، بیش از دو میلیون تن به افغانستان بازگشته‌اند و بسیاری از کودکان آن‌ها، به‌ویژه دختران بالاتر از ۱۲ سال، به دلیل کمبود امکانات و محدودیت‌های جاری، از رفتن به مکتب بازمانده‌اند. یونیسف از جامعه جهانی خواسته است تا با فراهم‌سازی حمایت‌های فوری، مانع از گسترش بیشتر بحران آموزشی در افغانستان شود و زمینه تحصیل برای همه کودکان، بدون تبعیض، فراهم گردد.
نماینده ویژه بریتانیا: هر دختر باید فرصت تحصیل داشته باشد
فرخنده: هم‌زمان با روز جهانی دختر، ریچارد لیندسی، نماینده ویژه بریتانیا برای افغانستان، از حق آموزش دختران دفاع کرده و گفته است که خوشحال است دخترش توانسته تحصیل کند و اکنون در حوزه سلامت فعالیت داشته باشد. لیندسی روز گذشته، ۱۹ میزان، در پیامی در پلتفرم ایکس (توییتر سابق) نوشت:«د ختر من تحصیل کرده و امروز در بخش صحت کار می‌کند. هر دختری باید چنین فرصتی داشته باشد.» اظهارات او در حالی مطرح می‌شود که در افغانستان، دختران بالاتر از صنف ششم همچنان از آموزش رسمی محروم‌اند و دانشگاه‌ها نیز به‌روی دانشجویان دختر بسته مانده است. هرچند لیندسی به‌طور مستقیم از طالبان نام نبرده، اما پیام او واکنشی روشن به سیاست‌های آموزشی این گروه تلقی می‌شود؛ سیاست‌هایی که بارها از سوی جامعه جهانی به‌عنوان نقض آشکار حقوق بشر محکوم شده‌اند. پیش از این، سفارت بریتانیا برای افغانستان نیز با نشر پیامی در شبکه‌های اجتماعی، بر حمایت از حقوق آموزشی دختران افغان تأکید کرده و خواستار بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها به روی همه دانش‌آموزان، بدون تبعیض جنسیتی، شده بود. با گذشت بیش از سه سال از بازگشت طالبان به قدرت، محرومیت دختران از آموزش در سطوح متوسطه و عالی، یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات حقوق بشری در افغانستان به‌شمار می‌رود. نهادهای بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد بارها از طالبان خواسته‌اند این ممنوعیت‌ها را لغو کنند، اما تاکنون هیچ تغییری در این سیاست‌ها دیده نشده است. روز جهانی دختر در حالی گرامی داشته می‌شود که میلیون‌ها دختر در افغانستان از ابتدایی‌ترین حقوق خود، یعنی تحصیل، محروم‌اند و آینده آنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
بنت: محدودیت‌های اینترنتی در افغانستان، نقض آشکار حقوق بشر است
فرخنده: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، نسبت به تشدید محدودیت‌های اینترنتی و انسداد شبکه‌های اجتماعی در افغانستان به‌شدت هشدار داد. او این اقدامات را «نقض جدی حقوق اساسی شهروندان» خوانده است. بنت گفته است که سیاست‌های جدید طالبان در زمینه فیلتر کردن شبکه‌های اجتماعی و قطع سراسری اینترنت، پیامدهای گسترده‌ای بر زندگی مردم، دسترسی به اطلاعات، آزادی بیان و حتی کمک‌رسانی بشردوستانه داشته است. او تاکید کرد:« حتی اگر این محدودیت‌ها به‌طور کامل اجرا نشده باشند، اما بخشی از یک سیاست سیستماتیک برای کنترل جامعه و خاموش کردن صداهای مستقل هستند. طالبان باید هرچه سریع‌تر دسترسی آزاد به اینترنت را بازگردانند.» در گزارش سازمان ملل آمده است که محدودیت‌های اخیر نه‌تنها بر فعالیت‌های رسانه‌ای و ارتباطی تأثیر گذاشته، بلکه دسترسی به خدمات آموزشی، بهداشتی و کمک‌های بین‌المللی را نیز مختل کرده و به‌ویژه وضعیت زنان و دختران را بیش از پیش آسیب‌پذیر ساخته است. طالبان هفته گذشته برای مدت ۴۸ ساعت اینترنت را به‌طور کامل در سراسر کشور قطع کردند و هم‌زمان دسترسی به پلتفرم‌هایی چون واتس‌اپ، فیسبوک، ایکس (توییتر سابق) و تیک‌تاک را نیز محدود کردند. دلیل رسمی این اقدام از سوی مقامات طالبان اعلام نشده، اما کارشناسان آن را تلاشی برای سرکوب اعتراضات و محدود کردن گردش آزاد اطلاعات می‌دانند. ریچارد بنت همچنین از جامعه بین‌المللی خواسته است تا در برابر این اقدامات واکنش نشان دهد و از حقوق دیجیتال مردم افغانستان دفاع کند. او تأکید کرده که «نباید اجازه داد سکوت دیجیتال، به سرکوب واقعی و گسترده‌تر منجر شود.» این هشدار در حالی صادر می‌شود که بسیاری از فعالان حقوق بشر در داخل و خارج از افغانستان، از کاهش روزافزون فضای آزاد رسانه‌ای در این کشور ابراز نگرانی کرده‌اند.
برگزاری مجدد نشست خبری طالبان و با حضور زنان خبرنگار در دهلی‌نو
فرخنده: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه حکومت طالبان، پس از انتقادهای گسترده به دلیل جلوگیری از حضور خبرنگاران زن در نخستین کنفرانس خبری خود در دهلی‌نو، بار دیگر در حضور رسانه‌ها ظاهر شد — این بار با حضور خبرنگاران زن. منابع خبری هندی روز یک‌شنبه گزارش دادند که وزارت امور خارجه هند از هیأت طالبان خواسته است که نشست خبری قبلی را تکرار کرده و امکان حضور برابر برای خبرنگاران زن و مرد را فراهم سازد. این درخواست پس از واکنش‌های تند سیاسی و اجتماعی در هند به محدودیت اعمال‌شده از سوی متقی صورت گرفت. در نشست نخست که چند روز پیش برگزار شده بود، خبرنگاران زن از ورود به محل کنفرانس منع شده بودند. این اقدام با انتقادات گسترده از سوی فعالان حقوق بشر و شخصیت‌های سیاسی در هند روبه‌رو شد و موجی از اعتراض در رسانه‌های اجتماعی به راه انداخت. در دومین نشست خبری که روز گذشته برگزار شد، متقی نه‌تنها به پرسش‌های خبرنگاران زن پاسخ داد، بلکه تلاش کرد بر مواضع نظامی و سیاسی طالبان تمرکز کند. او در بخشی از اظهاراتش ادعا کرد که در حملات شب گذشته طالبان به پاسگاه‌های امنیتی در خاک پاکستان، ۵۸ نیروی نظامی پاکستانی کشته شده‌اند. وی همچنین کشته شدن ۹ جنگ‌جوی طالب را در این درگیری‌ها تأیید کرد. در سوی مقابل، منابع خبری پاکستانی روایت متفاوتی ارائه داده‌اند. به گفته رسانه‌های پاکستان، ارتش این کشور موفق شده است ۱۹ پاسگاه امنیتی طالبان را در امتداد مرز تصرف کند. این در حالی است که ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، مدعی شده که نیروهای این گروه توانسته‌اند ۲۵ پاسگاه نظامی پاکستانی را به کنترل خود درآورند. هم‌زمان با این تحولات، گزارش‌هایی از حملات هوایی ارتش پاکستان بر مواضع طالبان در ولایت‌های هلمند و پکتیکا نیز منتشر شده است. تنش‌ها میان طالبان و ارتش پاکستان در هفته‌های اخیر به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و به درگیری‌های مرزی گسترده منجر شده است. بازتاب بین‌المللی اقدامات طالبان در نشست خبری دهلی‌نو، به‌ویژه برخورد با خبرنگاران زن، بار دیگر پرسش‌هایی را درباره رویکرد رسمی این گروه نسبت به آزادی رسانه‌ها، حقوق زنان و پایبندی به اصول دیپلماتیک در سطح جهانی مطرح کرده است.
یونیسف: آموزش در افغانستان با بحران روبه‌رو است
فرخنده: صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) در تازه‌ترین گزارش خود نسبت به وضعیت بحرانی نظام آموزشی افغانستان هشدار داده و اعلام کرده است که علی‌رغم چالش‌های گسترده، هنوز امکان احیای آموزش برای همه کودکان افغان وجود دارد—به شرط آن‌که ممنوعیت تحصیل دختران لغو و سرمایه‌گذاری مؤثر در آموزش صورت گیرد. یونیسف، نهاد حمایت از کودکان وابسته به سازمان ملل متحد، روز شنبه، ۱۹ میزان، با انتشار پیامی در صفحه رسمی ایکس (توییتر سابق)، بر ضرورت اقدام فوری برای نجات نظام آموزشی افغانستان تأکید کرده است. این نهاد اعلام کرده که بحران آموزشی در افغانستان نگران‌کننده است، اما پنجره‌ای برای بازسازی همچنان باز است. در پیام یونیسف آمده است: «لغو محدودیت آموزش متوسطه برای دختران و سرمایه‌گذاری در آموزش ابتدایی، گامی اساسی برای تضمین دسترسی هر کودک—چه دختر و چه پسر—به آموزش است.» یونیسف تأکید کرده که حمایت جامعه جهانی از بخش آموزش در افغانستان نه تنها برای حفظ دستاوردهای گذشته، بلکه برای شکل‌گیری آینده‌ای بهتر برای کودکان افغان حیاتی است. بر اساس آمار پیشین این سازمان، بیش از دو میلیون دختر افغان از ادامه تحصیل محروم‌اند. این رقم نتیجه مستقیم ممنوعیت آموزش دختران توسط طالبان پس از تسلط دوباره این گروه در سال ۲۰۲۱ است. علاوه بر محدودیت‌های تحمیل‌شده توسط طالبان، عوامل دیگری مانند فقر گسترده، بی‌ثباتی اقتصادی، و بلایای طبیعی از جمله زمین‌لرزه‌های اخیر، بحران آموزشی را در بسیاری از مناطق افغانستان تشدید کرده‌اند. یونیسف پیش‌تر هشدار داده بود که بدون حمایت جدی داخلی و بین‌المللی، نسلی از کودکان افغانستان ممکن است برای همیشه از آموزش و فرصت‌های آینده محروم بمانند. در حالی‌که جامعه جهانی همچنان بر طالبان برای بازگشایی مدارس متوسطه و دانشگاه‌ها به روی دختران فشار می‌آورد، این گروه تاکنون در برابر این خواست جهانی مقاومت نشان داده و آموزش زنان را در بسیاری از سطوح متوقف کرده است.
دادگاه مردمی افغانستان: طالبان با صدها فرمان، سرکوب زنان را سیستماتیک کرده‌اند
فرخنده: با پایان نشست سه‌روزه دادگاه مردمی افغانستان در مادرید، برگزارکنندگان اعلام کردند که شواهد ارائه‌شده نشان می‌دهد طالبان با صدور بیش از ۱۰۰ فرمان اجرایی، تبعیض علیه زنان را به یک سیاست رسمی و نهادینه‌شده تبدیل کرده‌اند. در این دادگاه، چهره‌های متهم از جمله رهبران طالبان، از حق دفاع خود استفاده نکردند. دادگاه مردمی افغانستان، نهادی مدنی و بین‌المللی که به بررسی نقض حقوق بشر در افغانستان می‌پردازد، در بیانیه‌ای که روز جمعه، ۱۸ میزان (۱۱ اکتبر) منتشر کرد، اعلام کرد جلسات این دادگاه طبق برنامه‌ریزی قبلی و بدون مشارکت نمایندگان طالبان به پایان رسیده است. بر پایه این بیانیه، شاهدان عینی و فعالان حقوق بشر که در نشست مادرید حضور داشتند، تأکید کردند که طالبان از زمان بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، با استفاده از ابزار قانونی و اداری، سرکوب و تبعیض علیه زنان را به‌گونه‌ای ساختاری نهادینه کرده‌اند. شاهدان اعلام کرده‌اند که بیش از ۱۰۰ فرمان صادرشده از سوی طالبان شامل ممنوعیت آموزش دختران در مقاطع متوسطه و دانشگاه، محدودیت در دسترسی به خدمات بهداشتی، محدود شدن استقلال اقتصادی، و حذف کامل زنان از مشارکت سیاسی و اجتماعی بوده است. برخی از زنان فعال که از داخل افغانستان به‌صورت مخفیانه یا از تبعیدگاه‌های خود در این دادگاه شهادت داده‌اند، گفته‌اند که رفتار طالبان با زنان شامل بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه، تهدید، تجاوز جنسی، و اعمال خشونت روانی در پاسخ به کوچک‌ترین اعتراضات یا فعالیت‌های مدنی بوده است. از جمله دلایل بازداشت زنان، مواردی چون عدم رعایت حجاب مورد نظر طالبان، خروج از خانه بدون محرم، یا حتی انتشار پست‌های انتقادی در شبکه‌های اجتماعی عنوان شده است. با آن‌که دادگاه از متهمان، به‌ویژه رهبران طالبان، دعوت کرده بود که برای دفاع از خود در این نشست حضور یابند یا پاسخ رسمی ارائه کنند، اما بنا بر اعلام دادگاه، هیچ‌یک از این افراد از این فرصت استفاده نکرده‌اند. این دادگاه مردمی که با حضور کارشناسان حقوق بین‌الملل، فعالان حقوق بشر و نمایندگان جامعه مدنی برگزار شد، هدف خود را مستندسازی نقض حقوق بشر و فراهم کردن زمینه پاسخ‌گویی در آینده اعلام کرده است.
هند: در منع خبرنگاران زن از نشست با متقی نقشی نداشتیم
فرخنده: در پی ممانعت از حضور خبرنگاران زن هندی در کنفرانس مطبوعاتی امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در دهلی‌نو، موجی از اعتراضات در محافل رسانه‌ای و سیاسی هند به راه افتاده است. وزارت خارجه هند با صدور بیانیه‌ای تأکید کرده که در این تصمیم هیچ نقشی نداشته است. به گزارش رسانه‌های هندی، کنفرانس خبری امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، که به تازگی در دهلی‌نو برگزار شد، به دلیل ممانعت از ورود خبرنگاران زن با واکنش‌های تند چهره‌های سیاسی و فعالان مدنی مواجه شده است. پریانکا گاندی وادرا، از رهبران ارشد حزب کنگره، این اقدام را «توهین به زنان هند» توصیف کرده و خواستار پاسخ‌گویی شخص نخست‌وزیر نرندرا مودی شده است. او گفته است: «چگونه ممکن است در خاک هند، از حضور زنان خبرنگار جلوگیری شود در حالی که آنان از ستون‌های اصلی جامعه ما هستند؟» در همین حال، پی. چیدامبارام، وزیر پیشین داخله، نیز اظهار تعجب کرده که چرا خبرنگاران مرد با دیدن کنار گذاشته شدن همکاران زن خود، سالن نشست را ترک نکردند. او تأکید کرده که این اقدام برخلاف اصول برابری و آزادی رسانه‌هاست. وزارت خارجه هند در واکنش به انتقادات، اعلام کرده که در سازمان‌دهی این نشست نقشی نداشته و تصمیم‌گیری در مورد حضور رسانه‌ها از سوی تیم همراه امیرخان متقی انجام شده است. این نخستین سفر رسمی وزیر خارجه طالبان به هند از زمان بازگشت این گروه به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱ به شمار می‌رود؛ سفری که با هدف تقویت روابط سیاسی و اقتصادی انجام شده، اما حاشیه‌های آن به‌ویژه در زمینه حقوق زنان، توجه بسیاری را جلب کرده است. فعالان حقوق بشر هشدار داده‌اند که پذیرش چنین شرایطی از سوی یک دولت دموکراتیک می‌تواند به نرمال‌سازی تبعیض جنسیتی منجر شود، در حالی که زنان خبرنگار در افغانستان نیز طی سال‌های اخیر با سرکوب و محرومیت‌های فراوان روبه‌رو بوده‌اند.
هدا خموش از تهدیدات و جنایاتی طالبان پرده برداشت
فرخنده: در دومین روز دادگاه مردمی افغانستان که در شهر مادرید اسپانیا برگزار می‌شود، هدا خموش، فعال برجسته حقوق بشر، در سخنانی تکان‌دهنده، از خشونت‌ها، تهدیدات و جنایاتی پرده برداشت که طالبان پس از بازگشت به قدرت بر مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، تحمیل کرده‌اند. خانم خموش، در شهادت خود گفت که تنها چند روز پس از تسلط طالبان بر کابل، نامه‌های تهدیدآمیز دریافت کرده است؛ تهدیداتی که نشان‌دهنده برخورد سخت‌گیرانه این گروه با صدای معترض و مستقل زنان بود. او تأکید کرد که طالبان از همان آغاز، هیچ جایگاهی برای زنان در ساختار قدرت قائل نشدند و با اعلام کابینه‌ای کاملاً مردانه، عملاً زنان را از عرصه تصمیم‌گیری حذف کردند. هدا خموش افزود: «رفتار طالبان با زنان معترض نه‌تنها تحقیرآمیز، بلکه خشونت‌آمیز بود. آن‌ها با سرکوب فیزیکی و روانی، تلاش کردند صدای زنان را خاموش کنند.» این فعال حقوق بشر، ضمن اشاره به بسته شدن مکاتب و دانشگاه‌ها به‌روی دختران، گفت که طالبان با محدود کردن آموزش، عملاً آینده زنان افغان را گروگان گرفته‌اند. او همچنین از رفتارهای بی‌رحمانه طالبان در مواجهه با مردم غیرنظامی سخن گفت و اظهار داشت: «طالبان در روزهای اول بدون هیچ دلیلی بر مردم بی‌گناه شلیک می‌کردند.» هدا خموش در بخش دیگری از سخنان خود، وضعیت میدان هوایی کابل در هنگام سقوط حکومت جمهوری را «فاجعه‌بار» توصیف کرد و گفت که فرار دسته‌جمعی، ناامیدی و بی‌نظمی حاکم بر آن زمان، نشانگر عمق بحران و رعبی بود که طالبان ایجاد کرده بودند. دادگاه مردمی افغانستان، محفلی برای شنیدن صدای قربانیان و ثبت مستند جنایاتی است که از زمان بازگشت طالبان، در نقاط مختلف کشور رخ داده است. در این دادگاه، شماری از فعالان حقوق بشر، خبرنگاران، شاهدان عینی و قربانیان، با ارائه شهادت‌های خود، تلاش دارند تا حقیقت را بازگو و در حافظه جهانی ثبت کنند. گزارش‌ها و شهادت‌هایی چون سخنان هدا خموش، نشان می‌دهد که نقض حقوق بشر در افغانستان نه‌تنها گسترده، بلکه به‌گونه‌ای سیستماتیک و سازمان‌یافته انجام می‌شود؛ آن‌هم در سکوت و بی‌تفاوتی بخش بزرگی از جامعه جهانی.