فراخوان جهانی برای مقابله با آپارتاید جنسیتی در افغانستان
فرخنده: سازمان صلح جهانی با هشدار درباره تثبیت آپارتاید جنسیتی در افغانستان، از کشورهای جهان خواسته است تا با اتخاذ رویکردی سازنده و فشار مستمر بر طالبان، مانع از حذف حقوق زنان و دختران در این کشور شوند. این سازمان در گزارشی از کشورهای جهان درخواست کرده است با «تعامل سازنده» با طالبان، مانع از عادی شدن آپارتاید جنسیتی در افغانستان شوند. این سازمان همچنین هشدار داده که قدرت‌های جهانی باید از «ارائه هرگونه مشروعیت» به حاکمیت طالبان خودداری کنند. در این گزارش تأکید شده است که قانون طالبان با عنوان «امر به معروف و نهی از منکر» حضور زنان در عرصه عمومی را حذف کرده و استقلال آنان را بیش از پیش محدود کرده است. افغانستان اکنون در شاخص صلح و امنیت زنان، در میان پایین‌ترین رتبه‌ها از نظر شمولیت، عدالت و امنیت قرار دارد. سازمان صلح جهانی با اشاره به مواضع سخت‌گیرانه طالبان درباره برابری جنسیتی، خواستار تلاش قدرت‌های جهانی برای بهبود وضعیت زنان افغانستان از طریق تعامل با طالبان شده است. این سازمان پیشنهاد کرده است که گروه‌هایی مانند سازمان همکاری اسلامی، که نفوذ مذهبی دارند، در بحث حقوق بشر و محدودیت مشروعیت طالبان نقش کلیدی ایفا کنند. همچنین توصیه شده است زنان و سازمان‌های غیردولتی محلی در حل مسائل اقتصادی، بشردوستانه و جنسیتی مشارکت داشته باشند و تلاش‌ها برای حمایت و گسترش فضای مدنی در افغانستان افزایش یابد. سازمان صلح جهانی هشدار داده است که کاهش آزادی‌های سیاسی و رسانه‌ای تحت حاکمیت طالبان، مبارزه با نقض حقوق بشر را دشوارتر کرده است. این گزارش خواستار ارائه کمک‌های مالی به سازمان‌های حقوق بشری و غیردولتی برای تقویت فضای مدنی و بهبود مستندسازی نقض حقوق بشر شده است. این سازمان تأکید کرده است که زنان برای سلامت و توسعه جامعه ضروری هستند و طرد آنان تنها مسیر صلح و شکوفایی افغانستان را آسیب‌پذیرتر می‌کند. سازمان صلح جهانی از جامعه بین‌المللی خواسته است تا بر بازگرداندن حقوق اساسی زنان و دختران در افغانستان پایبند بماند و تلاش‌های خود را در این زمینه افزایش دهد.
طالبان و فشار بر زنان رسانه‌ای؛ 8 شکنجه و 7 بازداشت طی سه سال
فرخنده: گزارش سازمان ملل نشان می‌دهد که زنان خبرنگار در افغانستان طی سه سال گذشته با خشونت‌های سیستماتیک، شامل بازداشت، شکنجه و تهدیدهای مکرر مواجه بوده‌اند. از میان 256 بازداشت و 130 مورد شکنجه، 15 مورد قربانی زنان بوده‌اند. سازمان ملل متحد در گزارشی تازه اعلام کرده است که خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ای در افغانستان طی سه سال گذشته با موجی از خشونت، تهدید و سانسور مواجه بوده‌اند. این گزارش که توسط هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و دفتر حقوق بشر این سازمان منتشر شده، 336 مورد نقض حقوق بشر علیه خبرنگاران را ثبت کرده است، از جمله بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و تهدیدهای مکرر. بر اساس این گزارش، از میان 256 خبرنگار بازداشت‌شده، 7 نفر زن بوده‌اند. همچنین از میان 130 مورد شکنجه و بدرفتاری، 8 زن قربانی خشونت سیستماتیک طالبان شده‌اند. در عین حال، 75 مورد تهدید و ارعاب ثبت شده است که 9 نفر از قربانیان را زنان تشکیل می‌دهند. گزارش سازمان ملل به مشکلات ویژه‌ای که خبرنگاران زن با آن مواجه هستند، تأکید کرده است. محدودیت‌های شدید اعمال‌شده از سوی طالبان، توانایی زنان برای مشارکت در فعالیت‌های رسانه‌ای را به‌شدت کاهش داده و تنوع و شمولیت در این صنعت را تضعیف کرده است. بسیاری از خبرنگاران زن مجبور به ترک شغل خود شده‌اند و کسانی که باقی مانده‌اند، اغلب با تهدیدهای جدی یا محدودیت‌های شدید مواجه‌اند. این تبعیض، نه تنها شغل بسیاری از زنان را از بین برده بلکه دسترسی عمومی به اطلاعات را نیز به‌طور قابل توجهی محدود کرده است. گزارش یوناما نشان می‌دهد که پس از بازگشت طالبان به قدرت، بسیاری از رسانه‌های افغانستان به دلیل مشکلات مالی، توقف کمک‌های بین‌المللی، و خروج گسترده خبرنگاران حرفه‌ای از کشور، فعالیت خود را متوقف کرده‌اند. ممنوعیت پخش موسیقی و محدودیت‌های فرهنگی طالبان، در کنار کاهش درآمدهای تبلیغاتی و دسترسی آسان به رسانه‌های خارجی، بینندگان و درآمدهای رسانه‌های داخلی را کاهش داده است. علاوه بر این، بسیاری از کارفرمایان رسانه‌ها به دلیل ترس از خشم طالبان، خبرنگاران زندانی‌شده را رها کرده و افراد دیگری را جایگزین آنها کرده‌اند. این اقدام‌ها، امنیت شغلی خبرنگاران را بیش از پیش به خطر انداخته است. روزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در افغانستان، ضمن تأکید بر نقش حیاتی رسانه‌های آزاد در هر جامعه، گفت: «خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ای در افغانستان اغلب با قوانین نامشخص، ارعاب و بازداشت‌های خودسرانه مواجه‌اند. آزادی رسانه یک ضرورت است، نه یک انتخاب.» ولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، نیز از طالبان خواست تا به قوانین بین‌المللی پایبند باشند و امنیت خبرنگاران، به‌ویژه زنان، را تضمین کنند. او افزود: «رسانه‌های آزاد برای تضمین شفافیت و پاسخگویی حیاتی هستند و باید از آنها حمایت شود.» این گزارش خواستار تلاش‌های جهانی برای حمایت از خبرنگاران و رسانه‌های افغانستان شده و هشدار داده است که کاهش منابع مالی و محدودیت‌های طالبان، دسترسی افغان‌ها به اطلاعات ضروری و بشردوستانه را به‌شدت کاهش داده است. یوناما از طالبان خواسته است تا نقش رسانه‌های آزاد در جامعه را به رسمیت بشناسند و اقدامات عملی برای حفاظت از خبرنگاران، به‌ویژه زنان، در برابر خشونت و تبعیض انجام دهند.
سرکوب خبرنگاران زن در افغانستان؛ چشم‌انداز رسانه‌ای در سایه ترس و سانسور
فرخنده: دیدبان حقوق بشر و سازمان ملل متحد در تازه‌ترین گزارش‌های خود نسبت به وضعیت اسفبار رسانه‌ها و خبرنگاران در افغانستان، به‌ویژه خبرنگاران زن، هشدار داده‌اند. این گزارش‌ها حاکی از افزایش سرکوب و محدودیت‌های شدید طالبان بر آزادی بیان و فعالیت‌های رسانه‌ای است که به گفته این نهادها، فضایی از ترس و ارعاب را بر جامعه خبرنگاری کشور تحمیل کرده است. گزارش منتشرشده از سوی یوناما و بخش حقوق بشر سازمان ملل نشان می‌دهد که از زمان تسلط طالبان بر افغانستان، خبرنگاران زن به‌طور ویژه با محدودیت‌ها و خشونت‌های گسترده‌تری مواجه بوده‌اند. طبق این گزارش، در سه سال گذشته، ۷ خبرنگار زن به‌طور خودسرانه بازداشت و ۸ نفر دیگر تحت شکنجه و بدرفتاری قرار گرفته‌اند. این در حالی است که بسیاری از خبرنگاران زن یا مجبور به ترک حرفه خود شده‌اند یا برای حفظ امنیت خود به تبعید رفته‌اند. به گفته دیدبان حقوق بشر، حضور خبرنگاران زن در رسانه‌ها تقریباً به صفر رسیده است. بسیاری از آنها از ترس تهدید، بازداشت یا تحقیر، ناچار به ترک شغل خود شده و نقش زنان در رسانه‌ها به‌شدت کاهش یافته است. دیدبان حقوق بشر در بیانیه‌ای اعلام کرده است که رسانه‌های داخلی افغانستان موظف به کسب تأیید از طالبان پیش از انتشار هرگونه گزارش هستند. خبرنگاران، به‌ویژه زنان، نمی‌توانند آزادانه درباره موضوعات حساس، مانند حقوق زنان یا عملکرد طالبان، تحقیق کنند. این شرایط نه تنها آزادی بیان را محدود کرده بلکه زنان را از مشارکت در تصمیم‌گیری‌های خبری و حرفه‌ای کنار زده است. پیش از تسلط طالبان، افغانستان بیش از ۵۰۰ رسانه فعال داشت که تا نوامبر ۲۰۲۱، نزدیک به نیمی از آنها به دلیل محدودیت‌ها، کمبود منابع مالی و مهاجرت خبرنگاران تعطیل شدند. این تغییرات نه تنها حضور رسانه‌ها را کاهش داده بلکه فرصت‌های شغلی برای خبرنگاران زن را نیز نابود کرده است. سازمان ملل در گزارش خود از طالبان خواسته است که آزادی و امنیت خبرنگاران، به‌ویژه خبرنگاران زن، را تضمین کنند. این سازمان همچنین نسبت به افزایش سانسور، ارعاب و محدودیت دسترسی به اطلاعات هشدار داده است و خواستار بازگرداندن فضای باز رسانه‌ای شده است. یکی از خبرنگاران زن افغان که نامش به دلایل امنیتی فاش نشده است، می‌گوید: «ما نمی‌توانیم درباره موضوعاتی که مردم را به چالش می‌کشد، گزارش تهیه کنیم. زنان خبرنگار حتی نمی‌توانند در محیط کار حاضر شوند و احساس امنیت کنند.» او افزود: «طالبان از ما می‌خواهند فقط روایت‌های مورد تأیید آنها را منتشر کنیم. این نه روزنامه‌نگاری است و نه آزادی بیان.» در حالی که فضای رسانه‌ای افغانستان تحت کنترل شدید طالبان قرار دارد، خبرنگاران زن همچنان در خط مقدم این سرکوب قرار دارند. محدودیت‌ها، تهدیدها و نبود حمایت‌های بین‌المللی، آینده کاری و اجتماعی آنها را با ابهام و ناامیدی همراه کرده است. دیدبان حقوق بشر تأکید می‌کند که جامعه جهانی باید اقدامات قاطع‌تری برای حمایت از خبرنگاران افغان، به‌ویژه زنان، انجام دهد و از طالبان بخواهد که به اصول آزادی رسانه‌ها و حقوق زنان احترام بگذارد.
افزایش خشونت جنسیتی در افغانستان؛ گزارش‌گر سازمان ملل طالبان را مسئول دانست
فرخنده: ریچارد بنت، گزارش‌گر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد، در تازه‌ترین اظهارات خود از افزایش بی‌سابقه خشونت جنسیتی در افغانستان خبر داده است. او سرکوب نظام‌مند و تبعیض جنسیتی طالبان را از عوامل اصلی تشدید این خشونت‌ها دانست و اعلام کرد که اجرای قوانین سخت‌گیرانه‌ای همچون قانون «امر به معروف و نهی از منکر» به نهادینه شدن این سرکوب کمک کرده است. در پیامی به مناسبت آغاز کارزار جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، بنت گفت: «خشونت جنسیتی در افغانستان ریشه‌دار است و با سیاست‌های طالبان به سطوح نگران‌کننده‌ای رسیده است.» او افزود که طالبان با افزایش مجازات‌های بدنی همچون شلاق در انظار عمومی برای مواردی مانند زنا، همجنس‌گرایی و فرار از منزل، حقوق انسانی را به‌شدت نقض می‌کنند. بنت تأکید کرد که این اقدامات طالبان مصداق شکنجه و بدرفتاری است و مشکلات روانی، خشونت خانوادگی و بدنام‌سازی قربانیان در افغانستان به‌طور فزاینده‌ای در حال گسترش است. همچنین گزارش‌های معتبری از وقوع خشونت جنسی در هنگام بازداشت نیز ثبت شده است. وی شرایط کنونی زنان در افغانستان را «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرد و هشدار داد که این سیاست‌ها نه‌تنها آزادی‌های اساسی زنان را نقض می‌کند، بلکه زندگی روزمره آنان را نیز به شدت محدود کرده است. سفارت ایالات متحده در افغانستان در بیانیه‌ای به مناسبت روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، وضعیت کنونی زنان در افغانستان را محکوم کرد. این بیانیه تأکید کرد: «هر زن سزاوار زندگی بدون ترس است. ما در کنار زنان افغانستان ایستاده‌ایم و برای آینده‌ای تلاش می‌کنیم که در آن زنان افغان توانمند، محافظت و مورد احترام باشند.» از سوی دیگر، گروه‌های اعتراضی زنان افغان چندین خواسته کلیدی را از جامعه جهانی مطرح کرده‌اند که شامل به‌رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان، محاکمه طالبان در دادگاه‌های بین‌المللی، قطع کمک‌های مالی و سیاسی به این گروه، و جلوگیری از تعامل با آنها می‌شود. آزیتا نظیمی، یکی از فعالان حقوق زنان، اظهار داشت: «خشونت‌های جسمی و روانی هر روز افزایش یافته و فضای زندگی برای زنان افغان روزبه‌روز تنگ‌تر می‌شود. ازدواج‌های اجباری و زیر سن و فروش دختران به دلیل فقر اقتصادی، نمونه‌هایی از این خشونت‌ها هستند.» طالبان در واکنش به این انتقادات، مدعی حمایت از حقوق شرعی زنان هستند. با این حال، در بیش از سه سال حاکمیت این گروه، محدودیت‌ها علیه زنان نه‌تنها کاهش نیافته بلکه به مرور تشدید شده است. قوانین سخت‌گیرانه طالبان، شامل ممنوعیت آموزش و کار برای زنان و محدودیت در حضور اجتماعی آنان، همچنان به عنوان یکی از بزرگترین چالش‌های حقوق بشری در افغانستان شناخته می‌شود.
اتحادیه اروپا: قوانین طالبان تبعیضی شدید و هدفمند علیه زنان است
فرخنده: توماس نیکلاسون، نماینده ویژه اتحادیه اروپا در امور افغانستان، قانون جدید طالبان موسوم به «امر به معروف و نهی از منکر» را نوعی «تبعیض جنسیتی شدید و منحصر به فرد» توصیف کرده و آن را محکوم کرده است. این اقدام طالبان توسط اتحادیه اروپا، کانادا، سازمان همکاری اسلامی و شماری از کشورهای منطقه نیز به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفته است. وی در یک نشست مجازی به مناسبت «روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان» اعلام کرد که طالبان از زمان به قدرت رسیدن، بیش از 100 فرمان محدودکننده حقوق بشر به‌ویژه زنان وضع کرده‌اند. این قوانین جدید زنان را ملزم به پوشاندن بدن، صورت و حتی صدای خود در اماکن عمومی کرده است، امری که به گفته نیکلاسون، هدفمند و به‌منظور تحمیل دیدگاه‌های رهبران طالبان در قندهار انجام شده است. به گفته آقای نیکلاسون، این قوانین زندگی زنان و دختران را به شدت محدود کرده و حقوقی مانند آزادی بیان، آزادی گشت‌و‌گذار و دسترسی به خدمات بهداشتی را از آنها سلب کرده است. وی همچنین به افزایش خشونت مبتنی بر جنسیت اشاره کرد که طبق گزارش‌ها، بیش از یک‌سوم زنان افغانستان قربانی سوءاستفاده‌های روانی، اقتصادی، کلامی، فیزیکی یا جنسی هستند. او هشدار داد که این نقض گسترده حقوق زنان ممکن است طبق اساسنامه دادگاه بین‌المللی کیفری، به‌عنوان جنایت علیه بشریت شناخته شود. جوزف بورل، معاون رئیس اتحادیه اروپا، نیز در بیانیه‌ای رسمی از سوی ۲۷ کشور عضو این اتحادیه، شدیداً این اقدامات طالبان را محکوم کرد و حمایت کامل خود را از زنان افغانستان اعلام نمود. نیکلاسون همچنین تأکید کرد که اتحادیه اروپا کمک‌های توسعه‌ای خود را پس از تسلط طالبان متوقف کرده اما همچنان بزرگترین ارائه‌دهنده کمک‌های بشردوستانه در افغانستان است. این اتحادیه تاکنون بیش از ۷۴۰ میلیون یورو کمک به نیازمندان ارائه کرده و ۸۵۰ میلیون یورو دیگر را برای خدمات اساسی و معیشت مردم تخصیص داده است. کمک‌های اتحادیه اروپا به‌طور ویژه برای حمایت از زنان طراحی شده است تا آنها در برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌ها نقش اصلی داشته باشند. نماینده ویژه اتحادیه اروپا تأکید کرد که این اتحادیه همراه با سازمان ملل و کشورهای دیگر، بر طالبان فشار می‌آورند تا حکومتی همه‌شمول و فراگیر تشکیل دهند. وی گفت که طرحی سیاسی مبتنی بر پیشنهاد سازمان ملل در سال ۲۰۲۲، با حمایت اتحادیه اروپا و کانادا در حال اجرا است تا طالبان به تعهدات بین‌المللی خود پایبند شوند. نیکلاسون در پایان تأکید کرد که موفقیت این روند به مشارکت مردم افغانستان از تمام اقشار سیاسی، قومی و مذهبی وابسته است.
درخواست خبرنگاران افغانستان برای لغو توافقنامه دوحه توسط دونالد ترامپ
فرخنده: جمعی از خبرنگاران افغانستان در تبعید در بیانیه‌ای خواستار لغو توافقنامه دوحه توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور منتخب ایالات متحده، شدند. آنان تأکید کرده‌اند که این اقدام می‌تواند کشور را از «گودال نابودی» نجات دهد و زمینه‌ساز ایجاد یک حکومت مردم‌سالار و فراگیر در افغانستان شود. در این بیانیه آمده است که لغو توافقنامه دوحه می‌تواند گامی مهم در راستای تحقق حقوق بشر بین‌المللی باشد. خبرنگاران در تبعید همچنین درخواست کرده‌اند که افراد دخیل در این توافقنامه به دادگاه‌های بین‌المللی معرفی شوند تا در قبال پیامدهای آن پاسخگو باشند. این بیانیه همچنین به وضعیت ناگوار خبرنگاران در افغانستان پرداخته و اعلام کرده است که از زمان به قدرت رسیدن طالبان، بیش از هزار مورد خشونت علیه خبرنگاران ثبت شده است. این خشونت‌ها شامل قتل، بازداشت، و تعرض فیزیکی و لفظی بوده و بسیاری از خبرنگاران را مجبور به ترک کشور کرده است. بر اساس این اعلامیه: بیش از چهار هزار خبرنگار و کارمند رسانه‌ای افغانستان را ترک کرده‌اند. از میان دست‌کم دو هزار خبرنگار زن که تا سال ۲۰۲۱ فعال بودند، تنها ۵۰ نفر در شرایط خطرناک و پرتنش در داخل افغانستان به فعالیت ادامه می‌دهند. خبرنگاران تأکید کرده‌اند که آزادی بیان در افغانستان به دلیل محدودیت‌های گسترده طالبان از میان رفته و کشور اکنون جزو پنج کشور خطرناک جهان برای خبرنگاران قرار دارد. توافقنامه دوحه در اسفند ۱۳۹۸ میان ایالات متحده و طالبان در دوحه، پایتخت قطر، به امضا رسید. هدف این توافق کاهش خشونت‌ها، خروج نیروهای آمریکایی و آغاز گفت‌وگوهای صلح بین طالبان و دولت افغانستان بود. تعهدات طالبان در این توافقنامه عبارت بودند از: جلوگیری از استفاده خاک افغانستان توسط گروه‌های تروریستی مانند القاعده برای حملات به سایر کشورها. آغاز گفت‌وگوهای مستقیم با دولت افغانستان. در عمل، اجرای این توافقنامه با چالش‌های زیادی مواجه شد. با تسلط طالبان بر افغانستان در سال ۲۰۲۱، تعهدات آنان در قبال رعایت حقوق بشر، به‌ویژه حق تحصیل و کار زنان، نقض شد. این اقدامات واکنش‌های منفی جامعه جهانی را به همراه داشت و باعث شد حکومت طالبان در انزوای بین‌المللی باقی بماند. از سوی دیگر، طالبان نیز ایالات متحده را به عدم رعایت برخی مفاد توافقنامه متهم کرده‌اند. عدم تعاملات مؤثر میان طالبان و جامعه جهانی باعث شده است که وضعیت حقوق بشر و آزادی بیان در افغانستان وخیم‌تر شود. خبرنگاران افغانستان در تبعید امیدوارند که لغو توافقنامه دوحه توسط ایالات متحده بتواند به بازنگری سیاست‌های جهانی در قبال افغانستان منجر شود و زمینه را برای حمایت بیشتر از حقوق بشر، آزادی بیان، و تشکیل دولتی فراگیر فراهم کند. آنان تأکید کرده‌اند که جامعه جهانی باید مسئولیت خود در قبال وضعیت کنونی افغانستان را جدی‌تر بگیرد.
درخواست ملل متحد برای پایان خشونت علیه زنان در افغانستان
فرخنده: همزمان با روز جهانی رفع خشونت علیه زنان، سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای مشترک خواستار اقدام قاطع طالبان برای پایان دادن به خشونت علیه زنان و دختران در افغانستان شد. این درخواست در شرایطی مطرح شده که زنان افغانستان با محدودیت‌های شدید و تضعیف نظام‌مند حقوق اساسی خود مواجه هستند. ملل متحد تأکید کرده است که افغانستان همچنان یکی از بالاترین نرخ‌های خشونت علیه زنان را در جهان تجربه می‌کند. این نهاد هشدار داده که با وجود افزایش تقاضا برای خدمات حمایتی، دسترسی زنان به این خدمات به‌شدت کاهش یافته است. در بیانیه آمده است که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، حقوق زنان به‌طور نظام‌مند محدود شده و منابع کمتری برای حمایت از آنان اختصاص یافته است. روزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان، با اشاره به وضعیت بحرانی زنان گفت: «ما در نقطه حساسی برای زنان و دختران افغانستان قرار داریم. نیاز به اقدام فوری برای برقراری عدالت و پایان دادن به خشونت علیه آنان ضروری است.» الیسون دیویدیان، نماینده ویژه سازمان زنان ملل در افغانستان، نیز افزود: «این‌که زنان و دختران افغانستان امروز از حقوق کمتری نسبت به نسل‌های قبل برخوردارند، یادآور تلخی از وضعیت وخیم آنان است. جامعه بین‌المللی باید تلاش‌های خود را برای حمایت از این زنان دوچندان کند.» با وجود این چالش‌ها، ملل متحد به شجاعت و استقامت زنان افغانستان اشاره کرده است. این بیانیه می‌افزاید که سازمان‌های زنان در افغانستان همچنان خدمات حیاتی را به بازماندگان خشونت ارائه می‌دهند. همچنین، رهبران اجتماعی و دینی برای مقابله با هنجارهای اجتماعی زیان‌بار تلاش می‌کنند. علاوه بر این، جنبشی در میان مردان و پسران افغانستان در حال شکل‌گیری است که برای حمایت از زنان در خانواده‌ها و جوامع خود تلاش می‌کنند. ملل متحد کارزار جهانی ۱۶ روز فعالیت علیه خشونت جنسیتی را که از ۲۵ نوامبر آغاز شده و تا ۱۰ دسامبر ادامه دارد، فرصتی برای ایجاد آگاهی بیشتر دانسته است. این کمپین با آماده‌سازی‌ها برای سی‌امین سالگرد پلتفرم پکن برای اقدام، که چارچوبی کلیدی برای برابری جنسیتی است، همزمان شده است. هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان تأکید کرده که به حمایت از زنان و دختران افغانستان ادامه خواهد داد و در جهت تقویت صدای آنان و پاسخگویی به نیازهای فوری‌شان گام برخواهد داشت. در بیانیه سازمان ملل آمده است: خشونت علیه زنان هیچ توجیهی در هیچ جای جهان، از جمله افغانستان، ندارد.
فریاد جنبش زنان افغانستان؛ مبارزه علیه زن‌ستیزی طالبان ادامه دارد
فرخنده: همزمان با فرارسیدن روز جهانی محو خشونت علیه زنان (۲۵ نوامبر)، جنبش “زنان افغانستان برای عدالت و آزادی” بار دیگر صدای خود را علیه بی‌عدالتی‌ها و سرکوب گسترده زنان در افغانستان بلند کرد. این جنبش با تأکید بر ادامه مبارزه برای برابری و آزادی، اعلام کرده است که زنان آگاه افغانستان هرگز در برابر اقدامات زن‌ستیزانه طالبان سکوت نخواهند کرد. بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که طی سه سال اخیر، حضور طالبان در افغانستان منجر به افزایش بی‌سابقه خشونت علیه زنان شده است. این خشونت‌ها شامل قتل‌های مرموز، خودکشی‌های ناشی از فشارهای اجتماعی، محکمه‌های صحرایی، ازدواج‌های اجباری، فروش دختران خردسال، و لت‌وکوب زنان توسط عوامل طالبان است. نبود ساختارهای قانونی پاسخگو و اعمال دستورات زن‌ستیزانه، افغانستان را به محیطی خفقان‌آور و ناامن برای زنان تبدیل کرده است. این جنبش در بیانیه‌ای از سازمان‌های حقوق بشری و جامعه بین‌المللی درخواست کرده است که برای دفاع از ارزش‌های انسانی، فشار بیشتری بر طالبان وارد کنند. مطالبات آنان شامل لغو دستورات زن‌ستیزانه، بازگشایی مدارس دخترانه، و تضمین حقوق اساسی زنان در افغانستان است. “جنبش زنان افغانستان برای عدالت و آزادی” با تأکید بر پایداری در مبارزه، اعلام کرد که استوارتر از همیشه، صدای زنان در برابر نابرابری خواهد ماند. آنان تصریح کرده‌اند که تلاش‌شان تنها برای دفاع از حقوق زنان نیست، بلکه مبارزه‌ای برای عدالت و کرامت انسانی است. این روز جهانی یادآور تعهد جامعه بین‌الملل به مبارزه با خشونت علیه زنان است. زنان افغانستان نیز با تحمل شرایط دشوار، پیام واضحی به جهان مخابره می‌کنند: مقاومت و مبارزه برای عدالت، حتی در تاریک‌ترین شرایط، ادامه دارد.
بسته شدن کافه‌های زنان در هرات؛ ضربه‌ای دیگر به استقلال زنان
فرخنده: منابع محلی در ولایت هرات تأیید کرده‌اند که طالبان روند بستن کافه‌های ویژه زنان را آغاز کرده‌اند. به گفته این منابع، طی هفته گذشته دست‌کم سه کافه که برای زنان طراحی و مدیریت شده بودند، تعطیل شده‌اند و نیروهای امر به معروف طالبان به صاحبان دو کافه دیگر نیز هشدار داده‌اند که فعالیت خود را به‌طور دائمی متوقف کنند. در تازه‌ترین مورد، دیروز یکی از این کافه‌ها توسط نیروهای طالبان بسته شد. صاحب این کافه گفته است که طالبان با لباس‌های امر به معروف و مسلح وارد محل شده و به او دستور داده‌اند که هرچه سریع‌تر کافه را تعطیل کند. او ابراز نگرانی کرده که با بسته شدن این کسب‌وکار، منبع درآمد و پشتوانه مالی خود را از دست خواهد داد. کافه‌های زنان در هرات پس از تسلط طالبان به عنوان یکی از معدود پناهگاه‌های اجتماعی و اقتصادی زنان شکل گرفتند. این کافه‌ها نه‌تنها محلی امن برای گردهمایی و تبادل نظر بودند، بلکه به زنان اجازه می‌دادند که در شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی، سهمی در چرخه کار و اقتصاد داشته باشند. اما این روزها، این فضاهای محدود نیز زیر فشار وزارت امر به معروف طالبان قرار گرفته‌اند. یکی از زنان کافه‌دار گفته است که طالبان به صورت شفاهی از او خواسته‌اند بخش زنان در کافه را تعطیل کند. او با درخواست ارائه دستور کتبی، مهلتی تا چهارشنبه دریافت کرده اما همچنان نگران آینده کسب‌وکار خود است. بسیاری از این کافه‌داران زن، دانشجویان و شاغلانی بودند که پس از بسته شدن دانشگاه‌ها و ممنوعیت‌های کاری، تلاش کردند تا با راه‌اندازی این کافه‌ها استقلال مالی و امید خود را حفظ کنند. یکی از کافه‌داران که پیش‌تر دانشجوی پزشکی بوده، از نابودی کامل سرمایه خانوادگی خود و پیامدهای روانی این تصمیمات طالبان خبر داده است. فعالان حقوق زنان تأکید می‌کنند که این اقدامات طالبان نشان‌دهنده تلاش سیستماتیک برای حذف کامل زنان از جامعه است. آنان از جامعه بین‌المللی و نهادهای حقوق بشری درخواست دارند تا در برابر این محدودیت‌ها واکنش نشان دهند و از حقوق زنان افغان حمایت کنند. وزارت امر به معروف طالبان که عامل اصلی این محدودیت‌هاست، به دلیل نقض گسترده حقوق بشر و آزادی‌های فردی، توسط سازمان ملل، اتحادیه اروپا و ایالات متحده تحریم شده است. این وزارتخانه به‌طور پیوسته تلاش کرده است تا کوچک‌ترین فرصت‌های اجتماعی و اقتصادی را از زنان بگیرد، اقدامی که از سوی جامعه جهانی به‌عنوان نقض آشکار حقوق بشر محکوم شده است. زنان کافه‌دار در هرات از جامعه بین‌المللی و نهادهای حقوق زنان می‌خواهند که برای جلوگیری از تعطیلی کامل این فضاهای محدود و حمایت از حقوق اساسی آنان اقدام کنند.
لغو توافقنامه دوحه؛ درخواست فوری زنان افغانستان از دونالد ترامپ
فرخنده: جمعی از زنان افغانستان، فعالین حقوق بشر و جنبش‌های اعتراضی با انتشار نامه‌ای سرگشاده خطاب به رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده، دونالد ترامپ، خواستار لغو توافقنامه صلح آمریکا و طالبان شدند. آنان تأکید کرده‌اند که این توافقنامه نه تنها به صلح و ثبات در افغانستان کمکی نکرده، بلکه پیامدهای فاجعه‌باری چون نقض گسترده حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و کودکان، و تهدید امنیت منطقه‌ای را به همراه داشته است. در این نامه ذکر شده« ما، گروهی از زنان افغانستان، جنبش‌های اعتراضی و فعالین حقوق بشر، از شما درخواست داریم که نسبت به لغو توافقنامه صلح آمریکا و طالبان اقدام کنید. این توافقنامه نه تنها صلح و ثباتی برای افغانستان به همراه نداشته، بلکه پیامدهای فاجعه‌باری را به دنبال داشته است. این پیامدها شامل نقض گسترده حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و کودکان، تضعیف آزادی‌های مدنی، و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه‌ای و جهانی است.» زنان متعرض در این نامه گفته است که توافقنامه دوحه به جای ایجاد صلح، به تقویت طالبان و افزایش جنایات آنها منجر شده است. این گروه با سرکوب و شکنجه زنان، از جمله محروم‌سازی از حق تحصیل و اشتغال و اعمال ازدواج‌های اجباری، حقوق اولیه زنان و دختران را پایمال کرده است. جنایات جنگی، سرکوب اقلیت‌ها، اعدام‌های خودسرانه، و ناپدید شدن‌های اجباری از دیگر پیامدهای تلخ این توافق است. ترورهای هدفمند علیه خبرنگاران و فعالین مدنی، تضعیف آزادی رسانه‌ها و نهادهای مدنی، و افزایش بحران پناهجویی و آوارگی، جامعه افغانستان را در آشوب فرو برده است. همچنین، طالبان با تولید و قاچاق مواد مخدر، علاوه بر تأمین مالی فعالیت‌های خود، تهدیدی برای امنیت جهانی به شمار می‌آیند. پیامدهای توافقنامه و جنایات طالبان « • سرکوب و شکنجه زنان و دختران: طالبان با اجرای سیاست‌های ظالمانه، زنان و دختران را از ابتدایی‌ترین حقوق خود، از جمله حق تحصیل، اشتغال، و آزادی‌های فردی، محروم کرده‌اند. گزارش‌ها از شکنجه، ضرب و شتم، ازدواج اجباری و زندانی کردن زنان به دلیل اعتراض به قوانین طالبان حکایت دارند. جنایات جنگی و سرکوب اقلیت‌ها: رهبران طالبان مسئول اعدام‌های خودسرانه، آزار و اذیت اقلیت‌های قومی و مذهبی، و ناپدید شدن‌های اجباری هستند. افزایش بحران پناهجویی و کوچ‌های اجباری: این توافقنامه باعث افزایش موارد پناهجویی و آوارگی اجباری افغان‌ها شده و بسیاری از مردم را به شرایط بحرانی انسانی دچار کرده است. ترورهای هدفمند: طالبان مسئول موجی از ترورهای هدفمند علیه خبرنگاران، فعالین مدنی، و رهبران فکری افغانستان بوده‌اند. این اقدامات موجب خاموشی صداهای آزاد و مستقل شده و جامعه را در سکوت فرو برده است. تضعیف آزادی رسانه‌ها و نهادهای مدنی: طالبان با فشار و تهدید، رسانه‌های آزاد و نهادهای مدنی را سرکوب کرده‌اند، و خبرنگاران و فعالین را در معرض خطر قرار داده‌اند. رشد تولید و قاچاق مواد مخدر: طالبان از تولید و قاچاق مواد مخدر برای تأمین مالی فعالیت‌های خود بهره‌برداری می‌کنند، که این امر تهدیدی جدی برای سلامت جهانی و اقتصاد کشورهای منطقه است.» پیامدهای بین‌المللی «• تقویت تروریسم جهانی: طالبان با پناه دادن به گروه‌هایی مانند القاعده، زمینه را برای گسترش شبکه‌های تروریستی جهانی فراهم کرده‌اند. این وضعیت می‌تواند به افزایش حملات تروریستی در مناطق مختلف جهان منجر شود. تشدید بی‌ثباتی در منطقه: پیروزی طالبان الهام‌بخش گروه‌های افراط‌گرای دیگر در مناطق ناآرام جهان مانند خاورمیانه، آفریقا و آسیای مرکزی خواهد شد. این روند بی‌ثباتی منطقه‌ای را تشدید می‌کند. تهدید مهاجرت گسترده: بحران‌های انسانی و کوچ‌های اجباری ناشی از حاکمیت طالبان می‌تواند موجی از مهاجرت را به سمت کشورهای همسایه و حتی اروپا ایجاد کند، که منجر به بحران‌های جدید انسانی و سیاسی در این کشورها خواهد شد. ایجاد الگوی حکومتی خطرناک: طالبان با ترکیب تروریسم و سیاست، الگوی جدیدی از حکومت‌داری افراطی را معرفی کرده‌اند که می‌تواند گروه‌های مشابه را تشویق به تقلید کند. این امر تهدیدی برای نظم بین‌المللی و ارزش‌های دموکراتیک به شمار می‌آید. افزایش جرایم سازمان‌یافته: قاچاق مواد مخدر و انسان توسط طالبان به گسترش جرایم سازمان‌یافته در سطح جهانی دامن می‌زند و امنیت و اقتصاد جهانی را تهدید می‌کند.» خواسته‌های زنان معترض در این نامه گنجانیده شده که رسانه فرخنده بدون دخل و تصرف در آن به دست نشر سپرده است. « ما خواستار یک رویکرد اصولی و عادلانه هستیم که شامل موارد زیر است: لغو توافقنامه صلح: این توافقنامه، به‌جای دستیابی به صلح، به طالبان قدرت بیشتری داده و نقش مردم افغانستان را نادیده گرفته است. ما از شما می‌خواهیم تا برای لغو این توافقنامه اقدام کنید. محاکمه رهبران طالبان: رهبران طالبان باید در دادگاه‌های بین‌المللی پاسخگوی جنایات جنگی و نقض گسترده حقوق بشر باشند. تقویت دولت منتخب افغانستان: مردم افغانستان به دموکراسی و انتخاب آزادانه اعتقاد دارند. حمایت از دولت منتخب و مشروع می‌تواند راهی برای بازگشت ثبات باشد. تقویت نهادهای مدنی و رسانه‌های آزاد: سازمان‌ها و نهادهای مدنی که در شرایط دشوار برای کمک‌رسانی و دفاع از حقوق مردم تلاش می‌کنند، و همچنین رسانه‌های آزاد که به‌عنوان صدای مردم فعالیت می‌کنند، نیاز به حمایت فوری و تقویت دارند. اعمال فشار دیپلماتیک بر طالبان: طالبان باید تحت فشار بین‌المللی قرار گیرند. این فشار می‌تواند شامل تحریم‌های هدفمند، انزوای سیاسی، و مسدود کردن دارایی‌های رهبران طالبان. تاریخ در برابر این لحظه سکوت نخواهد کرد. تصمیم شما برای حمایت از مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دخترانی که تحت ظلم طالبان قرار گرفته‌اند، می‌تواند سرنوشت این کشور را تغییر دهد. ما از شما می‌خواهیم تا با استفاده از نفوذ و قدرت خود، برای ایجاد عدالت، آزادی، و صلح در افغانستان اقدام کنید.»