افزایش وابستگی زنان و کودکان به کمک‌های غذایی
فرخنده: در حالی که بحران اقتصادی و ناامنی غذایی در افغانستان رو به افزایش است، زنان و کودکان آسیب‌پذیرترین قشر در برابر این وضعیت شناخته می‌شوند. نهادهای بین‌المللی از جمله برنامه جهانی غذا (WFP) هشدار داده‌اند که میلیون‌ها زن و کودک، به‌ویژه در خانواده‌هایی که توسط زنان سرپرستی می‌شوند، همچنان در تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای روزانه با دشواری جدی مواجه‌اند. براساس اطلاعات تازه منتشر شده از سوی این نهاد، در سال گذشته میلادی، بیش از ۱۰ میلیون زن و کودک در سراسر افغانستان از کمک‌های غذایی بهره‌مند شده‌اند. این رقم نشان‌دهنده عمق بحران و شدت آسیب‌پذیری قشرهایی است که از حمایت‌های اقتصادی، اجتماعی و قانونی محروم مانده‌اند. کارشناسان می‌گویند که خانواده‌های زن‌سرپرست، که پس از تغییر نظام در افغانستان بیش از پیش به حاشیه رانده شده‌اند، اکنون برای بقا به کمک‌های نهادهای بین‌المللی وابسته‌اند. در برخی ولایت‌ها، محدودیت‌های شدید برای اشتغال زنان باعث شده تا مادران نان‌آور نتوانند حتی حداقل درآمد برای زنده ماندن خانواده خود تأمین کنند. در حال حاضر، بر بنیاد آمار نهادهای امدادرسان، دو نفر از هر سه خانواده‌ای که توسط زنان اداره می‌شوند، توان تأمین غذای کافی برای اعضای خانواده‌شان را ندارند. این وضعیت، افزون بر آسیب‌های جسمی، پیامدهای روانی و اجتماعی گسترده‌ای نیز برای کودکان به همراه دارد. با وجود تلاش‌های جامعه جهانی برای کاهش گرسنگی، سازمان‌های امدادرسان همچنان از کمبود منابع، محدودیت‌های امنیتی و چالش‌های سیاسی در روند توزیع کمک‌ها گزارش می‌دهند. این محدودیت‌ها، امکان دسترسی پایدار به مواد غذایی را برای بسیاری از خانواده‌های نیازمند، به‌ویژه در مناطق دورافتاده، دشوار ساخته است. نگرانی‌های فزاینده از افزایش وابستگی شهروندان به کمک‌های خارجی در کنار نبود یک برنامه جامع ملی برای مبارزه با فقر و سوءتغذیه، آینده‌ای مبهم را برای میلیون‌ها زن و کودک افغان رقم زده است. نهادهای بین‌المللی خواستار اقدام فوری و هماهنگ برای رسیدگی به بحران بشری در افغانستان شده‌اند.
تداوم اجرای مجازات شلاق توسط طالبان بالای زنان
فرخنده: دادگاه عالی طالبان اعلام کرده که چهار تن، از جمله زنان، به اتهام «روابط خارج از ازدواج» و «فرار از منزل» در ولایت‌های فاریاب و ننگرهار مجازات بدنی شده‌اند. به گفته این نهاد، دو تن در فاریاب به یک سال حبس و دو تن دیگر در ننگرهار به ۳۳ ضربه شلاق محکوم شده‌اند. براساس خبرنامه‌های جداگانه‌ای که روز پنج‌شنبه، ۱۲ سرطان منتشر شد، این احکام در دادگاه‌های محلی و با استناد به برداشت‌های سخت‌گیرانه از شریعت صادر شده‌اند. اجرای این گونه مجازات‌ها، به‌ویژه در مورد زنان، انتقادهای گسترده نهادهای حقوق بشری را برانگیخته است. در اکثر موارد مشابه، زنان قربانی بیشترین فشارهای قضایی و اجتماعی شده‌اند. سازمان‌های مدافع حقوق زنان می‌گویند که در فضای کنونی، بسیاری از زنان نه‌تنها از حق دفاع مؤثر در برابر اتهامات محروم‌اند، بلکه روند رسیدگی به پرونده‌های آنان نیز فاقد شفافیت و معیارهای قانونی است. اقدامات اخیر طالبان، بخشی از بازگشت سیاست‌های محدودکننده بر زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، قضایی و فردی تعبیر می‌شود. فرار از خشونت خانوادگی، که در بسیاری از موارد انگیزه‌ی ترک منزل از سوی زنان است، اکنون به‌عنوان «جرم» در دادگاه‌های طالبان مجازات می‌شود. در همین حال، دادگاه‌های موسوم به “صحرایی” و بدون دسترسی به وکیل مدافع یا محاکمه علنی، به نگرانی‌ها درباره نقض گسترده حقوق زنان و بی‌عدالتی ساختاری در ساختار قضایی امارت اسلامی دامن زده است. این احکام، به گفته فعالان، موجب تقویت فضای ترس و خاموشی برای زنان در افغانستان شده است. نهادهای بین‌المللی حقوق بشر بارها از طالبان خواسته‌اند تا به اصول حقوق بشری و استانداردهای بین‌المللی دادرسی احترام بگذارند. با این حال، روندهای جاری نشان می‌دهد که عدالت برای زنان در افغانستان همچنان در سایه سنگین رویکردهای ایدئولوژیک و مردسالارانه قرار دارد.
سازمان صحی: نزدیک به ۱۰ درصد جمعیت افغانستان به اختلال‌های ناشی از مواد مخدر مبتلا هستند
فرخنده: در کشوری که دهه‌ها جنگ، فقر و بی‌عدالتی اجتماعی بر روان جمعی مردم سایه انداخته، زنان افغانستان اکنون با یکی از نادیده‌گرفته‌شده‌ترین بحران‌های صحی و اجتماعی دست و پنجه نرم می‌کنند: اعتیاد. سازمان صحی جهان (WHO) اعلام کرده که حدود چهار میلیون نفر – یعنی نزدیک به ۱۰ درصد جمعیت افغانستان – به اختلال‌های ناشی از مواد مخدر مبتلا هستند. در میان این آمار تکان‌دهنده، هزاران زن افغان نیز حضور دارند که در سکوت، تبعیض و محرومیت، بار سنگین اعتیاد را بر دوش می‌کشند. حنان بلخی، مدیر منطقه‌ای سازمان صحی جهان برای شرق مدیترانه، پس از بازدید از مرکز ۱۰۰ بستر درمان اعتیاد ویژه زنان و کودکان در کابل، وضعیت این بیماران را نگران‌کننده اما امیدبخش خوانده است. وی گفته که «قدرت و استقامت زنانی که با عزت نفس در حال درمان‌اند، تحسین‌برانگیز است» و افزود که «همه سزاوار فرصتی برای بهبود و امیدواری هستند.» در کشوری که زنان اغلب از دسترسی به خدمات درمانی محروم‌اند، مراکز ویژه برای درمان اعتیاد زنان، روزنه‌ای از امید ایجاد کرده است. این مراکز نه تنها به نیازهای صحی پاسخ می‌دهند، بلکه فضای امنی برای ترمیم کرامت از دست‌رفته زنان فراهم می‌سازند. با آنکه از آغاز سال ۲۰۲۴ میلادی تا ماه می، بیش از ۷۱ هزار بیمار در مراکز درمانی تحت حمایت سازمان صحی جهان مداوا شده‌اند، هنوز هم شمار زیادی از زنان معتاد، به دلیل stigma اجتماعی، محدودیت‌های فرهنگی و نبود حمایت خانواده، از دریافت کمک محروم می‌مانند. گزارش‌ها حاکی از آن است که بسیاری از این زنان، قربانی خشونت خانوادگی، ازدواج‌های اجباری یا فقر شدید بوده‌اند؛ شرایطی که زمینه‌ساز افتادن به دام اعتیاد شده است. بازتوانی این زنان نه تنها نیازمند امکانات طبی، بلکه مستلزم یک تغییر نگرش اجتماعی و سیاسی در قبال زنان آسیب‌پذیر است. در حالی‌که بحران اعتیاد در افغانستان همچنان در حال گسترش است، نقش نهادهای بین‌المللی و تلاش زنان شجاعی که برای بازیابی زندگی‌شان مبارزه می‌کنند، نقطه‌ی امیدی است که نباید نادیده گرفته شود. بازسازی یک جامعه سالم، بدون نجات زنان آن از چنگال اعتیاد، ممکن نیست.
بازداشت دو کارمند نهاد فرهنگی به اتهام «تبلیغ فمینیسم و مسیحیت» در کابل
فرخنده: در تازه‌ترین اقدام نهادهای اجرایی امارت اسلامی، وزارت امر به معروف و نهی از منکر اعلام کرده که دو تن از کارمندان یک موسسه فرهنگی-مذهبی در کابل را به اتهام ترویج «افکار مخالف با اسلام» بازداشت کرده است. به گفته‌ی این وزارت، بازداشت‌شدگان متهم‌اند که مردم را به باورهای فمینیستی و دین مسیحیت دعوت می‌کرده‌اند. سخنگوی این نهاد، سیف‌السلام خیبر، در گفت‌وگو با رسانه‌ها اظهار داشت که تحقیقات در این زمینه ادامه دارد و اعترافات افراد بازداشت‌شده در آینده‌ی نزدیک منتشر خواهد شد. وی تأکید کرد که فعالیت‌های آن‌ها “مخالف ارزش‌های اسلامی و احکام شریعت” بوده است. یکی از بازداشت‌شدگان، سیدرضا نام دارد که اصالتاً از ولایت میدان وردک بوده و در ناحیه ششم شهر کابل سکونت داشته است. منابع رسمی هویت فرد دوم را تاکنون فاش نکرده‌اند. در حالی که طالبان ادعا می‌کند این بازداشت‌ها در چارچوب حفاظت از ارزش‌های دینی صورت گرفته، ناظران و فعالان حقوق بشر می‌گویند که این‌گونه اقدامات در راستای سرکوب آزادی‌های مذهبی، فکری و اجتماعی در افغانستان است. آنان هشدار می‌دهند که برخوردهای امنیتی با فعالان مدنی و فرهنگی، فضا را برای گفت‌وگو و تفاهم در جامعه محدودتر می‌سازد. جنبش‌های دفاع از حقوق زنان و آزادی‌های دینی در افغانستان طی سال‌های اخیر تحت فشار شدید قرار گرفته‌اند. گروه طالبان با استناد به قانون «امر به معروف» که توسط رهبری این گروه تصویب شده، به خود اختیارات قضایی، امنیتی و اجرایی داده است؛ امری که از دید کارشناسان نقض اصل تفکیک قوا و عدالت حقوقی تلقی می‌شود. گفتنی‌ست که در کنار فعالان فرهنگی و مدنی، تعدادی از روزنامه‌نگاران نیز در سال‌های گذشته به اتهامات مشابه بازداشت و در زندان‌های پلچرخی و بگرام محبوس شده‌اند؛ موضوعی که واکنش تند نهادهای مدافع آزادی بیان در سطح بین‌المللی را در پی داشته است.
نگرانی جنبش زنان عدالت‌خواه از موج اخراج مهاجران افغانستان توسط ایران
فرخنده: همزمان با افزایش روند بازگرداندن مهاجران افغان از ایران، جنبش زنان عدالت‌خواه نسبت به وضعیت کودکان و زنان در این روند هشدار داده و آن را مغایر با اصول انسانی و قوانین بین‌المللی دانسته است. این جنبش روز دوشنبه، ۹ سرطان، با نشر بیانیه‌ای، اقدام حکومت ایران در بازگرداندن گسترده مهاجران را «غیرمسؤولانه» توصیف کرده و گفته است که بسیاری از این افراد به جای حمایت، با خشونت، توهین و بازداشت‌های دسته‌جمعی روبه‌رو می‌شوند. در بخشی از این بیانیه آمده است: «هزاران زن، مرد و کودک که برای فرار از فقر، جنگ و ناامنی به ایران پناه برده بودند، اکنون با برخوردهایی مواجه‌اند که کرامت انسانی آن‌ها را زیر پا می‌گذارد.» جنبش زنان عدالت‌خواه همچنین از دولت ایران خواسته است که فوراً روند اخراج اجباری مهاجران را متوقف کرده و به حقوق انسانی آنان احترام بگذارد. این فعالان همچنین از سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی خواسته‌اند تا با مداخله فوری، از نقض بیشتر حقوق مهاجران جلوگیری کنند. گزارش‌های سازمان بین‌المللی مهاجرت نشان می‌دهد که تنها در ماه جون سال روان، بیش از ۲۳۰ هزار مهاجر افغان از ایران اخراج شده‌اند که بسیاری از آن‌ها بدون طی مراحل قانونی و به‌صورت اجباری بازگردانده شده‌اند. فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که اخراج‌های دسته‌جمعی، به‌ویژه بدون درنظر گرفتن وضعیت کودکان، زنان و افراد آسیب‌پذیر، می‌تواند بحران انسانی در مرزهای غربی افغانستان را عمیق‌تر سازد.
جدایی بیش از پنج هزار کودک افغانستان از خانوادههایشان در پی بازگشت اجباری از ایران
فرخنده: روند بازگشت اجباری مهاجران افغان از ایران، بحران‌های انسانی گسترده‌ای را به‌دنبال داشته که از جمله نگران‌کننده‌ترین آن‌ها، جدایی هزاران کودک از خانوادههایشان است. تاج‌الدین اویواله، نماینده صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) در افغانستان، روز یک‌شنبه ۸ سرطان با نشر پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که طی موج اخیر اخراج‌ها، بیش از پنج هزار کودک بدون همراهی والدین یا سرپرست وارد خاک افغانستان شده‌اند. به‌گفته اویواله، به‌صورت میانگین روزانه حدود ۲۰ هزار شهروند افغان از ایران به کشور بازگردانده می‌شوند که تقریباً یک‌چهارم آنان را کودکان تشکیل می‌دهند. او همچنین تأکید کرد که یونیسف در حال حاضر در مرزهای غربی افغانستان، به ویژه در ولایت هرات، در زمینه‌های خدمات صحی، تغذیه و دسترسی به آب آشامیدنی پاک، به این بازگشت‌کنندگان کمک‌رسانی می‌کند. در روزهای گذشته، گزارش‌هایی از افزایش ناگهانی روند اخراج مهاجران افغان از ایران منتشر شده است؛ به‌طوری که تنها در یک هفته، بیش از ۱۰۰ هزار نفر به‌گونه اجباری به افغانستان بازگشت داده شده‌اند. این وضعیت نگرانی شدید نهادهای حقوق بشری و سازمان‌های امدادرسان را برانگیخته است، چرا که بازگشت‌های ناگهانی و گسترده، به‌ویژه بدون در نظر گرفتن وضعیت کودکان، می‌تواند پیامدهای بلندمدت روانی و اجتماعی در پی داشته باشد.
افغانستان با بیشترین آمار کودکان واکسین نشده رکورد دار شد
فرخنده: در حالی‌که بحران انسانی در افغانستان ابعاد گسترده‌تری می‌یابد، تازه‌ترین آمار سازمان یونیسف نشان می‌دهد که میلیون‌ها کودک افغان هنوز به خدمات واکسیناسیون ابتدایی دسترسی ندارند. تنها ۱۶.۲ درصد از کودکان کشور به‌طور کامل واکسین شده‌اند؛ آماری که افغانستان را در میان بیست کشور دارای بیشترین میزان کودکان فاقد واکسن قرار داده است. گزارش تازه صندوق حمایت از کودکان ملل متحد (یونیسف) که روز شنبه، ۷ سرطان منتشر شده، بر وضعیت نگران‌کننده سلامت کودکان در افغانستان تأکید دارد. بر پایه برآورد این نهاد، اگر دسترسی به واکسن‌ها به‌صورت گسترده در کشور فراهم شود، بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۳۰ می‌توان از مرگ ۴.۹ تا ۵.۴ میلیون کودک جلوگیری کرد. یونیسف همچنین اعلام کرده است که با پشتیبانی مالی دولت جاپان، در حال اجرای برنامه‌هایی برای افزایش پوشش واکسیناسیون در افغانستان است. این در حالی است که چالش‌هایی مانند ناامنی، فقر، ضعف زیرساخت‌های صحی و محدودیت‌های اجتماعی، دسترسی میلیون‌ها کودک را به واکسن‌های حیاتی مانند سرخک، سیاه‌سرفه، فلج اطفال و هپاتیت دشوار کرده است. از سوی دیگر، برنامه جهانی غذا (WFP) پیش‌تر هشدار داده بود که نزدیک به چهار میلیون مادر و کودک در افغانستان دچار سوءتغذیه حاد هستند و پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۲۵، حدود ۳.۵ میلیون کودک دیگر نیز در معرض این وضعیت قرار بگیرند. سوءتغذیه، ایمنی بدن کودکان را کاهش داده و آنان را در برابر بیماری‌های قابل پیشگیری با واکسن آسیب‌پذیرتر می‌کند. با آنکه کارزارهای منظم واکسیناسیون فلج اطفال در افغانستان همچنان برگزار می‌شود، گزارش‌ها نشان می‌دهد که این بیماری هنوز به‌طور کامل ریشه‌کن نشده است؛ پدیده‌ای که نه تنها تهدیدی برای کودکان افغان بلکه خطری برای سلامت عمومی در سطح منطقه به شمار می‌رود.
دختران دانش آموز افغانستان در دوشنبه از مکتب فارغ شدند
فرخنده: در یک مراسم فراغت در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، ده‌ها دانش‌آموز افغانستان از جمله شماری از دختران از صنف دوازدهم مکتب مربوط به سفارت افغانستان فارغ شدند؛ در حالی‌که همتایان‌شان در افغانستان تحت حکومت طالبان، از حق آموزش متوسطه و عالی محروم‌اند. این مراسم در محوطه مکتب سامانیان در داخل سفارت افغانستان در دوشنبه برگزار شد؛ جایی که از سال ۲۰۲۱ به‌عنوان یکی از معدود نهادهای آموزشی برای مهاجران افغان در تاجیکستان فعالیت می‌کند. سفیر افغانستان در تاجیکستان، در سخنرانی خود در این مراسم، دانش‌آموزان دختر را «صدای رسای نسلی خاموش‌شده در افغانستان» خواند و گفت: «شما نمایندگان دخترانی هستید که امروز در نظام طالبان، از حق آموزش محروم‌اند. این فارغ‌التحصیلی نه تنها یک دستاورد آموزشی، بلکه مقاومت مدنی و انسانی در برابر خاموشی است.» مکتب سامانیان از زمان سقوط دولت جمهوری اسلامی افغانستان، پذیرای فرزندان دیپلمات‌ها و مهاجران افغانستان در تاجیکستان بوده است. این نهاد با همکاری وزارت معارف تاجیکستان و سازمان‌های بین‌المللی، فرصت ادامه تحصیل را برای بیش از ۲۰۰ دانش‌آموز فراهم کرده است. به‌گفته نوروز جمعه‌مراد، رئیس مطبوعات وزارت معارف تاجیکستان، دولت این کشور سالانه بین ۴۰ تا ۵۰ بورس تحصیلی در مقاطع مختلف دانشگاهی برای دانشجویان افغانستان در نظر می‌گیرد. بسیاری از فارغ‌التحصیلان این مکتب، متقاضی ادامه تحصیل در رشته‌هایی چون پزشکی، مهندسی و تعلیم و تربیه در دانشگاه‌هایی نظیر دانشگاه ملی تاجیکستان و دانشگاه پزشکی ابن سینا هستند. فارغ‌التحصیلی این دختران در تبعید، در شرایطی برگزار می‌شود که بر اساس سیاست‌های فعلی امارت اسلامی طالبان، دختران بالاتر از صنف ششم از رفتن به مکتب و دانشگاه در داخل افغانستان منع شده‌اند اقدامی که موجی از انتقادهای بین‌المللی و اعتراضات داخلی را به‌دنبال داشته است. در کنار شادی این موفقیت، واقعیت تلخ زندگی مهاجران افغانستان در تاجیکستان نیز به چشم می‌خورد. بسیاری از خانواده‌های افغانستان در شهرک وحدت و اطراف دوشنبه، در شرایط سخت اقتصادی، بدون اسناد اقامت مشخص زندگی می‌کنند و دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و آموزشی دارند.
عدم حضور طالبان در نشست سازمان ملل درباره وضعیت زنان افغانستان
فرخنده: کمیته رفع تبعیض علیه زنان سازمان ملل متحد اعلام کرده است که با وجود دعوت غیررسمی از مقامات طالبان برای حضور در نشست اخیر این کمیته، هیچ پاسخی از سوی آنان دریافت نشده است. این نشست با محوریت بررسی وضعیت حقوق زنان در افغانستان، در مقر سازمان ملل در ژنو برگزار شد. در این نشست، نمایندگی دائمی افغانستان در سازمان ملل متحد چهارمین گزارش دوره‌ای مربوط به اجرای کنوانسیون بین‌المللی رفع تبعیض علیه زنان را ارائه کرد. این گزارش در غیاب نمایندگان حکومت فعلی افغانستان و با مشارکت شماری از مقامات پیشین و فعالان حقوق زنان در تبعید ارائه شده است. اعضای کمیته در جریان این نشست، سیاست‌ها و اقدامات طالبان را که منجر به محدودیت‌های گسترده علیه زنان و دختران شده، مورد بررسی قرار دادند و آن را نوعی تبعیض سیستماتیک توصیف کردند. باندانا رانا، یکی از اعضای کمیته و مسئول پرونده افغانستان، در سخنانی تأکید کرد که این نهاد وظیفه دارد با شفافیت و بر پایه تعهدات بین‌المللی، وضعیت زنان در افغانستان را ارزیابی کند. او همچنین خاطرنشان کرد که کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان، همچنان برای افغانستان الزام‌آور است، صرف‌نظر از تغییرات سیاسی یا حاکمیتی در کشور. به گفته رانا، اصولی نظیر کرامت انسانی، برابری، عدالت و حق آموزش برای زنان و دختران، انگیزه اصلی ادامه این روند بوده است. او ابراز امیدواری کرد که چنین نشست‌هایی بتواند زمینه‌ساز پاسخ‌گویی بیشتر و احیای حقوق زنان در افغانستان شود. نحله حیدر، رئیس کمیته نیز با تأکید بر اهمیت این بررسی، گفت که اقدام اخیر می‌تواند الگویی برای رسیدگی به مواردی باشد که حاکمان یک کشور در اجرای تعهدات بین‌المللی خود کوتاهی می‌کنند. بر اساس گزارش‌ها، این نخستین بار است که گفت‌وگو درباره تعهدات حقوق بشری یک کشور بدون حضور رسمی دولت آن و با مشارکت مقام‌های پیشین انجام می‌شود، که آن را به اقدامی کم‌سابقه در چارچوب سازوکارهای سازمان ملل تبدیل کرده است.
گروه تازه‌ای از دانشجویان افغانستان به شمول دختران با بورسیه تحصیلی وارد پاکستان شدند
فرخنده: در ادامه برنامه‌ٔ کمک‌های آموزشی پاکستان به شهروندان افغانستان، صدها دانشجوی افغان در مرحله سوم بورسیه تحصیلی “علامه اقبال” وارد پاکستان شده‌اند. محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان، با اعلام این خبر در شبکه اجتماعی “ایکس” گفته است که این دانشجویان در رشته‌های مختلف از جمله پزشکی، مهندسی، علوم کامپیوتر، مدیریت، زراعت و علوم اجتماعی در دانشگاه‌های مختلف پاکستان ثبت‌نام شده‌اند و دوره تحصیلی آن‌ها به‌طور کامل رایگان خواهد بود. او همچنین تأکید کرده است که در میان این گروه از دانشجویان، دختران نیز حضور دارند. این در حالی است که در داخل افغانستان، به‌دنبال محدودیت‌های وضع‌شده توسط حکومت طالبان، دختران از ادامه تحصیل در مقاطع متوسطه و عالی بازمانده‌اند. پیش از این نیز گزارش شده بود که در مرحله ثبت‌نام برای این بورسیه‌ها، حدود ۲۰ هزار نفر از افغانستان متقاضی شده‌اند که در میان آن‌ها حدود پنج هزار دختر نیز حضور داشته‌اند. مرحله دوم این برنامه آموزشی سال گذشته میلادی آغاز شد و تاکنون در مجموع چهار هزار و ۵۰۰ بورسیه تحصیلی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا در اختیار دانشجویان افغان قرار گرفته است. برنامه بورسیه “علامه اقبال” بخشی از تلاش‌های منطقه‌ای برای توسعه فرصت‌های آموزشی و ایجاد ظرفیت‌های علمی برای جوانان افغان ارزیابی می‌شود.