جنبش صدای زنان: اخراج اجباری مهاجران افغانستان تهدیدی برای زندگی آن‌هاست
فرخنده: جنبش صدای زنان افغانستانستان در واکنش به اخراج اجباری مهاجران افغانستان از ایران، در اعلامیه‌ای هشدار داد که این اقدام تهدیدی جدی برای زندگی و امنیت آن‌هاست. در این اعلامیه آمده است: «بسیاری از این افراد به دلایل سیاسی، اجتماعی و داشتن وظایف نظامی در دولت پیشین از کشور فرار کرده‌اند و بازگشت اجباری آنها به افغانستانستان که همچنان با چالش‌های جدی امنیتی و انسانی مواجه است، عواقب وخیمی خواهد داشت.» این جنبش از سازمان ملل متحد و کمیساریای عالی این سازمان در امور مهاجران مقیم ایران خواسته است که به وضعیت بحرانی پناهندگان افغانستان در این کشور رسیدگی کنند. آنها تأکید کرده‌اند که نمایندگان ملل متحد باید با دولت ایران برای توقف روند «اخراج اجباری» مذاکراتی انجام دهند تا مهاجران افغانستان بتوانند در شرایطی امن و با کرامت انسانی زندگی کنند. جنبش صدای زنان همچنین از ملل متحد خواسته است که به وضعیت درخواست پناهندگی افرادی که با بازگشت به کشور تحت حاکمیت طالبان با خطرات جدی مواجه‌اند، رسیدگی کند. آنها بر این باورند که جامعه جهانی باید به مسئولیت‌های خود در قبال پناهندگان عمل کند و به حفظ کرامت انسانی آنها توجه ویژه‌ای داشته باشد. این جنبش همچنین از نهادهای بین‌المللی و فعالان حقوق بشر خواسته است که برای حمایت از پناهندگان افغانستانستان و هم‌صدا شدن با این جنبش اقدام کنند.
اعتراض فعالان افغانستان در فرانسه: نسل‌کشی هزاره‌ها به‌رسمیت شناخته شود
فرخنده: شهروندان افغانستان در شهر تولوز فرانسه گردهم آمدند تا اعتراض خود را علیه «نسل‌کشی» هزاره‌ها در افغانستان اعلام کنند و خواستار به‌رسمیت‌شناخته‌شدن این جنایت شدند. معترضان در قطعنامهای که منتشر کردند، از سازمان ملل متحد و نهادهای بین‌المللی خواستند تا اقدامات فوری برای حفاظت از این گروه قومی و رسیدگی به جنایات صورت‌گرفته علیه آنها انجام دهند. در این گردهمایی، معترضان تأکید کردند که سازمان ملل متحد باید یک کمیسیون حقیقت‌یاب برای بررسی و تحقیق درباره‌ی «نسل‌کشی» هزاره‌ها در افغانستان تشکیل دهد. آنها همچنین خواهان آغاز تحقیقات از سوی دادگاه کیفری بین‌المللی برای شناسایی، پیگرد و مجازات مرتکبان این جنایات شدند. یکی دیگر از مطالبات معترضان، ایجاد یک سیستم حفاظتی برای مردم هزاره با کمک و نظارت بین‌المللی بود. آنان از جامعه جهانی و کشورهای پناهنده‌پذیر نیز درخواست کردند که توجه بیشتری به آسیب‌پذیری این جامعه داشته باشند و برنامه‌های اسکان مجدد هزاره‌ها را در اولویت قرار دهند. در سال‌های اخیر، هزاره‌ها به‌طور مداوم هدف حملات هدفمند و خشونت‌های سیستماتیک قرار گرفته‌اند. یکی از جدیدترین این حملات در ۲۲ سنبله سال جاری رخ داد، زمانی که ۱۴ نفر از باشندگان روستای «قریودال» در ولسوالی سنگ‌تخت‌وبندر ولایت دایکندی توسط افراد مسلح به قتل رسیدند. گروه تروریستی داعش مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. این رویداد واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشت. کشورهای مختلف و سازمان‌های بین‌المللی این کشتار را محکوم کردند. از دید فعالان حقوق بشری، این حملات ادامه‌ی روند کشتار هدفمند هزاره‌ها و نشانه‌ی آشکاری از «نسل‌کشی» این گروه قومی-مذهبی در افغانستان است. هزاره‌ها یکی از کتله‌های قومی و مذهبی افغانستان هستند که در طول تاریخ هدف تبعیض و خشونت‌های گسترده قرار گرفته‌اند. طی دو دهه گذشته، این حملات به‌ویژه از سوی گروه‌های تروریستی مانند داعش و طالبان افزایش یافته است. کشتارهای دسته‌جمعی، انفجارها در مراکز آموزشی و مذهبی هزاره‌ها بخشی از این خشونت‌ها بوده‌اند. با وجود محکومیت‌های بین‌المللی، تاکنون اقدام جدی و مؤثری از سوی دولت‌ها و نهادهای جهانی برای پایان‌دادن به این جنایات صورت نگرفته است. گردهمایی اعتراضی شهروندان افغانستان در تولوز، بازتاب‌دهنده‌ی خواست جامعه‌ی هزاره برای توجه بیشتر جهانیان به وضعیت بحرانی این گروه و تلاش برای پایان‌دادن به کشتار هدفمند آنها است.
وزیر خارجه ایسلند: طالبان باید به نقض حقوق بشر پاسخگو باشد
فرخنده: توردیس گیلفادوتیر، وزیر خارجه ایسلند، در سخنرانی خود در هفتاد و نهمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، از طرحی برای پاسخگو ساختن طالبان به خاطر نقض حقوق بشر، به ویژه حقوق زنان، حمایت کرد. او با ابراز نگرانی شدید از وضعیت زنان و دختران در افغانستان گفت: «فهم این موضوع برای من دشوار است که در این جهان، در این عصر پیشرفته، جوامعی وجود دارد که در آن دختران اجازه رفتن به مکتب را ندارند.» گیلفادوتیر همچنین به محدودیت‌های اجتماعی شدید اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که در برخی جوامع، دختران حتی اجازه خندیدن در ملاء عام را ندارند و زنان از شرکت در گفتگوهای عمومی محروم هستند. او افزود: «یک دختر نوجوان در افغانستان که در ملاء عام آهنگی شاد بخواند، در خطر بازداشت، تحقیر، طرد شدن، لت و کوب یا حتی بدتر از آن قرار دارد.» وزیر خارجه ایسلند در ادامه اعلام کرد که کشورش از اقدام منطقه‌ای که این هفته در نیویورک اعلام شد، حمایت می‌کند. این طرح به‌منظور متهم کردن طالبان به نقض جدی حقوق بشر، به ویژه علیه زنان، تنظیم شده است. گیلفادوتیر تأکید کرد که زمان آن فرا رسیده است که جامعه جهانی با اقداماتی قاطع به این نقض‌های فاحش حقوق بشر پاسخ دهد و از حقوق بنیادین زنان و دختران در افغانستان حمایت کند.
براون: رفتار طالبان با زنان به «اپارتاید جنسیتی» تبدیل شده است
فرخنده: گوردون براون، فرستاده ویژه ملل متحد برای آموزش جهانی، در یک نشست خبری اعلام کرد که اطمینان دارد کمیته حقوقی ملل متحد رفتار طالبان با زنان و دختران افغانستان را به عنوان «اپارتاید جنسیتی» به رسمیت خواهد شناخت. آقای براون در این نشست به برگزاری جلسه‌ای در ماه اکتبر توسط کمیته حقوقی ملل متحد اشاره کرد که قرار است به بررسی تعریف اپارتاید جنسیتی بپردازد. او خاطرنشان کرد: «ممکن است تصمیم‌گیری در این باره در ماه اکتبر یا بعد از آن صورت گیرد؛ اما من مطمئن هستم که اکنون مردم می‌بینند چه چیزی در افغانستان در حال رخ دادن است.» وی به شدت سرکوب‌های طالبان اشاره کرد و گفت: «زنان و دختران افغانستان به‌طور فزاینده‌ای از حقوق اولیه خود محروم می‌شوند.» به گفته وی، محدودیت‌ها به حدی افزایش یافته که دختران نوجوان حتی نمی‌توانند بدون همراه در جاده‌ها قدم بزنند و از اشتغال در بخش‌های عمومی نیز محروم شده‌اند. براون افزود: «آزادی بیان در عرصه عمومی به شدت کاهش یافته است. این سرکوب نظام‌مند، شکلی از اپارتاید مبتنی بر جنسیت است.» او با قاطعیت اظهار داشت: «این سرکوب آشکاراً به شکلی از اپارتاید جنسیتی تبدیل شده است و من مطمئن هستم که کمیته حقوقی سازمان ملل این واقعیت را به رسمیت خواهد شناخت.» این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که کشورهای مختلف و فعالان حقوق بشر از افغانستان همواره خواهان به رسمیت شناسی «اپارتاید جنسیتی» به دلیل محدودیت‌های طالبان بر زنان و دختران هستند. براون با تأکید بر این موضوع، خواستار توجه و اقدام فوری جامعه جهانی به این بحران انسانی شد.
درخواست زنان از سازمان ملل برای توقف نسل‌کشی هزاره‌ها در افغانستان
فرخنده: در یک گردهمایی مهم که به مناسبت دومین سالگرد حمله مرگبار بر آموزشگاه کاج در منطقه دشت برچی کابل و یادبود از کشتار هزاره‌های ارزگان در پاکستان برگزار شد، زنان هزاره قطعنامهای صادر کردند که در آن از سازمان ملل متحد و جامعه بین‌المللی درخواست شد تا نسل‌کشی هزاره‌ها را به رسمیت شناخته و برای توقف این جنایات سیستماتیک اقدامات جدی انجام دهند. در این گردهمایی که با حضور ده‌ها زن هزاره برگزار شد، سخنرانان به جنایات سازمان‌یافته علیه هزاره‌ها اشاره کرده و از بی‌توجهی جهانی نسبت به این نسل‌کشی ابراز نگرانی کردند. در قطعنامه صادره از سوی زنان هزاره به ادامه روند نسل‌کشی و کشتارهای سازمان‌یافته علیه هزاره‌ها اشاره شده است. آنها از سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی خواسته‌اند تا نسل‌کشی هزاره‌ها را که تحت عناوین مختلف، به ویژه با نام داعش، انجام می‌شود به رسمیت بشناسند و برای توقف این جنایت‌ها، اقدام جدی و فوری به عمل آورند. زنان هزاره همچنین خواستار تشکیل یک کمیسیون مستقل از سوی سازمان ملل و نهادهای مدافع حقوق بشر شدند تا نسل‌زدایی هزاره‌ها در افغانستان مورد تحقیق جدی قرار بگیرد. در قطعنامه آمده است که نسل‌کشی هزاره‌ها از زمان فرمان تکفیری عبدالرحمان خان آغاز شده و تا به امروز به‌صورت سیستماتیک ادامه دارد؛ از حملات بر مکاتب و بیمارستان‌ها تا قتل‌عام مسافران و کوچ اجباری هزاره‌ها از مناطق مختلف. این زنان از جامعه جهانی خواسته‌اند که عاملان و سازمان‌دهندگان این کشتارها در دادگاه بین‌المللی جزایی محاکمه شوند و از هرگونه سکوت یا انفعال در قبال این جنایت جلوگیری شود. در ادامه قطعنامه، از نخبگان و قلم‌به‌دستان جامعه هزاره و تمامی مردم افغانستان خواسته شده است که در برابر سیاست‌های هزاره‌کشی در افغانستان متحد شوند و برای جلوگیری از این جنایت سهم بگیرند. زنان هزاره همچنین تأکید کردند که باید از خانواده‌های قربانیان نسل‌کشی اخیر در مرز دایکندی و غور و سایر قربانیان حمایت جامع صورت گیرد. آنها از سازمان ملل خواسته‌اند که از کوچ اجباری هزاره‌ها و باج‌گیری‌های صورت‌گرفته توسط مقامات فعلی افغانستان جلوگیری کند. حادثه غم‌انگیز آموزشگاه کاج که در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲ رخ داد، یکی از تکان‌دهنده‌ترین حملات علیه جامعه هزاره بود. در این حمله انتحاری، بیش از ۴۵ دانش‌آموز که اکثراً دختران هزاره بودند، جان باختند. این حمله که بخشی از کشتارهای سیستماتیک علیه هزاره‌ها در افغانستان است، تا به امروز پیگیری مؤثری از سوی مقامات طالبان نداشته و هیچ گروهی نیز رسماً مسئولیت آن را به‌عهده نگرفته است. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل، این حمله را به سلسله اقدامات داعش در افغانستان نسبت داده بود؛ در حالی که طالبان ادعا می‌کنند داعش در این کشور حضور ندارد. در پایان، این زنان یکبار دیگر از نهادهای حقوق بشری و سازمان‌های بین‌المللی درخواست کردند که با پیگیری جدی و فوری، به نسل‌کشی هزاره‌ها پایان دهند و جامعه جهانی را به ایستادگی در برابر این جنایات وادار کنند.
واکنش جهانی به نقض حقوق بشر در افغانستان؛ فشار بر طالبان افزایش می‌یابد
فرخنده: با ادامه نقض حقوق بشر و تبعیض جنسیتی علیه زنان و دختران در افغانستان، بیش از ۲۰ کشور در یک اقدام هماهنگ، از یک اقدام قانونی علیه طالبان حمایت کرده‌اند. این اقدام، که روز پنجشنبه توسط اسوشیتد پرس گزارش شد، نشان‌دهنده افزایش نگرانی‌های جهانی نسبت به وضعیت حقوق بشر در افغانستان است. در بیانیه مشترکی که این کشورها منتشر کردند، آنها به شدت نقض حقوق بشر و سوءاستفاده‌های گسترده در افغانستان را محکوم کردند. این حمایت‌ها که به‌دنبال افزایش فشارها بر طالبان صورت می‌گیرد، نشانه‌ای از اراده جامعه جهانی برای پاسخگو کردن این گروه به خاطر نقض کنوانسیون‌های بین‌المللی است. کشورهای استرالیا، کانادا، آلمان و هلند به‌عنوان پیشگامان این تلاش شناخته می‌شوند و اعلام کرده‌اند که هدف آنها ایجاد یک سازوکار حقوقی برای پاسخگویی طالبان به علت نقض حقوق زنان است. این حرکت، به‌ویژه پس از وضع قوانین محدودکننده برای زنان در افغانستان، ضرورت یافته است. از زمان تصرف دوباره قدرت توسط طالبان در سال اسد ۱۴۰۰، زنان و دختران با محدودیت‌های شدید و بی‌سابقه‌ای مواجه شده‌اند. آموزش بالاتر از صنف ششم برای آنان ممنوع و دسترسی به فضاهای عمومی به شدت محدود شده است. قوانین جدید وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، زنان را ملزم به پوشاندن صورت و خاموشی در اماکن عمومی کرده است. در حالی که این اقدام حقوقی در حاشیه مجمع عمومی ملل متحد در نیویورک اعلام شده، نگرانی‌های جهانی در خصوص وضعیت حقوق بشر در افغانستان به شدت افزایش یافته است. جامعه جهانی اکنون بر این باور است که باید فشار بیشتری بر طالبان اعمال شود تا به تعهدات بین‌المللی خود در زمینه حقوق بشر و حقوق زنان پایبند باشد. این تحولات، نه تنها به زنان و دختران افغانستان امید می‌دهد بلکه پیامی روشن به طالبان است که جامعه جهانی حاضر به سکوت در برابر نقض حقوق بشر نیست و از هیچ تلاشی برای دفاع از حقوق بشر دریغ نخواهد کرد.
ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل، طالبان را به جنایت علیه بشریت متهم کرد
فرخنده: ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل و فعال برجسته حق آموزش دختران، در دیداری با جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، ساختار ظالمانه آپارتاید جنسیتی طالبان را به عنوان «جنایت علیه بشریت» توصیف کرد و خواستار پاسخگویی این گروه در قبال اعمالشان شد. در این دیدار، ملاله یوسفزی بر اهمیت همبستگی رهبران جهان با زنان و دختران افغانستان تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود که رهبران جهانی بتوانند پیامی از امید و همبستگی برای زنان افغان ارسال کنند. او با اشاره به وضعیت کنونی دختران در افغانستان گفت: «از آخرین دیدار ما، انتظار نداشتیم که به وضعیتی برسیم که شاهد ممنوعیت تحصیل دختران باشیم؛ اما این واقعیت کنونی برای دختران در افغانستان است.» ملاله یوسفزی پیشتر نیز از دولت‌ها خواسته بود تا طالبان را برای جنایاتشان پاسخگو کنند. او در یک پیام ویدیویی که در صفحه اینستاگرامش منتشر کرد، اعلام کرد: «من و بسیاری از متحدان ما در سراسر جهان به مبارزه در کنار شما ادامه خواهیم داد؛ تا طالبان را پاسخگو کنیم. مردم در سراسر جهان صدای شما را می‌شنوند و در همبستگی با شما ایستاده‌اند. ما آرام نخواهیم گرفت تا زمانی که حقوق شما بازگردانده شوند.» او همچنین تصریح کرد که سه سال از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان می‌گذرد و محروم کردن دختران بالاتر از صنف ششم از ادامه آموزش و تحصیل، بخشی از «کارزار بی‌رحمانه و زن‌ستیزانه» طالبان است که هدف آن حذف زنان و دختران از مشارکت در کار، آموزش و زندگی عمومی است. اظهارات ملاله یوسفزی بار دیگر توجه جامعه جهانی را به وضعیت بحرانی زنان و دختران در افغانستان جلب کرده و بر ضرورت اقدام فوری برای حمایت از حقوق انسانی آنها تأکید می‌کند.
تظاهرات مهاجران افغانستان مقیم کانادا در پیوند به نسل‌کشی هزاره‌ها
فرخنده: ده‌ها نفر از شهروندان افغانستان مقیم کانادا در تورنتو، روز یک‌شنبه در اعتراض به «نسل‌کشی» هزاره‌ها در افغانستان تظاهرات کردند. این تجمع با حضور فعالان مدنی و نهادهای حقوق بشری برگزار شد. معترضان نگرانی خود را از کشتار هزاره‌ها ابراز و این اقدامات را محکوم کردند. علی احساسی، رئیس کمیته روابط خارجی پارلمان کانادا، که در این تجمع حضور داشت، اعلام کرد که پارلمان و وزارت خارجه کانادا از وضعیت هزاره‌ها در افغانستان مطلع هستند. در قطعنامه معترضان، خواستار اقدام فوری بین‌المللی علیه کشتار اخیر در دایکندی شدند. به تاریخ ۲۲ سنبله، ۱۴ نفر از باشندگان روستای «قریودال» در ولسوالی سنگ‌تخت‌وبندر دایکندی توسط افراد مسلح کشته شدند؛ مسئولیت این حمله را گروه داعش بر عهده گرفت. معترضان همچنین تأکید کردند که از سال ۲۰۰۱ تاکنون، بیش از ۲۹۴ حادثه خشونت‌آمیز علیه هزاره‌ها ثبت شده که در نتیجه آن بیش از ۲۲۲۸ نفر کشته و ۲۸۳۷ نفر زخمی شده‌اند. آنان از دولت کانادا و جامعه بین‌المللی خواستند تا نسل‌کشی هزاره‌ها را به رسمیت بشناسند و از حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه حقوق زنان و اقلیت‌ها، حمایت کنند. نهاد «نظارت عدالت شمال» نیز در همبستگی با جامعه هزاره و فعالان حقوق بشر از این تظاهرات حمایت کرده و خواستار اقدامات قاطعانه بین‌المللی برای جلوگیری از خشونت بیشتر شد.
دادگاه علنی سه تن در هرات توسط طالبان
فرخنده: طالبان سه نفر را به اتهام «فروش و حمل‌ونقل مواد مخدر» در هرات، در ملاء عام شلاق زده‌اند. دادگاه عالی طالبان با صدور خبرنامه‌ای اعلام کرده است که هر یک از این افراد به ۳۹ ضربه شلاق و دو سال زندان محکوم شده‌اند. این در حالی است که طالبان در یک هفته گذشته بیش از ۲۰ نفر، از جمله چندین زن، را در ولایت‌های مختلف کشور به اتهامات گوناگون در ملاء عام شلاق زده‌اند. در گزارشی که اخیراً توسط سازمان ملل متحد منتشر شد، آمده است که طالبان به اجرای مجازات بدنی در محضر عام ادامه می‌دهند. به عنوان نمونه، در ۴ جون ۲۰۲۴، ۶۳ نفر، شامل ۱۵ زن و ۴۸ مرد، به اتهام‌های مختلفی مانند سرقت مسلحانه و روابط خارج از ازدواج، در ورزشگاه شهر سرپل در محضر عام شلاق زده شدند. سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری بین‌المللی این نوع مجازات‌ها را نقض حقوق بشر دانسته و انتقاد کرده‌اند که این افراد بدون حق دسترسی به وکیل مدافع محاکمه و مجازات می‌شوند.
فعالان حقوق زن خواستار پایان آپارتاید زبانی طالبان علیه زبان فارسی شدند
فرخنده: جنبش شنبه‌های ارغوانی به رهبری مریم معروف آروین، فعال حقوق زن، در نامه‌ای سرگشاده از سازمان‌های جهانی خواسته است که «آپارتاید زبانی» طالبان علیه زبان فارسی-دری را به رسمیت بشناسند. این نامه به سازمان ملل، کمیته حقوق بشر این سازمان، یونسکو، دیدبان حقوق بشر و عفو بین‌الملل ارسال شده است. در این نامه، جنبش شنبه‌های ارغوانی از این نهادها خواسته است که اقدام فوری برای حمایت از «حقوق زبانی و فرهنگی فارسی‌زبانان افغانستان» انجام دهند. آروین و همراهانش همچنین از کشورهای ایران، تاجیکستان و سایر کشورهای فارسی‌زبان درخواست کرده‌اند که سکوت خود را در برابر این «نقض آشکار حقوق فرهنگی» پایان دهند و اقدام‌های مؤثری برای متوقف کردن «آپارتاید زبانی» علیه زبان فارسی-دری افغانستان انجام دهند. زنان معترض در این جنبش از جامعه جهانی می‌خواهند که تحریم‌های فرهنگی علیه طالبان وضع کرده و از آنها در نشست‌های فرهنگی و ادبی دعوت نکنند. آنها تأکید کرده‌اند که ادامه این آپارتاید زبانی می‌تواند بحران‌های فرهنگی و اجتماعی بزرگی را نه تنها برای افغانستان، بلکه برای کل منطقه به همراه داشته باشد. این تحرکات به وضوح نشان‌دهنده نگرانی عمیق فعالان حقوق بشر و فرهنگی از وضعیت زبان فارسی-دری در افغانستان و تأثیرات منفی آن بر هویت فرهنگی و اجتماعی مردم است.