Skip to main content

Farkhundanews

Menu

دسته: گفت و گو

از دانشگاه کابل تا پناهندگی در پاکستان؛ گفت‌وگو با زن جوان افغانستان در آستانه سومین سالگرد حبس خانگی زنان

فرخنده: فاطمه کریمی، زن جوان افغانستان که در دوران تسلط طالبان از حقوق اولیه خود محروم شد و به ناچار افغانستان را ترک کرد، اکنون در پاکستان در وضعیت پناهندگی به سر می‌برد. وی از ولسوالی مالستان ولایت غزنی است و تحصیلات عالی خود را در کابل دنبال می‌کرد. اما با تحولات سیاسی و ظلم‌های طالبان، مسیر زندگی او به طور اساسی تغییر کرد. در آستانه سومین سالگرد حبس خانگی زنان افغان، گفتگویی مفصل با فاطمه کریمی در مورد تجربیات و چالش‌های او در این دوره داشته‌ایم. گزارشگر: فاطمه خانم، لطفاً به ما بفرمایید که زندگی‌تان در افغانستان قبل از تسلط طالبان چگونه بود و چه خاطراتی از آن دوران دارید؟ فاطمه کریمی: پیش از ورود طالبان، زندگی ما در افغانستان به شکل نسبتا خوبی پیش می‌رفت. من می‌توانستم به دانشگاه بروم، ورزش کنم و از فعالیت‌های فرهنگی بهره‌مند شوم. همسرم نیز به عنوان مهندس ساختمان و فعال حقوق بشر به فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی مشغول بود. ما در تعطیلات به مناطق مختلف کشور سفر می‌کردیم و با وجود خطرات جنگ، زندگی روزمره‌امان ادامه داشت. من به ورزش‌های گروهی مانند هندبال و والیبال علاقه‌مند بودم و به طور فعال در این فعالیت‌ها شرکت می‌کردم. گزارشگر: با توجه به تحولات سیاسی، چه عواملی شما را به ترک افغانستان واداشتند؟ فاطمه کریمی: سقوط دولت جمهوری و تسلط طالبان بر افغانستان، به شدت زندگی ما را تحت تأثیر قرار داد. بعد از بسته شدن دانشگاه‌ها و مکاتب به روی دختران، ما گروهی از همکارانم اعتراضاتی را به راه انداختیم که باعث شد طالبان به شدت دنبال ما باشند. همسرم به دلیل این اعتراضات بازداشت شد و ما برای حفظ جان خود، مجبور به ترک کشور شدیم. ویزاهای پاکستان را به صورت احتیاطی دریافت کرده بودیم و با استفاده از آن‌ها به پاکستان پناه بردیم. گزارشگر: در دوران طالبان و شرایط حاکم، با چه چالش‌های بزرگی مواجه شدید؟ فاطمه کریمی: بزرگ‌ترین چالش، بستن دانشگاه‌ها به روی دختران و محدودیت‌های شدید طالبان بود. علاوه بر این، بازداشت همسرم و توهین‌هایی که از سوی طالبان در ایستگاه‌های بازرسی تجربه کردیم، به مشکلات ما افزود. یکی از توهین‌ها به حدی شدید بود که اثرات روانی آن هنوز بر دوش من سنگینی می‌کند. این توهین‌ها و تهدیدات زندگی روزمره ما را به شدت تحت تأثیر قرار داد. گزارشگر: جنگ و شرایط جنگی چه تأثیری بر زندگی روزمره شما و خانواده‌تان گذاشت؟ فاطمه کریمی: جنگ همیشه نابودی و بربادی به همراه دارد. ما تنها یک خانواده نیستیم که از این وضعیت آسیب دیده‌ایم. صدها خانواده دیگر نیز از این جنگ متضرر شده‌اند. از دست دادن عزیزان، زخمی شدن و مشکلات روحی ناشی از جنگ تأثیرات منفی زیادی بر زندگی ما گذاشته است. حوادثی مانند انفجارها و حملات گروه‌های افراطی تاثیرات عمیقی بر زندگی ما و دیگران داشته است. گزارشگر: آیا تجربه خاصی از دوران طالبان دارید که برایتان معنی‌دار بوده باشد؟ فاطمه کریمی: متأسفانه، دوران طالبان پر از ظلم و تباهی بود و هیچ تجربه مثبتی برای من نداشت. این دوره نمونه‌ای از بی‌عدالتی و فساد بود که زندگی ما را به شدت تحت تأثیر قرار داد. گزارشگر: وضعیت پناهندگی شما چگونه بود و با چه مشکلاتی مواجه شدید؟ فاطمه کریمی: مسیر پناهندگی به پاکستان با مشکلات زیادی همراه بود. دریافت ویزا دشوار بود و سفر از طریق طورخم پر از نگرانی و استرس بود. ما سعی کردیم از شناسایی توسط طالبان جلوگیری کنیم و در مرز، با پوشش محکم و ماسک به نظر برسیم. بعد از ورود به اسلام‌آباد، مشکلاتی نظیر پیدا کردن خانه و نگرانی از اخراج توسط دولت پاکستان، به مشکلات ما افزوده شد. گزارشگر: در کشور میزبان، چگونه با زندگی جدید سازگار شدید و چه حمایتی دریافت کردید؟ فاطمه کریمی: سازگاری با فرهنگ و زبان متفاوت در پاکستان بسیار دشوار بود. ما مجبور به کنار آمدن با مشکلات و ادامه مبارزه برای حفظ جان خود هستیم. با وجود تلاش‌هایمان برای نگه‌داشتن ویزا و عدم اخراج، همچنان با مشکلات امنیتی و اقتصادی مواجه هستیم. متأسفانه دولت پاکستان و سازمان‌های بین‌المللی حمایتی قابل توجهی ارائه نداده‌اند و وضعیت ما در اینجا همچنان نامشخص است. گزارشگر: امید شما برای آینده چیست و چه آرزوهایی دارید؟ فاطمه کریمی: امید من به آینده این است که روزی از پاکستان نجات پیدا کنم و دوباره به تحصیل و فعالیت‌های اجتماعی بپردازم. آرزو دارم که بتوانم به زنان مظلوم افغانستان خدمت کنم و حقوق آن‌ها را پاسداری کنم. امیدوارم که با تلاش و مبارزه، روزی بتوانم به تحقق عدالت اجتماعی کمک کنم. گزارشگر: چگونه می‌خواهید تجربیات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید؟ فاطمه کریمی: قصد دارم تجربیاتم را به صورت کتاب یا قصه منتشر کنم و مشکلات زنان و دختران افغانستان را از طریق رسانه‌ها به جهانیان معرفی کنم. این تجربیات می‌توانند به آگاهی‌رسانی و جلب توجه بیشتر به وضعیت زنان افغان کمک کنند. گزارشگر: پیام شما برای زنان و دختران افغان که در شرایط مشابهی قرار دارند، چیست؟ فاطمه کریمی: پیام من به تمام زنان و دختران افغان این است که ناامید نشوند و به آینده امیدوار باشند. مشکلات و بحران‌ها موقتی هستند و باید با امید و تلاش ادامه دهند. به یادگیری و مبارزه علیه بی‌عدالتی ادامه دهند و هرگز از مبارزه برای حقوق خود خسته نشوند. گزارشگر: آیا نکته دیگری وجود دارد که مایل باشید درباره آن صحبت کنید؟ فاطمه کریمی: امیدوارم نهادهای حامی حقوق بشر توجه بیشتری به وضعیت بی‌سرنوشتی ما و سایر فعالان حقوق بشر داشته باشند و اقدامات لازم را برای بهبود وضعیت ما انجام دهند. گزارشگر: شکیلا گلستانی

زنان افغانستان: کارمندان دیروز – درماندگان امروز

برای مصاحبه با” آرزو محمدی” آماده می‌شدم که یادم آمد زمانی من هم با یک اداره دولتی کار می‌کردم، شامل بست شده بودم. آرزو محمدی فارغ التحصیل رشته جامعه شناسی از دانشگاه کابل است می‌گوید، چندین سال در وزارت صحت عامه افغانستان وظیفه با معاش خوب داشته است. به گفته آرزو” معاش که میگیرفتم به فامیل ام هم کمک مالی می‌شدم و هم از اینکه می‌توانستم به آن‌ها کمک شوم خوشحال بودم، در کنار این همه میخواستم ماستری ام را  نیز شروع کنم اما با تغییرحکومت و آمدن طالبان زنده گی ام زیر و رو شد.” آرزو با نگاه سرد گفت، زنان از کار و تحصیل محروم شدند، باورها و امید به آینده بهتر هم شکسته شده است.« بعد از روی کار شدن طالبان در افغانستان، اول معاش ما نصف شد و باید با مزد بسیار ناچیز کار زیادی می کردیم و همچنان کار مطابق میل طالبان باید انجام می‌شد، با وجود که در بخش صحت مجبور بودند، زنان را داشته باشند و من میتوانستم در کارم ادامه بدهم اما روحیه کاری از من گرفته شده بود و با افکار منفی طالب،  من به کارم در چنین فضا ادامه داده نمی توانستم، با وجود مشکلات اقتصادی خانواده و خودم از کارم استعفا دادم.” از او در مورد زنان و اعتراض های زنان پرسیدم؟  خانم محمدی  به این باور است که؛ اعتراض های زنان برای مطالبه حقوق شان نمایان‌گر آگاهی و اراده محکم زنان است. می‌گوید، دختران پس از فرمان‌هایی طالبان از درس محروم شدند، آن‌ها در سخت ترین شرایط می‌خواهند راه بدیل برای ادامه تحصیل پیدا کنند، آغاز کار دانشگاه آنلاین زن و کورس های آنلاین دیگر خود بیان می کند دختران در تلاش رهایی از جهل استند. اینکه چرا طالبان از زنان می ترسند و آنان را از جامعه و تحصیل منع می کند و زنان معترض را زندانی میکنند؟  گفت،” یک زن با سواد از حق خود آگاهی دارد و اجازه نمی دهد که فرزند اش به سلاح رو بیاورد و یا طالب شود، و اجازه نمی دهد که فرزند اش از راه خشونت و کشتن، انتحار اهداف خود را دنبال کند، زن با سواد از دشمنی، استفاده ابزاری از دین و از کشتن انسان های بی گناه به نام دین بیزار است، زن با سواد در آگاهی کامل برای پیشرفت خود خانواده و جامعه اش تلاش می کند با در نظر گرفتن حقوق دیگران.” آرزو افزود، در شرایط فعلی طالبان برای زنان، و اقلیت­های مذهبی بخصوص قوم هزاره محدودیت‌های فروانی را وضع کرده است. با این همه آرزو محمدی در خانه آنلاین زبان انگلیسی می خواند و در تلاش است تا بورسیه های خارج از افغانستان بدست آورده و ادامه تحصیل نماید. در همین حال، ماریا رسولی فعال و مدافع حقوق زن می گوید؛ بعد از تغییر نظام و روی کار آمدن طالبان تعداد زیادی دختران از کار و تحصیل منع شدند و همان طور زنان بسیاری از کار منع شدند، در حکومت طالبان زنان از حقوق اولیه شان بی بهره هستند. سمیرا محسینی یکی دیگر از دختران قربانی تحول اخیر افغانستان و سقوط نظام افغانستان توسط طالبان است. او می گوید بعد از روی کار آمدن طالبان در افغانستان وظیفه اش را از داده و این مدت با مشکلات اقتصادی زیادی روبرو شده است. سمیرا افزود” در مدت سال های که کار کرده، نصف معاش اش را ذخیره کرده که حالا با استفاده از پول پس انداز، برای اشتراک در کورس‌ها و امتحان بورسیه‌ها استفاده می کند تا بتواند پس از کامیابی در یکی از بورسیه‌ها، تصیل اش را در بیرون از کشور ادامه دهد. به گفته سمیرا،  آینده زنان و دختران در افغانستان به قهقرا کشیده شده، و با گذر هر روز استرس و تشویش و نامعلوم بودن آینده دختران و زنان، زندگی را برایش تنگ‌تر ساخته است. سمیرا محسینی در آخرین پیام خود  می گوید متاسفانه مردم افغانستان به خصوص زنان از گذشته تا به حال قربانی سیاست مداران مرد و اشتباهات اشخاص خودخواه و خایین شده است. از سوی هم ماریا رسولی یکی از فعالان و مدافعان حقوق زن می‌گوید، بعد از تغییر نظام و روی کار آمدن طالبان، تعدادی زیادی دختران و زنان افغانستان از تحصیل، تعلیم و کار منع شدند حتی در این اواخر ممنوعیت زنان در پارک‌ها و سفرها نیز بر این محدودیت علاوه گردیده است. خانم رسولی می گوید بدون شک این تغییرات بالای روحیه دختران و زنان تاثیر بسیار منفی داشته و آنها را با مشکلات روحی و روانی دچار کرده است. به باور وی محدودیت‌ها باعث شده، سطح خشونت‌های خانواده گی افزایش پیدا کند و اقتصاد خانواده‌ها بخصوص خانواده‌های که قبلا زنان تامین کننده خرچ و مصرف آن خانواده بوده، بیشتر فلج اقتصادی شود. با این همه اما یک تعداد زیادی از دختران، هنوز هم دست از تلاش نکشیده وبا همت بلند به درس و تحصیل شان از راه‌های مختلف آنلاینی ادامه داده است. به باور خانم رسولی اما این کار برای اکثرا زنان افغانستان قابل دسترس نیست. از نظر این فعال اجتماعی، جامعه ناتوان و رو به پیشرفت افغانستان نیاز دارد تا زن و مرد برای آگاهی کامل و تحصیل عالی دوشا دوش هم کار کنند تا مشکلات اقتصادی، فرهنگی و ادبی را کنارهم انجام دهند. سهیلا گلستانی

نجلا و هم‌نسلان او قربانیان جهل و تبعیض

نجلا بعد از وضع محدودیت حکاکی می‌کند و می‌خواهد روزی با هنرش به مردم خدمت کند و خودش را از نابودی مطلق نجات دهد در این دوسالی که او از درس بازمانده است، خودش را با فراگیری هنر حکاکی، مصروف نگهداشته است تا سایه محدودیت‌های فزاینده در زندگیش کم‌تر تاریکی بیافریند.